Προβιοτικά για τον κόλπο: ποιο να διαλέξω

Δεν υπάρχει ένα «καλύτερο» προβιοτικό για τον κόλπο που να ταιριάζει σε όλες. Αναζητήστε σαφή αναγραφή στελεχών, ποσότητας CFU και οδηγιών λήψης/αποθήκευσης, και χρησιμοποιήστε το προϊόν όπως λέει η συσκευασία. Στην ΕΕ δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για τα προβιοτικά, άρα κανένα προϊόν δεν μπορεί νόμιμα να υπόσχεται θεραπεία ή πρόληψη κάποιας πάθησης.

Σε αυτό το άρθρο, ως φαρμακοποιός, σας εξηγώ τι να κοιτάξετε στη συσκευασία, ποιες μορφές υπάρχουν και πότε το θέμα θέλει γιατρό και όχι προϊόν από το φαρμακείο. Αν θέλετε πρώτα τα βασικά για τα προβιοτικά γενικά, δείτε το άρθρο Προβιοτικά: τι διαφορά έχουν.

Σύντομη απάντηση

• Ποιο προβιοτικό για την κολπική χλωρίδα; Αναζητήστε σαφή αναγραφή στελεχών, ποσότητας CFU και οδηγιών λήψης/αποθήκευσης. Σε προϊόντα για τη γυναικεία χλωρίδα συχνά αναγράφονται στελέχη Lactobacillus, όπως L. rhamnosus GR-1, L. reuteri RC-14, L. crispatus ή L. acidophilus.
• Από το στόμα ή κολπικά; Υπάρχουν και οι δύο μορφές. Η κατηγορία (συμπλήρωμα διατροφής ή ιατροτεχνολογικό προϊόν) εξαρτάται από το κάθε προϊόν· δείτε την ετικέτα. Το ποια ταιριάζει σε εσάς το συζητάτε με τον φαρμακοποιό ή τον γυναικολόγο σας.
• Για μύκητες ή κολπίτιδα; Τα προϊόντα αυτά δεν αντικαθιστούν τη διάγνωση και την αγωγή από γιατρό. Αν έχετε συμπτώματα, δείτε την ενότητα «Πότε να δείτε γιατρό».

Τι είναι η κολπική χλωρίδα

Ο κόλπος δεν είναι «αποστειρωμένος». Φιλοξενεί φυσιολογικά μικροοργανισμούς, και στις περισσότερες γυναίκες στην αναπαραγωγική ηλικία κυριαρχούν διάφορα είδη Lactobacillus. Αυτά συμβάλλουν στο όξινο περιβάλλον της περιοχής (βλ. NHS/ACOG στις πηγές). Η ισορροπία αυτή μπορεί να επηρεαστεί από παράγοντες όπως ορμονικές αλλαγές, εμμηνορρυσία, αντιβιώσεις, σεξουαλική δραστηριότητα, εσωτερική υγιεινή με ακατάλληλα προϊόντα ή άγχος.

Ο ορισμός των προβιοτικών κατά FAO/WHO είναι «ζωντανοί μικροοργανισμοί που, όταν χορηγούνται σε επαρκείς ποσότητες, προσφέρουν όφελος υγείας στον ξενιστή». Προσέξτε: το όφελος εξαρτάται από το συγκεκριμένο στέλεχος, όχι απλώς από το «είδος» ή την ονομασία «προβιοτικό».

Και το έντερο; Πολλά προϊόντα αναγράφουν «κολπική και εντερική χλωρίδα», επειδή τα ίδια είδη βακτηρίων μπορούν να βρεθούν και στις δύο περιοχές. Ένα προϊόν από το στόμα περνά από το πεπτικό σύστημα· δεν σημαίνει ότι «φτάνει» συγκεκριμένα κάπου και δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός γι' αυτό.

Μορφές: από το στόμα, κολπικά, κολπικές πλύσεις

Παραδείγματα από τον κατάλογό μας, ενδεικτικά για κάθε μορφή· δεν αποτελούν σύσταση και δεν έχουν συγκριθεί μεταξύ τους.

Δείτε όλη την κατηγορία: Προβιοτικά για γυναίκες.

Τι να κοιτάξω στη συσκευασία

1. Στελέχη, όχι μόνο είδος

Η πλήρης ονομασία έχει γένος, είδος και στέλεχος, π.χ. Lactobacillus rhamnosus GR-1. Σε προϊόντα για τη γυναικεία χλωρίδα συχνά αναγράφονται στελέχη Lactobacillus, π.χ. L. rhamnosus GR-1 και L. reuteri RC-14. Η αναγραφή στελέχους σας δίνει πληροφορία για σύγκριση, δεν αποδεικνύει όφελος και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή ειδικού. Αν αναγράφεται μόνο «Lactobacillus» χωρίς στέλεχος, έχετε λιγότερη πληροφορία για να συγκρίνετε.

2. CFU

Τα CFU (colony forming units) δείχνουν πόσα ζωντανά βακτήρια περιέχονται. Ψάξτε την ποσότητα έως τη λήξη και όχι μόνο «τη στιγμή της παρασκευής». Περισσότερα CFU δεν σημαίνουν αυτόματα καλύτερο αποτέλεσμα.

3. Διάρκεια και δοσολογία

Η συσκευασία γράφει πόσες ημέρες και πόσες φορές να το χρησιμοποιήσετε. Μην προσθέτετε δόσεις «για να πιάσει». Αν δεν είστε σίγουρη, ρωτήστε μας.

