Έρπης ζωστήρας: αρχικό στάδιο, συμπτώματα και γιατί μετράει ο χρόνος

Ο έρπης ζωστήρας εμφανίζεται συνήθως ως επώδυνο εξάνθημα στη μία πλευρά του σώματος. Επειδή τα πρώτα σημάδια μοιάζουν με «απλό κάψιμο» ή πόνο στους μυς, πολλοί ψάχνουν το αρχικό στάδιο, ή ψάχνουν φωτογραφίες για να συγκρίνουν. Εδώ θα βρείτε μια καθαρή περιγραφή του πώς εξελίσσεται, γιατί πρέπει να δείτε γιατρό νωρίς και πώς φροντίζουμε το δέρμα.

Τι είναι ο έρπης ζωστήρας

Προκαλείται από τον ίδιο ιό που προκαλεί την ανεμοβλογιά (ιός ανεμευλογιάς-ζωστήρα). Μετά την ανεμοβλογιά, ο ιός μένει «κοιμισμένος» σε νευρικά γάγγλια και σε κάποιους ανθρώπους ενεργοποιείται ξανά, συχνότερα μετά τα 50, σε περιόδους στρες, κόπωσης ή όταν το ανοσοποιητικό είναι εξασθενημένο.

Πώς ξεκινά: το αρχικό στάδιο

Πριν εμφανιστεί οποιοδήποτε εξάνθημα, για 1–5 ημέρες μπορεί να υπάρχουν:

• Κάψιμο, μυρμήγκιασμα, αιμωδία ή ευαισθησία του δέρματος σε μια περιοχή στη μία πλευρά (συχνά στον κορμό, ανάμεσα στα πλευρά και τη μέση, αλλά και στο πρόσωπο).
• Πόνος σαν τράβηγμα, σουβλιά ή κνησμός.
• Ήπιος πυρετός, πονοκέφαλος, αδιαθεσία.

Πώς μοιάζει το εξάνθημα (περιγραφή)

Δεν υπάρχουν εδώ φωτογραφίες, γιατί η εικόνα διαφέρει ανάλογα με το δέρμα και μόνο ο γιατρός μπορεί να το αναγνωρίσει με ασφάλεια. Συνήθως:

• Εμφανίζονται κοκκινωπές κηλίδες που γρήγορα γίνονται ομάδες μικρών φυσαλίδων με υγρό, σε μορφή ζώνης στη μία πλευρά του σώματος (σπάνια περνά τη μέση γραμμή).
• Μέσα σε λίγες ημέρες οι φυσαλίδες θολώνουν και σχηματίζουν κρούστες που πέφτουν σε 2–4 εβδομάδες.
• Η περιοχή είναι επώδυνη ή υπερευαίσθητη, ακόμα και στο άγγιγμα των ρούχων.

Γιατί να δείτε γιατρό στις πρώτες 72 ώρες

Αν υποψιάζεστε έρπητα ζωστήρα, επικοινωνήστε με γιατρό όσο πιο νωρίς γίνεται, ιδανικά μέσα σε 72 ώρες από την εμφάνιση του εξανθήματος. Αν χρειάζεται αγωγή, ο γιατρός αποφασίζει και είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινά νωρίς. Η έγκαιρη εκτίμηση βοηθά επίσης να αποκλειστούν επιπλοκές, ιδίως όταν εμπλέκεται το πρόσωπο ή το μάτι.

Είναι μεταδοτικός;

Ο ζωστήρας δεν μεταδίδεται ως ζωστήρας. Όμως ο ιός στις υγρές φυσαλίδες μπορεί να προκαλέσει ανεμοβλογιά σε άτομο που δεν έχει νοσήσει ή εμβολιαστεί. Είναι μεταδοτικός μέχρι να σχηματιστούν κρούστες σε όλες τις βλάβες. Μέχρι τότε:

• Καλύψτε το εξάνθημα με καθαρό, στεγνό επίδεσμο ή ρούχο.
• Αποφύγετε την επαφή με έγκυες που δεν έχουν ανοσία, νεογέννητα και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
• Πλένετε συχνά τα χέρια και μην μοιράζεστε πετσέτες.

