Κριθαράκι στο μάτι: διαφορά από το χαλάζιο, φροντίδα και πότε χρειάζεται οφθαλμίατρος

Ένα κόκκινο, επώδυνο εξόγκωμα στο βλέφαρο είναι συνήθως κριθαράκι. Αν το εξόγκωμα είναι σκληρό και σχεδόν ανώδυνο και μένει εβδομάδες, μπορεί να είναι χαλάζιο. Οι δύο καταστάσεις μοιάζουν, αλλά δεν είναι ίδιες. Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε πώς ξεχωρίζουν, τι βοηθά και τι δεν πρέπει να κάνετε.

Κριθαράκι: τι είναι

Είναι μια μικρή λοίμωξη στη βάση μιας βλεφαρίδας ή σε αδένα του βλεφάρου, συνήθως από βακτήρια. Εμφανίζεται ως κόκκινο, ευαίσθητο εξόγκωμα στο χείλος του βλεφάρου, με πόνο, οίδημα, δακρύρροια και αίσθημα «άμμου» στο μάτι. Συχνά φαίνεται ένα μικρό κιτρινωπό σημείο. Συνήθως διαρκεί 1–2 εβδομάδες και συχνά ανοίγει και υποχωρεί μόνο του.

Χαλάζιο: τι είναι

Είναι απόφραξη ενός λιπαρού αδένα (μεϊβομιανού) του βλεφάρου, με συγκέντρωση υλικού. Δημιουργεί ένα σκληρό, στρογγυλό εξόγκωμα μακρύτερα από το χείλος, συνήθως χωρίς έντονο πόνο ή ερυθρότητα. Μπορεί να παραμείνει εβδομάδες ή και μήνες. Ένα κριθαράκι μπορεί μερικές φορές να καταλήξει σε χαλάζιο.

Σύντομος πίνακας διαφορών

Τι βοηθά στο σπίτι

• Ζεστές κομπρέσες: ένα καθαρό ύφασμα βρεγμένο με ζεστό (όχι καυτό) νερό, στο κλειστό βλέφαρο για 5–10 λεπτά, 3–4 φορές την ημέρα. Η ζέστη βοηθά τον αδένα να αποστραγγιστεί.
• Στο χαλάζιο, ήπιο μασάζ του βλεφάρου προς το χείλος μετά την κομπρέσα, χωρίς πίεση· στο επώδυνο κριθαράκι αποφύγετε το μασάζ.
• Υγιεινή βλεφάρων: προτιμήστε ειδικά μαντηλάκια ή αφρό καθαρισμού για τα βλέφαρα, σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας.
• Πλένετε τα χέρια πριν και μετά από κάθε επαφή με το μάτι.
• Για ξηρότητα ή ερεθισμό δείτε τα προϊόντα στην κατηγορία Προβλήματα ματιών και ξηροφθαλμία, η οποία συχνά συνυπάρχει με φλεγμονή των βλεφάρων.

Τι δεν κάνουμε

• Μην το σπάτε και μην το πιέζετε. Μπορεί να εξαπλωθεί η λοίμωξη.
• Μην φοράτε φακούς επαφής και μακιγιάζ ματιών μέχρι να περάσει. Πετάξτε τη μάσκαρα που χρησιμοποιούσατε όταν ξεκίνησε.
• Μην ξύνετε και μην βάζετε σπιτικές λύσεις (τσάι, ξίδι, κ.ά.).
• Μην μοιράζεστε πετσέτες ή μακιγιάζ.
• Μην βάζετε σταγόνες ή αλοιφές ματιών χωρίς οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού. Αν χρειάζεται αγωγή, θα σας την προτείνει ο γιατρός.

Πώς μειώνουμε την πιθανότητα να ξανασυμβεί

• Καθαρισμός των βλεφάρων τακτικά, ιδιαίτερα αν έχετε ξηροφθαλμία, βλεφαρίτιδα ή λιπαρή ροδόχρου.
• Αφαίρεση του μακιγιάζ ματιών κάθε βράδυ.
• Αλλαγή μάσκαρα κάθε 3 μήνες.
• Καθαροί φακοί επαφής και σωστή υγιεινή.

Πότε να δείτε οφθαλμίατρο ή γιατρό

• Το εξόγκωμα δεν βελτιώνεται σε 1–2 εβδομάδες ή μεγαλώνει.
• Η ερυθρότητα και το πρήξιμο εξαπλώνονται σε ολόκληρο το βλέφαρο ή το πρόσωπο, ή υπάρχει πυρετός.
• Αλλαγές στην όραση, πόνος στο ίδιο το μάτι, φωτοφοβία.
• Το εξόγκωμα επιμένει ή επανέρχεται πολλές φορές στο ίδιο σημείο.
• Απώλεια βλεφαρίδων ή παραμόρφωση του χείλους του βλεφάρου.
• Βρέφος ή μικρό παιδί με πρησμένο, κόκκινο βλέφαρο.
• Διαβητικοί ή άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Αν το βλέφαρο είναι πρησμένο, πονά πολύ και το μάτι δεν ανοίγει ή δεν κινείται κανονικά, ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο κρατά το κριθαράκι;

Συνήθως 1–2 εβδομάδες. Συχνά ανοίγει μόνο του και υποχωρεί σε λίγες ημέρες.

Είναι μεταδοτικό;

Όχι ιδιαίτερα, αλλά τα βακτήρια μπορεί να περάσουν με τα χέρια ή πετσέτες. Καλό είναι να έχετε ξεχωριστή πετσέτα.

Πώς ξεχωρίζω το χαλάζιο από το κριθαράκι;

Το κριθαράκι είναι επώδυνο και κοντά στο χείλος. Το χαλάζιο είναι σκληρό, σχεδόν ανώδυνο και κρατά εβδομάδες.

Μπορώ να βάλω μακιγιάζ;

Καλύτερα όχι, μέχρι να περάσει. Αποφύγετε και τους φακούς επαφής.

Πόσο συχνά βάζω ζεστή κομπρέσα;

3–4 φορές την ημέρα για 5–10 λεπτά, με καθαρό ύφασμα κάθε φορά.

Πότε χρειάζεται μικρή επέμβαση;

Αν ένα χαλάζιο επιμένει για μήνες ή επηρεάζει την όραση, ο οφθαλμίατρος θα κρίνει τι χρειάζεται.

Πηγές

• NHS – Stye
• NHS – Chalazion
• American Academy of Ophthalmology – Styes and Chalazia
• NICE CKS – Blepharitis / Stye and chalazion

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.