Μακρογόλη (PEG 3350) για δυσκοιλιότητα: τι είναι, πώς δρα και τι να προσέξετε

Η μακρογόλη, που στις συσκευασίες θα τη δείτε και ως macrogol 3350 ή PEG 3350, είναι ένα από τα συστατικά που ακούω πιο συχνά στον πάγκο όταν κάποιος ρωτά για τη δυσκοιλιότητα. Επειδή όμως ένα συστατικό δεν σημαίνει ότι ταιριάζει σε όλους, εδώ θα δείτε με απλά λόγια τι είναι, πώς δρα, ποια είναι τα βασικά μέτρα που βοηθούν παράλληλα και ποια σημάδια θέλουν γιατρό.

Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης.

Τι θεωρούμε δυσκοιλιότητα

Δυσκοιλιότητα έχουμε συνήθως όταν οι κενώσεις είναι λιγότερες από τρεις την εβδομάδα, τα κόπρανα είναι σκληρά και ξερά ή χρειάζεται έντονη προσπάθεια, ή μένει η αίσθηση ότι το έντερο δεν άδειασε πλήρως. Είναι συχνή σε κάθε ηλικία και στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζεται με τη διατροφή, τη λίγη κίνηση, τη μικρή πρόσληψη υγρών, την αλλαγή ρουτίνας ή ορισμένες αγωγές. Για τη διατροφική πλευρά, δείτε και το άρθρο μας δυσκοιλιότητα: τροφές που βοηθούν, τι να αποφύγετε και πότε ανησυχούμε.

Τι είναι η μακρογόλη 3350

Η μακρογόλη (πολυαιθυλενογλυκόλη, PEG) είναι ένα μακρομόριο που ανήκει στα οσμωτικά καθαρτικά. Το «3350» αναφέρεται στο μέσο μοριακό βάρος της. Το μόριο αυτό δεν απορροφάται σε σημαντικό βαθμό από το έντερο και δεν διασπάται από τα βακτήρια του εντέρου.

Πώς δρα

Επειδή η μακρογόλη μένει μέσα στον εντερικό αυλό, κρατά νερό εκεί. Έτσι τα κόπρανα γίνονται πιο μαλακά και πιο ογκώδη και η διέλευσή τους διευκολύνεται. Δεν «ερεθίζει» το εντερικό τοίχωμα όπως τα διεγερτικά καθαρτικά. Η δράση δεν είναι άμεση: συνήθως χρειάζονται μία έως δύο ημέρες. Αυτό ισχύει γενικά για την κατηγορία· για τον ακριβή τρόπο και τη διάρκεια χρήσης αποφασίζει ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός.

Σκευάσματα με μακρογόλη στο φαρμακείο

Στα ράφια των φαρμακείων κυκλοφορούν διάφορα σκευάσματα με μακρογόλη, με μορφή σκόνης που διαλύεται σε νερό. Το Effecol 3350 της Epsilon Health είναι ένα σκεύασμα που περιέχει μακρογόλη 3350. Η αναφορά είναι αποκλειστικά πληροφοριακή. Ελέγξτε πάντα τη σύνθεση, τις αντενδείξεις και τον τρόπο παρασκευής στη συσκευασία και στο φύλλο οδηγιών. Το αν ταιριάζει σε εσάς κρίνεται από τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας.

Πίνακας: οσμωτικά και άλλα καθαρτικά με μια ματιά

Ενυδάτωση και ίνες: η βάση

Όποιο σκεύασμα κι αν χρησιμοποιηθεί, τα βασικά μέτρα παραμένουν τα ίδια, όπως τα συνιστούν οι οδηγοί του NHS και του NICE:

• Υγρά: πίνετε αρκετό νερό μέσα στην ημέρα. Η μακρογόλη δρα κρατώντας νερό στο έντερο, άρα η καλή ενυδάτωση είναι σημαντική.
• Ίνες: φρούτα, λαχανικά, όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης. Αυξήστε τις σταδιακά, για να μην ενταθεί το φούσκωμα.
• Κίνηση: το περπάτημα βοηθά την κινητικότητα του εντέρου.
• Ρουτίνα: μην αγνοείτε την παρόρμηση για αφόδευση· αφιερώστε χρόνο χωρίς βιασύνη, κατά προτίμηση μετά το γεύμα.
• Στάση: ένα σκαμνάκι κάτω από τα πόδια στην τουαλέτα διευκολύνει πολλούς ανθρώπους.

Αν το φούσκωμα σάς απασχολεί, δείτε και το άρθρο για τα συμπληρώματα διατροφής για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Στην κατηγορία των σκευασμάτων με μακρογόλη αναφέρονται συνήθως φούσκωμα, κοιλιακός πόνος, ναυτία ή πιο μαλακά και συχνά κόπρανα. Αν εμφανιστεί έντονη διάρροια, οι οδηγίες συνήθως προβλέπουν διακοπή και επικοινωνία με επαγγελματία υγείας. Μακρά χρήση χωρίς καθοδήγηση δεν συνιστάται· η δυσκοιλιότητα που επιμένει χρειάζεται να βρεθεί η αιτία της.