Φροντίδα του δέρματος στο σπίτι

• Κρατήστε την περιοχή καθαρή και στεγνή. Πλύσιμο με νερό και απαλό καθαριστικό, στέγνωμα με ταμπόν, όχι τρίψιμο.
• Φορέστε χαλαρά ρούχα από βαμβάκι.
• Δροσερές, υγρές κομπρέσες για λίγα λεπτά μπορεί να καταπραΰνουν. Η κομπρέσα να είναι καθαρή και να μην επαναχρησιμοποιείται.
• Μην σπάτε τις φυσαλίδες και μην ξύνετε.
• Μην βάζετε στις ανοιχτές βλάβες κρέμες, αλοιφές ή «σπιτικές» λύσεις χωρίς οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού.
• Για τον πόνο, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός θα σας προτείνει την κατάλληλη αγωγή.
• Όταν επουλωθούν οι κρούστες, η ανάπλαση και επούλωση του δέρματος με ήπια, ενυδατικά προϊόντα στηρίζει τη φροντίδα.

Ο απλός έρπητας των χειλιών είναι διαφορετική κατάσταση από τον ζωστήρα. Αν σας αφορά, δείτε τη σελίδα μας Αντιμετώπιση έρπητα και ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Πότε είναι επείγον

• Εξάνθημα ή πόνος κοντά στο μάτι, στο μέτωπο ή στη μύτη, ή οποιαδήποτε αλλαγή στην όραση: χρειάζεται άμεση εξέταση, ενδεχομένως από οφθαλμίατρο.
• Εξάνθημα στο αυτί, με πόνο, ζάλη, εμβοές ή αδυναμία στο πρόσωπο.
• Άτομο με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, έγκυος ή ηλικιωμένος.
• Εκτεταμένο εξάνθημα ή που βγαίνει σε περισσότερες περιοχές.
• Σημάδια λοίμωξης στο δέρμα: αυξανόμενη ερυθρότητα, πύον, οίδημα, πυρετός.
• Πόνος που επιμένει ή γίνεται ανυπόφορος και μετά την επούλωση (νευραλγία).
• Σύγχυση, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία του αυχένα.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς καταλαβαίνω ότι είναι έρπης ζωστήρας στην αρχή;

Συνήθως ως κάψιμο ή πόνος στη μία πλευρά του σώματος πριν βγει το εξάνθημα. Η διάγνωση γίνεται από γιατρό, κυρίως με την κλινική εικόνα.

Πόσο κρατά;

Το εξάνθημα συνήθως 2–4 εβδομάδες. Ο πόνος μπορεί να επιμείνει περισσότερο σε ορισμένους ανθρώπους.

Μεταδίδεται από άτομο σε άτομο;

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως με επαφή με τις υγρές φυσαλίδες και μπορεί να προκαλέσει ανεμοβλογιά, όχι ζωστήρα, σε όσους δεν έχουν ανοσία.

Μπορώ να κάνω μπάνιο;

Ναι, με χλιαρό νερό και ήπιο καθαριστικό, στεγνώνοντας απαλά. Αποφύγετε σφουγγάρια και έντονο τρίψιμο.

Υπάρχει εμβόλιο;

Υπάρχει εμβόλιο για ορισμένες ομάδες ενηλίκων. Αν σας αφορά, συζητήστε το με τον γιατρό σας.

Είναι κάτι σοβαρό;

Συνήθως υποχωρεί, αλλά μπορεί να έχει επιπλοκές, γι' αυτό η έγκαιρη εκτίμηση από γιατρό είναι σημαντική.

Πηγές

• NHS – Shingles
• CDC – Shingles (Herpes Zoster)
• NICE CKS – Shingles
• ΕΟΔΥ – Ανεμευλογιά και έρπης ζωστήρας

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.