Βαλεριάνα

Τι είναι η βαλεριάνα

Η βαλεριάνα (Valeriana officinalis) είναι πολυετές φυτό, και στα συμπληρώματα χρησιμοποιείται κυρίως η ρίζα του. Έχει μακρά παραδοσιακή χρήση ως βότανο και συναντάται σε κάψουλες, σταγόνες, βάμματα, αφεψήματα και καραμέλες. Ο ευρωπαϊκός οργανισμός φαρμάκων (EMA) έχει δημοσιεύσει μονογραφία για την παραδοσιακή χρήση της ρίζας της βαλεριάνας σε φυτικά φαρμακευτικά προϊόντα, κάτι που δεν αφορά τα συμπληρώματα διατροφής.

Στα συμπληρώματα διατροφής, όμως, δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ για τη βαλεριάνα, επειδή η αξιολόγηση των φυτικών ισχυρισμών παραμένει σε αναμονή. Γι' αυτό δεν θα διαβάσετε εδώ ότι «βοηθά να κοιμηθείτε» ή «χαλαρώνει». Αντί γι' αυτό, σας εξηγούμε τι περιέχει κάθε μορφή και πώς να τη διαλέξετε με βάση την ετικέτα.

Μορφές και πώς διαφέρουν

• Κάψουλες και δισκία: ακριβής δόση, χωρίς γεύση. Στη λίστα θα δείτε τα Solgar Valerian Root, Lamberts Valerian και Health Aid Valerian 320mg.
• Σταγόνες: ευέλικτη δοσολογία, εύκολη λήψη. Το Health Aid διατίθεται και σε σταγόνες.
• Βάμμα: υγρό εκχύλισμα. Τα βάμματα περιέχουν συνήθως αλκοόλη, κάτι που πρέπει να προσέξουν όσοι οδηγούν, παίρνουν αγωγή ή δεν πρέπει να καταναλώνουν αλκοόλη.
• Καραμέλες: πιο ευχάριστη μορφή, όπως οι InoPlus με βαλεριάνα, για όσους δυσκολεύονται με κάψουλες.
• Συνδυασμοί: Superfoods Valeriana Plus, Himalaya Sleep Wellness Valeriana, Eviol Sleep Well και My Elements Dream On Me, που προσθέτουν άλλα βότανα ή μελατονίνη.

Τι ισχύει για τη μελατονίνη

Από τα συστατικά που αφορούν τον ύπνο, η μελατονίνη είναι η μόνη με εγκεκριμένο ισχυρισμό. Σύμφωνα με τον εγκεκριμένο ισχυρισμό (Κανονισμός ΕΕ 432/2012), η μελατονίνη συμβάλλει στη μείωση του χρόνου που απαιτείται για να αποκοιμηθεί κανείς. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με πρόσληψη 1 mg μελατονίνης λίγο πριν από τον ύπνο, και ο ισχυρισμός αφορά μόνο προϊόντα που παρέχουν τουλάχιστον 1 mg ανά ημερήσια δόση. Το Eviol Sleep Well περιέχει 1 mg μελατονίνης και 100 mg βαλεριάνας ανά κάψουλα· ο ισχυρισμός αφορά τη μελατονίνη, όχι τη βαλεριάνα. Το My Elements Dream On Me περιέχει επίσης μελατονίνη: ελέγξτε στην ετικέτα την ποσότητα ανά ημερήσια δόση, γιατί ο ισχυρισμός ισχύει μόνο αν είναι τουλάχιστον 1 mg. Στα προϊόντα με λιγότερο από 1 mg ο ισχυρισμός δεν ισχύει. Το μελισσόχορτο και η βαλεριάνα δεν έχουν εγκεκριμένο ισχυρισμό.

Πίνακας επιλογής

Πώς διαλέγω

1. Ξεκινήστε από τη μορφή: κάψουλα, σταγόνες, βάμμα ή καραμέλα, ανάλογα με το τι θα τηρήσετε.
2. Διαβάστε το εκχύλισμα και τα mg: η ετικέτα πρέπει να γράφει τι ποσότητα ρίζας ή εκχυλίσματος περιέχει η ημερήσια δόση.
3. Αποφύγετε διπλοεφαρμογές: αν διαλέξετε συνδυασμό με μελατονίνη, δεν χρειάζεστε δεύτερο προϊόν με μελατονίνη.
4. Προσέξτε τα έκδοχα: αλκοόλη στα βάμματα, ζάχαρη στις καραμέλες.

Συχνά λάθη

• Λήψη μεγαλύτερης δόσης από αυτήν της ετικέτας με την ελπίδα πιο γρήγορου αποτελέσματος.
• Συνδυασμός με αλκοόλ ή ηρεμιστικά χωρίς ενημέρωση του γιατρού.
• Λήψη πριν από οδήγηση ή εργασία που θέλει εγρήγορση.
• Παρατεταμένη λήψη χωρίς να έχει αναζητηθεί η αιτία της δυσκολίας στον ύπνο.

Συμβουλές για καλύτερη βραδινή ρουτίνα

Ένα συμπλήρωμα δεν αντικαθιστά τις συνήθειες που στηρίζουν τον ύπνο: σταθερές ώρες ύπνου, σκοτεινό και δροσερό δωμάτιο, λιγότερη καφεΐνη το απόγευμα, αποφυγή οθονών και βαριού γεύματος αργά το βράδυ. Αν εφαρμόζετε αυτά και η δυσκολία συνεχίζεται, μιλήστε με τον γιατρό σας αντί να αλλάζετε συνεχώς προϊόντα.

Προσοχή και αλληλεπιδράσεις

• Ηρεμιστικά και αλκοόλ: η βαλεριάνα μπορεί να ενισχύσει τη νύστα. Συμβουλευτείτε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.
• Οδήγηση: μπορεί να προκαλέσει υπνηλία. Μην οδηγείτε μετά τη λήψη.
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα, γι' αυτό δεν συνιστάται.
• Παιδιά κάτω των 12 ετών: δεν συνιστάται χωρίς οδηγία γιατρού.
• Ήπαρ: έχουν αναφερθεί σπάνιες περιπτώσεις ηπατικών αντιδράσεων με προϊόντα βαλεριάνας. Διακόψτε αν εμφανιστεί κιτρίνισμα, σκούρα ούρα ή έντονος κνησμός.

Πότε να δείτε γιατρό

Αν η δυσκολία στον ύπνο κρατά πάνω από τρεις εβδομάδες, αν συνοδεύεται από έντονο άγχος, καταθλιπτική διάθεση ή υπνηλία την ημέρα, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση και όχι απλώς συμπλήρωμα. Ενημερώστε τον γιατρό σας και πριν ξεκινήσετε αν παίρνετε ηρεμιστικά, αντικαταθλιπτικά ή πίνετε αλκοόλ, αν είστε έγκυος ή θηλάζετε, ή αν πρόκειται για παιδί. Για απορίες μπορείτε να Στείλτε μας μήνυμα.

Δείτε περισσότερες επιλογές στις κατηγορίες Βιταμίνες & Συμπληρώματα και Βιταμίνες.

Πηγές: EFSA (ισχυρισμός μελατονίνης, Κανονισμός ΕΕ 432/2012), EMA/HMPC (μονογραφία Valerianae radix).

Συχνές ερωτήσεις

Ελέγχθηκε από Ντίνα Κεφαλά, ιδιοκτήτρια του φαρμακείου, φαρμακοποιό με 40 χρόνια εμπειρία · Τελευταία ενημέρωση 26/10/2026