Για ποιους χρειάζεται περισσότερη προσοχή

• Παιδιά: η δυσκοιλιότητα στα παιδιά είναι συχνή, αλλά η επιλογή και η δοσολογία γίνονται μόνο με οδηγία του παιδιάτρου. Μη δίνετε σκευάσματα για ενήλικες και μην προσαρμόζετε μόνοι σας τη δόση. Επίσης, ο παιδίατρος θα ελέγξει τις διατροφικές συνήθειες και το πρόγραμμα τουαλέτας.
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας πριν από οποιοδήποτε σκεύασμα.
• Ηλικιωμένοι και άτομα με καρδιακή ή νεφρική νόσο: η πρόσληψη υγρών και ηλεκτρολυτών χρειάζεται εξατομίκευση.
• Όσοι παίρνουν χρόνια αγωγή: ορισμένα φάρμακα (π.χ. ορισμένα παυσίπονα, συμπληρώματα σιδήρου, φάρμακα για την πίεση) προκαλούν δυσκοιλιότητα. Μη διακόπτετε μόνοι σας καμία αγωγή· μιλήστε με τον γιατρό σας.
• Αλλεργίες ή γνωστή εντερική νόσο: διαβάστε τις αντενδείξεις στο φύλλο οδηγιών.

Συχνά λάθη

• Χρήση για μεγάλο διάστημα «από συνήθεια» χωρίς να έχει ελεγχθεί η αιτία.
• Λίγο νερό μέσα στην ημέρα.
• Απότομη αύξηση των ινών χωρίς υγρά.
• Αγνόηση της παρόρμησης για αφόδευση.
• Παιδί με σκευάσματα ενηλίκων χωρίς οδηγία παιδιάτρου.
• Αγνόηση συναγερμικών συμπτωμάτων επειδή «είναι απλώς δυσκοιλιότητα».

Συμβουλή φαρμακοποιού

Κρατήστε ένα μικρό ημερολόγιο για μία εβδομάδα: πότε πηγαίνετε στην τουαλέτα, τι τρώτε, πόσο νερό πίνετε, τι φάρμακα παίρνετε. Όταν το φέρετε στον φαρμακοποιό ή στον γιατρό, οι αιτίες φαίνονται πολύ πιο εύκολα και η συζήτηση γίνεται πιο ουσιαστική.

Πότε να δείτε γιατρό

• Αίμα στα κόπρανα ή μαύρα, πίσσινα κόπρανα.
• Ακούσια απώλεια βάρους.
• Έντονος ή επίμονος κοιλιακός πόνος, έμετος, πρησμένη κοιλιά, αδυναμία να αποβληθούν αέρια.
• Νέα εμφάνιση δυσκοιλιότητας μετά τα 50 ή αλλαγή στη συνήθεια του εντέρου που διαρκεί εβδομάδες.
• Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του εντέρου, αναιμία ή κόπωση χωρίς εξήγηση.
• Δυσκοιλιότητα που δεν υποχωρεί παρά τις αλλαγές στη διατροφή ή που υποτροπιάζει συνεχώς.
• Παιδί με πόνο, έμετο, αίμα στα κόπρανα, κακή όρεξη ή καθυστερημένη αύξηση βάρους, καθώς και κάθε βρέφος με δυσκοιλιότητα.
• Εγκυμοσύνη ή ηλικιωμένος με επιδείνωση.

Αν υπάρχει ξαφνικός, πολύ έντονος κοιλιακός πόνος με έμετο και σκληρή κοιλιά, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η μακρογόλη 3350;

Είναι ένα οσμωτικό συστατικό που κρατά νερό στο έντερο και μαλακώνει τα κόπρανα. Δεν απορροφάται σε σημαντικό βαθμό και δεν ερεθίζει το τοίχωμα του εντέρου.

Σε πόση ώρα δρα η μακρογόλη;

Δεν είναι άμεση. Συνήθως περνά μία έως δύο ημέρες μέχρι να φανεί το αποτέλεσμα. Οι οδηγίες της συσκευασίας και ο φαρμακοποιός σάς λένε πώς να τη χρησιμοποιήσετε.

Είναι το PEG 3350 το ίδιο με τη μακρογόλη;

Ναι, πρόκειται για το ίδιο συστατικό με διαφορετική ονομασία (πολυαιθυλενογλυκόλη 3350).

Μπορώ να δώσω μακρογόλη στο παιδί μου;

Μόνο μετά από οδηγία του παιδιάτρου, που θα καθορίσει σκεύασμα, δόση και διάρκεια. Μην αυτοσχεδιάζετε με την ηλικία και το βάρος.

Πρέπει να πίνω περισσότερο νερό;

Ναι. Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι βασικό μέρος της διαχείρισης της δυσκοιλιότητας και συμπληρώνει τη δράση των οσμωτικών.

Μπορώ να τη χρησιμοποιώ συνεχώς;

Η μακροχρόνια χρήση πρέπει να γίνεται με την καθοδήγηση γιατρού. Αν η δυσκοιλιότητα επιμένει, χρειάζεται να αναζητηθεί η αιτία.

Επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη;

Ρωτήστε πρώτα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας. Η εγκυμοσύνη είναι συχνή αιτία δυσκοιλιότητας και υπάρχουν πρώτα μέτρα στη διατροφή.

Πηγές

• NHS – Constipation και Constipation in children
• NICE – Clinical Knowledge Summaries: Constipation
• ΕΟΦ – Φύλλα οδηγιών χρήσης σκευασμάτων με μακρογόλη
• Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) – Πληροφορίες για σκευάσματα με macrogol

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.