Δυσκοιλιότητα: τροφές που βοηθούν, τι να αποφύγετε και πότε ανησυχούμε

Δυσκοιλιότητα σημαίνει λιγότερες από τρεις κενώσεις την εβδομάδα, σκληρά κόπρανα, ανάγκη για έντονη προσπάθεια ή αίσθηση ότι το έντερο δεν άδειασε. Είναι πολύ συχνή, ιδιαίτερα σε γυναίκες, ηλικιωμένους, στην εγκυμοσύνη και σε όσους κάθονται πολλές ώρες. Στις περισσότερες περιπτώσεις διορθώνεται με αλλαγές στη διατροφή και στις συνήθειες.

Οι πιο συχνές αιτίες

• Λίγες φυτικές ίνες και λίγα υγρά.
• Καθιστική ζωή, λίγη κίνηση.
• Αγνοείτε την ανάγκη για τουαλέτα (στη δουλειά, στο σχολείο, στα ταξίδια).
• Αλλαγή ρουτίνας: ταξίδια, βάρδιες, νοσηλεία.
• Εγκυμοσύνη και ορμονικές αλλαγές.
• Φάρμακα: ορισμένα παυσίπονα, συμπληρώματα σιδήρου και ασβεστίου, αντιόξινα με αλουμίνιο, κάποια αντικαταθλιπτικά και φάρμακα για την πίεση.
• Παθήσεις όπως ο υποθυρεοειδισμός, ο διαβήτης και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Τροφές που βοηθούν

Ο στόχος για έναν ενήλικα είναι περίπου 25–30 γραμμάρια φυτικών ινών την ημέρα. Αυξήστε τις σταδιακά, μέσα σε 2–3 εβδομάδες, για να αποφύγετε φουσκώματα και αέρια.

• Ακτινίδια: δύο την ημέρα έχουν δείξει σε μελέτες ότι βοηθούν την κινητικότητα του εντέρου.
• Δαμάσκηνα (φρέσκα ή αποξηραμένα) και ο χυμός τους, χάρη στις ίνες και τη σορβιτόλη.
• Σύκα, αχλάδια, μήλα με τη φλούδα, μούρα.
• Όσπρια: φακές, φασόλια, ρεβίθια.
• Βρώμη, ψωμί και ζυμαρικά ολικής άλεσης, καστανό ρύζι.
• Λαχανικά σε κάθε γεύμα: αγκινάρες, μπρόκολο, καρότα, χόρτα, σαλάτες.
• Λιναρόσπορος και ψύλλιο, πάντα με άφθονο νερό.
• Ελαιόλαδο και ξηροί καρποί σε λογικές ποσότητες.
• Γιαούρτι και κεφίρ, ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.

Τι να περιορίσετε

• Πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, fast food, γλυκά και σνακ.
• Λευκό ψωμί, λευκό ρύζι και λευκά ζυμαρικά σε κάθε γεύμα.
• Πολύ κόκκινο κρέας και αλλαντικά.
• Αλκοόλ, που αφυδατώνει.
• Μεγάλες ποσότητες τυριού ή μπανάνας που δεν έχει ωριμάσει, αν παρατηρείτε ότι σας «κλείνουν».

Συνήθειες που κάνουν τη διαφορά

• Νερό: οι ίνες χρειάζονται υγρά για να δουλέψουν. Στόχος περίπου 1,5–2 λίτρα την ημέρα.
• Κίνηση: ακόμα και 20–30 λεπτά περπάτημα την ημέρα βοηθούν το έντερο.
• Σταθερή ώρα: το έντερο είναι πιο δραστήριο μετά το πρωινό. Δώστε του χρόνο εκείνη την ώρα.
• Μην αγνοείτε την ανάγκη για κένωση.
• Σωστή στάση: ένα σκαμπό κάτω από τα πόδια, ώστε τα γόνατα να είναι ψηλότερα από τους γοφούς, διευκολύνει την κένωση.

Τα σκευάσματα του φαρμακείου

Αν η διατροφή δεν αρκεί, ο φαρμακοποιός μπορεί να σας προτείνει το κατάλληλο σκεύασμα για την περίπτωσή σας:

• Διογκωτικά (π.χ. ψύλλιο): αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων. Είναι συνήθως η πρώτη επιλογή, με άφθονο νερό.
• Οσμωτικά (π.χ. λακτουλόζη, μακρογόλη): τραβούν νερό στο έντερο και μαλακώνουν τα κόπρανα.
• Διεγερτικά: δρουν πιο γρήγορα, αλλά είναι μόνο για περιστασιακή χρήση και όχι για καθημερινή λήψη χωρίς οδηγία.
• Υπόθετα γλυκερίνης ή μικροκλύσματα: για γρήγορη ανακούφιση.

Στα παιδιά, στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό ρωτήστε πάντα πριν δώσετε ή πάρετε καθαρτικό. Δείτε τη σελίδα Δυσκοιλιότητα: τι βοηθά.

Πότε ανησυχούμε

Μιλήστε με γιατρό αν η δυσκοιλιότητα διαρκεί πάνω από 3 εβδομάδες παρά τις αλλαγές, ή αν υπάρχει κάποιο από τα παρακάτω:

• Αίμα στα κόπρανα ή μαύρα κόπρανα.
• Απώλεια βάρους χωρίς λόγο.
• Αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου μετά τα 50, χωρίς εμφανή αιτία.
• Έντονος κοιλιακός πόνος, φούσκωμα με εμέτους ή αδυναμία να βγάλετε αέρια.
• Κόπωση ή αναιμία.
• Ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου στην οικογένεια.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες κενώσεις την εβδομάδα είναι φυσιολογικές;

Από τρεις την ημέρα έως τρεις την εβδομάδα θεωρείται φυσιολογικό. Σημασία έχει η αλλαγή σε σχέση με το δικό σας μοτίβο και πόσο εύκολα γίνεται η κένωση.

Τα δαμάσκηνα βοηθούν πραγματικά;

Ναι. Περιέχουν φυτικές ίνες και σορβιτόλη, που τραβά νερό στο έντερο. Μια μικρή χούφτα αποξηραμένα δαμάσκηνα την ημέρα είναι ένας απλός πρώτος τρόπος.

Μπορώ να παίρνω καθαρτικό κάθε μέρα;

Τα διεγερτικά καθαρτικά δεν συνιστώνται για καθημερινή χρήση χωρίς οδηγία γιατρού. Αν χρειάζεστε συνεχώς βοήθεια, μιλήστε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό για ένα πιο ήπιο σχήμα, όπως διογκωτικά ή οσμωτικά.

Τι κάνω για δυσκοιλιότητα στην εγκυμοσύνη;

Ξεκινήστε με ίνες, νερό και περπάτημα. Αν χρειάζεται σκεύασμα, ο γυναικολόγος ή ο φαρμακοποιός θα προτείνει κάποιο που είναι ασφαλές στην εγκυμοσύνη. Μην ξεχνάτε ότι και τα συμπληρώματα σιδήρου μπορεί να προκαλούν δυσκοιλιότητα.

Τα προβιοτικά βοηθούν στη δυσκοιλιότητα;

Για τα προβιοτικά δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας και τα δεδομένα είναι περιορισμένα. Δεν αντικαθιστούν τη διατροφή, τα υγρά και την κίνηση.

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.