4. Αποθήκευση

Κάποια προϊόντα θέλουν ψυγείο, άλλα φυλάσσονται σε δροσερό και ξηρό μέρος. Ελέγξτε και πριν την αγορά και στο σπίτι, ειδικά το καλοκαίρι.

5. Λοιπά συστατικά

Δείτε αν υπάρχουν πρόσθετα (π.χ. βιταμίνες, εκχυλίσματα) που δεν χρειάζεστε ή που σας προκαλούν ευαισθησία.

Προβιοτικά με αντιβίωση

Οι αντιβιώσεις επηρεάζουν και τα «καλά» βακτήρια, γι' αυτό πολλές γυναίκες ρωτούν για προβιοτικά κατά τη διάρκεια ή μετά. Πολλά φυλλάδια προτείνουν να μεσολαβεί διάστημα από τη δόση της αντιβίωσης (συχνά αναφέρονται μερικές ώρες). Ακολουθήστε την οδηγία του συγκεκριμένου προϊόντος και ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας. Μη διακόψετε και μην αλλάξετε την αντιβίωση που σας έδωσε ο γιατρός.

Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό, μόνο μετά από συμβουλή γυναικολόγου, ιδίως για προϊόντα κολπικής χρήσης. Το ίδιο ισχύει αν έχετε ανοσοκαταστολή ή σοβαρό χρόνιο νόσημα.

Πότε να δείτε γιατρό

Ένα προϊόν από το φαρμακείο δεν είναι τρόπος να «λύσετε μόνη σας» ένα πρόβλημα που δεν έχει διαγνωστεί. Απευθυνθείτε σε γυναικολόγο ή γιατρό αν παρατηρήσετε:

• έντονη ή ασυνήθιστη δυσοσμία
• κνησμό, καύσο ή ερεθισμό στην περιοχή
• έκκριμα με αλλαγμένο χρώμα, υφή ή ποσότητα
• πόνο στη συνουσία, στην ούρηση ή στη λεκάνη
• πυρετό ή γενική αδιαθεσία μαζί με τα παραπάνω
• εγκυμοσύνη (ή υποψία εγκυμοσύνης) με οποιοδήποτε από τα συμπτώματα
• επαναλαμβανόμενα επεισόδια μέσα στον χρόνο
• συμπτώματα για πρώτη φορά, χωρίς προηγούμενη διάγνωση

Οι κολπικές μολύνσεις, συμπεριλαμβανομένων των μυκητιασικών, χρειάζονται σωστή διάγνωση, επειδή τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες καταστάσεις. Δεν προτείνουμε αυτοθεραπεία.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιο προβιοτικό να πάρω για την κολπική χλωρίδα;

Ψάξτε προϊόν με αναγραφόμενα στελέχη, ποσότητα CFU έως τη λήξη και καθαρές οδηγίες. Για εξατομικευμένη επιλογή ρωτήστε τον φαρμακοποιό ή τον γυναικολόγο σας.

Είναι τα προβιοτικά «καλύτερα» από το στόμα ή κολπικά;

Δεν υπάρχει γενική απάντηση. Είναι διαφορετικές μορφές με διαφορετική χρήση. Επιλέγετε με βάση την οδηγία του προϊόντος, την άνεσή σας και τη συμβουλή του ειδικού.

Βοηθούν τα προβιοτικά στους μύκητες του κόλπου;

Δεν μπορούμε να υποσχεθούμε κάτι τέτοιο· δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας. Αν υποψιάζεστε μυκητίαση, χρειάζεται διάγνωση από γιατρό.

Μπορώ να πάρω προβιοτικά μετά την αντιβίωση;

Δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας· συζητήστε το με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.

Πόσο καιρό θα το χρησιμοποιώ;

Όσο γράφει η συσκευασία. Μην παρατείνετε από μόνη σας και, αν τα συμπτώματα επιμένουν, δείτε γιατρό.

Τα προβιοτικά για κόλπο και έντερο είναι το ίδιο προϊόν;

Συχνά αναγράφονται παρόμοια είδη Lactobacillus, αλλά κάθε προϊόν έχει δικά του στελέχη και οδηγίες. Διαβάστε την ετικέτα.

Έχετε απορία για το ποιο προϊόν ταιριάζει στη δική σας περίπτωση; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.

Πηγές

• FAO/WHO, Guidelines for the Evaluation of Probiotics in Food: Report of a Joint FAO/WHO Working Group (London, Ontario, 2002) — ορισμός προβιοτικών
• Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας που διατυπώνονται για τα τρόφιμα
• Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012 για τη θέσπιση καταλόγου επιτρεπόμενων ισχυρισμών υγείας για τα τρόφιμα, όπως ισχύει· ο κατάλογος δεν περιλαμβάνει ισχυρισμό υγείας για προβιοτικά στελέχη ή για την κολπική χλωρίδα
• EU Register of nutrition and health claims (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) — οι ισχυρισμοί για προβιοτικά που αξιολόγησε η EFSA δεν έχουν εγκριθεί
• NHS (UK): Bacterial vaginosis · Thrush in men and women
• ACOG, Patient FAQs: Vaginitis · Douching

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για τη θεραπεία ή την πρόληψη ασθενειών. Τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον ιατρό σας.