Ashwagandha: τι είναι, τι έχει μελετηθεί, παρενέργειες και ποιο να διαλέξω

Η ashwagandha (Withania somnifera) είναι ένα φυτό της παραδοσιακής ινδικής ιατρικής που τα τελευταία χρόνια έγινε από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα. Ακούτε για αυτήν σε σχέση με το άγχος, τον ύπνο και την ενέργεια, και πολλοί αναρωτιούνται αν «κάνει δουλειά». Εδώ θα δείτε με ειλικρίνεια τι έχει μελετηθεί, τι όχι, ποιοι πρέπει να την αποφεύγουν και πώς διαβάζετε μια ετικέτα.

Τι είναι η ashwagandha

Χρησιμοποιείται κυρίως η ρίζα του φυτού, και σε μικρότερο βαθμό τα φύλλα. Οι ενεργές ουσίες που ενδιαφέρουν τους ερευνητές ονομάζονται ουιθανολίδες (withanolides). Στα συμπληρώματα θα τη βρείτε ως σκόνη ρίζας ή ως εκχύλισμα, δηλαδή συμπυκνωμένο παρασκεύασμα με καθορισμένη περιεκτικότητα σε ουιθανολίδες. Το όνομα KSM-66 αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο, κατοχυρωμένο εκχύλισμα ρίζας που χρησιμοποιείται σε πολλές κλινικές μελέτες.

Τι έχει μελετηθεί

Υπάρχουν κλινικές μελέτες και συγκεντρωτικές αναλύσεις σε ενήλικες με αυτοαναφερόμενο άγχος και στρες, με την ποιότητα του ύπνου και με την κόπωση. Μερικές δείχνουν βελτίωση σε ερωτηματολόγια σε σχέση με εικονικό σκεύασμα. Όμως οι περισσότερες είναι μικρές, διαφέρουν πολύ ως προς το εκχύλισμα, τη δόση και τη διάρκεια, και ορισμένες χρηματοδοτούνται από κατασκευαστές. Γι' αυτό οι συγγραφείς των ανασκοπήσεων μιλούν για ενδείξεις που χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο αυστηρές μελέτες.

Για να είμαστε σαφείς: δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ για την ashwagandha. Δεν μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι «μειώνει το άγχος» ή «βελτιώνει τον ύπνο». Μπορούμε μόνο να πούμε ότι έχει μελετηθεί και ότι τα αποτελέσματα δεν είναι οριστικά.

Ποιοι πρέπει να την αποφεύγουν ή να ρωτήσουν πρώτα

• Εγκυμοσύνη: αποφεύγεται, γιατί δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας και υπάρχει θεωρητικός κίνδυνος.
• Θηλασμός: δεν υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα, άρα δεν συνιστάται.
• Παθήσεις του θυρεοειδούς: η ashwagandha έχει συσχετιστεί με μεταβολές στις θυρεοειδικές ορμόνες. Αν έχετε υπο- ή υπερθυρεοειδισμό ή παίρνετε αγωγή για τον θυρεοειδή, ρωτήστε πρώτα τον γιατρό σας.
• Αυτοάνοσα νοσήματα και ανοσοκατασταλτική αγωγή: μπορεί να επηρεάζει την ανοσολογική απόκριση.
• Ηπατικά προβλήματα: έχουν αναφερθεί σπάνια περιστατικά ηπατικής βλάβης σε άτομα που έπαιρναν προϊόντα με ashwagandha. Αν εμφανίσετε κιτρινωπό χρώμα στο δέρμα ή τα μάτια, σκούρα ούρα, έντονο κνησμό ή ανεξήγητη κόπωση, σταματήστε και απευθυνθείτε σε γιατρό.
• Άτομα που παίρνουν φάρμακα για πίεση, διαβήτη, ύπνο ή διάθεση, γιατί μπορεί να υπάρξει αλληλεπίδραση.
• Πριν από χειρουργείο: ενημερώστε τον γιατρό και σταματήστε όπως σας πει.
• Παιδιά και έφηβοι: δεν συνιστάται χωρίς ιατρική οδηγία.

