RSV: τι είναι, συμπτώματα και πότε πρέπει να ανησυχήσουμε στα βρέφη και τους ηλικιωμένους

Ο RSV (αναπνευστικός συγκυτιακός ιός) είναι ένας από τους συχνότερους ιούς του χειμώνα. Στους περισσότερους υγιείς ενήλικες μοιάζει με κοινό κρυολόγημα. Στα μικρά βρέφη, όμως, και σε ορισμένους ηλικιωμένους μπορεί να προκαλέσει πιο σοβαρή αναπνευστική λοίμωξη. Εδώ θα βρείτε τι είναι ο RSV, ποια είναι τα συμπτώματα, τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι και ποια σημάδια θέλουν γιατρό.

RSV: τι είναι

Είναι ιός που προσβάλλει το ανώτερο και το κατώτερο αναπνευστικό. Σχεδόν όλα τα παιδιά έχουν μολυνθεί μία φορά μέχρι τα 2 τους χρόνια. Η επανάληψη της λοίμωξης σε όλη τη ζωή είναι συχνή, συνήθως με ηπιότερη εικόνα. Στη χώρα μας κυκλοφορεί κυρίως από το φθινόπωρο έως την άνοιξη.

Πώς μεταδίδεται

• Με σταγονίδια από βήχα και φτέρνισμα.
• Με άμεση επαφή (φιλί, αγκαλιά) και με επιφάνειες και αντικείμενα που έχουν μολυνθεί, όπως παιχνίδια και πόμολα, όταν μετά αγγίζουμε πρόσωπο, μύτη ή στόμα.

Ο άνθρωπος με RSV είναι συνήθως μεταδοτικός για 3–8 ημέρες· τα μικρά βρέφη και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό μπορεί να μεταδίδουν για περισσότερο.

RSV συμπτώματα

Εμφανίζονται συνήθως 4–6 ημέρες μετά την έκθεση:

• Καταρροή, συμφόρηση στη μύτη.
• Βήχας, που μπορεί να επιδεινωθεί μετά τις πρώτες ημέρες.
• Φτέρνισμα, πονόλαιμος.
• Χαμηλός πυρετός.
• Ελάττωση της όρεξης.

Στα βρέφη μπορεί να φανεί ως ευερεθιστότητα, νωθρότητα, δυσκολία στο φαγητό και, σε πιο βαριές περιπτώσεις, ως γρήγορη ή δύσκολη αναπνοή με σφύριγμα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Βρέφη, ιδίως κάτω των 6 μηνών, πρόωρα και βρέφη με καρδιακά ή πνευμονικά προβλήματα.
• Ηλικιωμένοι, ειδικά άνω των 65–75 ετών, και άτομα με χρόνια νοσήματα (άσθμα, ΧΑΠ, καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτη).
• Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Για τις ομάδες αυτές υπάρχουν σήμερα δυνατότητες προστασίας (εμβόλια ή αντισώματα, ανάλογα με την ηλικία). Το αν σας αφορούν είναι θέμα που συζητάτε με τον γιατρό σας.

Τι κάνουμε στο σπίτι

Δεν υπάρχει «γρήγορη λύση»· η φροντίδα είναι υποστηρικτική:

• Υγρά συχνά, ώστε να μη στεγνώνουν οι βλεννογόνοι και να αποφεύγεται η αφυδάτωση. Στα βρέφη, συχνότεροι και μικρότεροι θηλασμοί ή γεύματα.
• Καθαρισμός μύτης με φυσιολογικό ορό ή ισότονο διάλυμα θαλασσινού νερού, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό και τον ύπνο. Δείτε περισσότερα για τις ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό.
• Ανάπαυση και υγρασία στον χώρο (καθαρός υγραντήρας ή απλά σωστός αερισμός).
• Κεφάλι ελαφρά ανασηκωμένο για τους μεγαλύτερους. Στα βρέφη ακολουθήστε τις οδηγίες ασφαλούς ύπνου του παιδιάτρου.
• Καθόλου κάπνισμα στον χώρο.

