Σταφυλόκοκκος: συμπτώματα, πόσο κρατά και πότε χρειάζεται γιατρό

Ο σταφυλόκοκκος είναι ένα βακτήριο που ζει φυσιολογικά στο δέρμα και στη μύτη πολλών υγιών ανθρώπων χωρίς να δημιουργεί πρόβλημα. Όταν όμως περάσει από μια μικρή πληγή ή βρει εξασθενημένη άμυνα, μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις του δέρματος και, πιο σπάνια, σοβαρότερες καταστάσεις. Εδώ θα δείτε τα συμπτώματα του σταφυλόκοκκου, πόσο κρατούν, πώς μεταδίδεται και ποια σημάδια θέλουν γιατρό.

Τι είναι ο σταφυλόκοκκος

Το είδος που μας απασχολεί συνήθως είναι ο Staphylococcus aureus (χρυσίζων σταφυλόκοκκος). Περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους τον φέρει στη μύτη χωρίς συμπτώματα. Υπάρχουν και στελέχη ανθεκτικά σε ορισμένα αντιβιοτικά (MRSA), που αφορούν κυρίως νοσηλευόμενους, αλλά εμφανίζονται και εκτός νοσοκομείου.

Συμπτώματα ανάλογα με το σημείο της λοίμωξης

Πόσο κρατά

Εξαρτάται από τη μορφή. Η τροφική δηλητηρίαση από τοξίνες του σταφυλόκοκκου ξεκινά απότομα, συνήθως 1–6 ώρες μετά το γεύμα, και περνά συνήθως μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο ή δύο. Οι δερματικές λοιμώξεις μπορεί να κρατήσουν από λίγες ημέρες έως περισσότερες εβδομάδες και ο χρόνος εξαρτάται από τη βαρύτητα και από το αν χρειάστηκε ιατρική παρέμβαση. Η ανίχνευση του βακτηρίου στη μύτη (φορεία) δεν είναι νόσος και δεν χρειάζεται από μόνη της αγωγή.

Πώς μεταδίδεται

• Με άμεση επαφή με πληγή ή πύο.
• Με κοινά αντικείμενα: πετσέτες, ξυραφάκια, αθλητικό εξοπλισμό.
• Με μολυσμένα τρόφιμα που χειρίστηκε άτομο με σταφυλόκοκκο στα χέρια, ιδιαίτερα αν δεν διατηρήθηκαν στο ψυγείο.

Τι κάνουμε και τι αποφεύγουμε

• Μην ανοίγετε και μη στύβετε βρασμούς ή σπυριά. Έτσι το βακτήριο εξαπλώνεται βαθύτερα.
• Πλύνετε τις πληγές με νερό και σαπούνι ή αντισηπτικό διάλυμα και καλύψτε τες με καθαρή γάζα.
• Ζεστά επιθέματα βοηθούν στη στράγγιση ενός μικρού βρασμού, σύμφωνα με τις οδηγίες του NHS.
• Πλένετε τα χέρια συχνά και μη μοιράζεστε πετσέτες και προσωπικά είδη.
• Πλύνετε ρούχα και πετσέτες σε υψηλή θερμοκρασία.
• Αν χρειάζεται αντιβίωση, αποφασίζει μόνο ο γιατρός. Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης. Μη διακόπτετε μόνοι σας μια αγωγή που σας έχει δοθεί.

Για την επούλωση μιας μικρής επιφανειακής πληγής, όταν έχει αποκατασταθεί η λοίμωξη, δείτε τις επιλογές στην κατηγορία αναπλαστικά και επούλωση.

Σταφυλόκοκκος στα παιδιά

Το ιμπετίγο είναι συχνό στα παιδιά και μεταδοτικό. Συνήθως ο γιατρός δίνει οδηγίες για το πότε επιστρέφει το παιδί στο σχολείο· γενικά αυτό γίνεται αφού υποχωρήσει η ενεργός φάση ή έχει περάσει το χρονικό διάστημα που θα σας πει ο γιατρός. Κόψτε τα νύχια του και δείξτε του να μην ξύνει.

Τροφική δηλητηρίαση: πρόληψη

Πλένετε τα χέρια πριν χειριστείτε φαγητό, κρατάτε τα έτοιμα φαγητά στο ψυγείο και μη μαγειρεύετε αν έχετε πληγή στα χέρια που εκκρίνει. Για τη διάρροια και την ενυδάτωση, δείτε και διάρροια: συμβουλές και προϊόντα.

Πότε να δείτε γιατρό

• Κοκκινίλα που απλώνεται γρήγορα ή κόκκινες γραμμές που ξεκινούν από την πληγή.
• Πυρετός πάνω από 38 °C ή ρίγος μαζί με δερματική λοίμωξη.
• Βρασμός στο πρόσωπο, στη μύτη ή στη βουβωνική χώρα, πολύ επώδυνος ή μεγάλος.
• Επαναλαμβανόμενοι βρασμοί.
• Λοίμωξη σε βρέφος, ηλικιωμένο, διαβητικό ή άτομο με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
• Πληγή μετά από επέμβαση ή με ξένο υλικό (π.χ. καθετήρας).
• Επίμονος έμετος, αφυδάτωση ή αίμα στα κόπρανα.

Αν κάποιος έχει υψηλό πυρετό με σύγχυση, πολύ χαμηλή πίεση, δύσπνοια ή λιποθυμία, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Συχνές ερωτήσεις

Ο σταφυλόκοκκος είναι μεταδοτικός;

Ναι, κυρίως με την επαφή με πληγές και κοινά αντικείμενα. Η καλή υγιεινή των χεριών περιορίζει σημαντικά τη μετάδοση.

Πόσο κρατά ο σταφυλόκοκκος στο δέρμα;

Από λίγες ημέρες μέχρι εβδομάδες, ανάλογα με τη μορφή. Αν η περιοχή επιδεινώνεται, δείτε γιατρό.

Φεύγει ο σταφυλόκοκκος από μόνος του;

Μικρές επιφανειακές λοιμώξεις μπορεί να υποχωρήσουν μόνες τους. Το αν χρειάζεται αγωγή το κρίνει ο γιατρός.

Τι είναι ο σταφυλόκοκκος στη μύτη;

Είναι φορεία: το βακτήριο υπάρχει χωρίς να προκαλεί νόσο. Δεν πρέπει να ανησυχείτε, αλλά πάντα να προσέχετε την υγιεινή.

Τι είναι το MRSA;

Στελέχη σταφυλόκοκκου ανθεκτικά σε ορισμένα αντιβιοτικά. Η αντιμετώπιση ορίζεται από τον γιατρό με βάση εξέταση.

Μπορώ να πάω στη δουλειά;

Αν η πληγή καλύπτεται καλά και δεν έχετε πυρετό, συνήθως ναι, με σχολαστική υγιεινή· αν εργάζεστε με τρόφιμα ή σε χώρο υγείας, ρωτήστε τον γιατρό σας. Στην τροφική δηλητηρίαση μείνετε σπίτι έως ότου περάσουν τα συμπτώματα.

Πηγές

• NHS – Boils and carbuncles και Impetigo
• CDC – Staphylococcus aureus in Healthcare Settings
• ECDC – Antimicrobial resistance, MRSA

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.