Συχνές ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι υπνηλία, γαστρεντερική διαταραχή, ναυτία και διάρροια. Αν υπάρχει αλλεργία σε φυτά της οικογένειας των σολανωδών (ντομάτα, πατάτα, μελιτζάνα), προσοχή.

Πώς διαλέγω συμπλήρωμα ashwagandha

Ενδεικτικά στο φαρμακείο μας θα βρείτε το Solgar Ashwagandha Root Extract (60 κάψουλες), το Lamberts Ashwagandha Advance (60 κάψουλες) και την Nature's Plus Ashwagandha 450mg. Διαφέρουν στο εκχύλισμα και στην περιεκτικότητα, γι' αυτό διαβάστε προσεκτικά την ετικέτα του καθενός και συγκρίνετε ό,τι αναγράφει.

Συμβουλή φαρμακοποιού

Ξεκινήστε με ένα μόνο συμπλήρωμα τη φορά και δώστε χρόνο, ώστε να καταλάβετε αν σας ταιριάζει. Αν το άγχος ή η αϋπνία σας είναι επίμονα και επηρεάζουν την καθημερινότητα, το συμπλήρωμα δεν είναι η απάντηση· χρειάζεται συζήτηση με γιατρό. Σταματήστε αν νιώσετε υπνηλία, πόνο στην κοιλιά ή κάτι ασυνήθιστο, και μην το συνδυάζετε με άλλα ηρεμιστικά βότανα χωρίς να ρωτήσετε.

Πότε να δείτε γιατρό

• Άγχος, φόβος ή θλίψη που κρατούν εβδομάδες ή επηρεάζουν δουλειά και σχέσεις.
• Αϋπνία πάνω από μερικές εβδομάδες.
• Συμπτώματα θυρεοειδούς: αίσθημα παλμών, ανεξήγητη απώλεια ή αύξηση βάρους, δυσανεξία στο κρύο ή τη ζέστη.
• Σημάδια ηπατικού προβλήματος (κιτρίνισμα, σκούρα ούρα, ναυτία, κνησμός).
• Σκέψεις αυτοκτονίας ή βλάβης του εαυτού σας: καλέστε αμέσως το 112. Σε επείγουσα ανάγκη μπορείτε να καλέσετε και το 166.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η ashwagandha;

Φυτό της ινδικής παράδοσης (Withania somnifera). Στα συμπληρώματα χρησιμοποιείται κυρίως η ρίζα, ως σκόνη ή εκχύλισμα.

Ποιες παρενέργειες έχει;

Οι πιο συχνές είναι υπνηλία και γαστρεντερικές διαταραχές. Σπάνια έχουν αναφερθεί ηπατικά προβλήματα. Αν νιώσετε κάτι ασυνήθιστο, σταματήστε και ρωτήστε.

Επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη;

Όχι, αποφεύγεται στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό, λόγω ανεπαρκών δεδομένων ασφάλειας.

Επηρεάζει τον θυρεοειδή;

Έχει συσχετιστεί με αλλαγές στις θυρεοειδικές ορμόνες. Αν έχετε πρόβλημα θυρεοειδούς ή παίρνετε σχετική αγωγή, ρωτήστε τον γιατρό σας πριν από οποιαδήποτε χρήση.

Τι σημαίνει KSM-66;

Είναι εμπορική ονομασία ενός τυποποιημένου εκχυλίσματος ρίζας. Δεν σημαίνει ότι το προϊόν είναι ανώτερο με βεβαιότητα, σημαίνει ότι η σύσταση είναι ορισμένη και γνωστή από μελέτες.

Πόσο καιρό μπορώ να την παίρνω;

Οι περισσότερες μελέτες διήρκεσαν λίγες εβδομάδες. Για μακροχρόνια χρήση δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα, οπότε συζητήστε το με γιατρό.

Πηγές

• NIH Office of Dietary Supplements / NCCIH – Ashwagandha
• Μητρώο ισχυρισμών διατροφής και υγείας της ΕΕ – Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Ashwagandha: χωρίς εγκεκριμένο ισχυρισμό)
• NHS – Herbal medicines and supplements: safety
• LiverTox (NIH) – Ashwagandha

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.