Για πυρετό ή πόνο, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός θα σας προτείνει την κατάλληλη αγωγή ανάλογα με την ηλικία. Μην δίνετε φάρμακα για βήχα σε μικρά παιδιά χωρίς ιατρική συμβουλή. Για τον βήχα δείτε και τη σελίδα Βήχας και τη σελίδα Καταρροή και μπούκωμα.

Πώς περιορίζουμε τη μετάδοση

• Συχνό πλύσιμο χεριών με σαπούνι και νερό.
• Φτέρνισμα και βήχας στον αγκώνα ή σε χαρτομάντιλο.
• Όχι φιλιά στα βρέφη και όχι επισκέψεις από άτομα με συμπτώματα.
• Καθαρισμός παιχνιδιών και επιφανειών που αγγίζονται συχνά.
• Παιδιά με πυρετό ή έντονα συμπτώματα μένουν σπίτι.

Πότε να δείτε γιατρό

Επικοινωνήστε άμεσα με παιδίατρο ή γιατρό αν:

• Υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή: γρήγορη αναπνοή, σφύριγμα, «βύθιση» των πλευρών ή του λαιμού κατά την εισπνοή, ρουθούνια που ανοιγοκλείνουν.
• Το δέρμα, τα χείλη ή τα νύχια παίρνουν γκριζωπό ή μπλε χρώμα.
• Σημάδια αφυδάτωσης: λιγότερες βρεγμένες πάνες, ξηρό στόμα, κλάμα χωρίς δάκρυα, μωρό που δεν θηλάζει ή δεν πίνει.
• Πυρετός σε βρέφος κάτω των 3 μηνών ή πυρετός που επιμένει.
• Ιδιαίτερη νωθρότητα, υπνηλία ή «διακοπές» στην αναπνοή.
• Ηλικιωμένος ή άτομο με χρόνιο νόσημα με επιδείνωση της αναπνοής ή σύγχυση.

Σε έντονη δυσκολία αναπνοής ή μπλε χρώμα καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Συχνές ερωτήσεις

RSV: τι είναι με απλά λόγια;

Ένας πολύ συνηθισμένος ιός του αναπνευστικού που στους περισσότερους προκαλεί συμπτώματα κρυολογήματος, αλλά στα μικρά βρέφη και σε ορισμένους ηλικιωμένους μπορεί να γίνει πιο σοβαρός.

Πόσο κρατά ο RSV;

Συνήθως 1–2 εβδομάδες. Ο βήχας μπορεί να επιμείνει λίγο περισσότερο. Η δυσκολία στην αναπνοή δεν περιμένει: θέλει γιατρό.

Είναι ο RSV το ίδιο με το κρυολόγημα ή τη γρίπη;

Τα συμπτώματα μοιάζουν και δεν ξεχωρίζουν πάντα με το μάτι. Μόνο εξέταση μπορεί να τον επιβεβαιώσει. Ο πυρετός και οι μυαλγίες είναι πιο έντονοι στη γρίπη.

Μπορώ να νοσήσω ξανά;

Ναι. Η ανοσία δεν διαρκεί πολύ, αλλά οι επόμενες λοιμώξεις είναι συνήθως ηπιότερες.

Υπάρχει εμβόλιο;

Υπάρχουν επιλογές προστασίας για συγκεκριμένες ομάδες. Η κατάλληλη για εσάς ή το παιδί σας αποφασίζεται με τον γιατρό.

Πότε πάω το βρέφος στο νοσοκομείο;

Αν αναπνέει γρήγορα ή με προσπάθεια, αλλάζει χρώμα, αρνείται να φάει ή είναι πολύ νωθρό, χωρίς να περιμένετε.

Πηγές

• NHS – Respiratory syncytial virus (RSV)
• CDC – About RSV
• ECDC – Respiratory syncytial virus infection
• ΕΟΔΥ – Επιτήρηση αναπνευστικών λοιμώξεων

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.