Fungoral και Daktarin: τι είναι η κετοκοναζόλη και η μικοναζόλη και πότε θέλουν γιατρό

Στην αναζήτηση του φαρμακείου εμφανίζονται συχνά τα ονόματα Fungoral και Daktarin. Είναι δύο διαφορετικά αντιμυκητιασικά, με διαφορετική δραστική ουσία και διαφορετική χρήση: το πρώτο περιέχει κετοκοναζόλη και είναι σαμπουάν για το τριχωτό της κεφαλής, το δεύτερο μικοναζόλη και κυκλοφορεί σε μορφές για το δέρμα και τα νύχια. Εδώ εξηγούμε πραγματολογικά τι είναι το καθένα, τι να προσέξετε και πότε χρειάζεται εξέταση, χωρίς να υποκαθιστούμε τη συμβουλή του γιατρού ή του φαρμακοποιού σας.

Τα δύο ονόματα με μια ματιά

Τα ονόματα αναφέρονται πραγματολογικά, ως σκευάσματα που αναζητούνται, και δεν αποτελούν σύσταση. Το «χωρίς συνταγή» δεν σημαίνει «χωρίς κινδύνους»: ισχύουν οι ηλικίες και οι προφυλάξεις του φύλλου οδηγιών.

Fungoral: τι είναι το σαμπουάν με κετοκοναζόλη

Η κετοκοναζόλη ανήκει στους αζολικούς αντιμυκητιασικούς παράγοντες. Στο τριχωτό της κεφαλής ζει φυσιολογικά ένας ζυμομύκητας (Malassezia), που στην πιτυρίδα και τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα φαίνεται να παίζει ρόλο μαζί με το σμήγμα και την ατομική ευαισθησία του δέρματος. Γι' αυτό χρησιμοποιούνται αντιμυκητιασικά σαμπουάν. Ο τρόπος και η συχνότητα εφαρμογής ορίζονται από το φύλλο οδηγιών ή τον γιατρό και δεν αλλάζουν «κατά το δοκούν».

• Δεν είναι κάθε ξεφλούδισμα πιτυρίδα. Η ψωρίαση, το έκζεμα, η αλλεργική δερματίτιδα ή ένας μύκητας του τριχωτού (ιδίως στα παιδιά) μοιάζουν, αλλά θέλουν διαφορετική αντιμετώπιση.
• Αλλεργία: όποιος έχει αντιδράσει σε κετοκοναζόλη ή σε κάποιο έκδοχο δεν το χρησιμοποιεί.
• Μάτια: αν μπει στα μάτια, ξεπλύνετε καλά με νερό.
• Δεν είναι για κάθε ηλικία: στα παιδιά κάτω των 12 ετών η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί, σύμφωνα με το ΠΧΠ.
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: η απορρόφηση από το δέρμα είναι πολύ μικρή, αλλά ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό πριν χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε φαρμακευτικό σκεύασμα.

Και τα δισκία κετοκοναζόλης;

Για να μη γίνεται σύγχυση: το 2013 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) σύστησε την αναστολή των αδειών κυκλοφορίας της κετοκοναζόλης από το στόμα (δισκία) λόγω κινδύνου βλάβης του ήπατος. Η απόφαση δεν αφορά τις τοπικές μορφές (κρέμες, σαμπουάν), επειδή το ποσό που απορροφάται στον οργανισμό είναι πολύ μικρό.

Daktarin: τι είναι η μικοναζόλη

Η μικοναζόλη είναι αντιμυκητιασική ουσία της ίδιας οικογένειας (ιμιδαζολικά παράγωγα) που δρα σε δερματόφυτα και ζυμομύκητες. Ανάλογα με τη μορφή εφαρμόζεται σε διαφορετικά σημεία:

• Κρέμα: σε περιορισμένες δερματομυκητιάσεις, π.χ. ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών ή στη βουβωνική περιοχή.
• Σπρέι και πούδρα: μορφές για εφαρμογή στο δέρμα· ο τρόπος χρήσης κάθε μορφής ορίζεται στο φύλλο οδηγιών. Το σπρέι περιέχει αλκοόλη και είναι εύφλεκτο (μακριά από φλόγες και από το κάπνισμα)· αποφεύγετε να εισπνεύσετε τον ψεκασμό και να τον κατευθύνετε στα μάτια.
• Βερνίκι νυχιών: μόνο για τα νύχια, και αφορά περιορισμένη προσβολή. Τα νύχια αναπτύσσονται αργά, γι' αυτό η διάρκεια χρήσης ορίζεται από το φύλλο οδηγιών ή τον γιατρό.

Σημεία προσοχής από το ΠΧΠ:

• Αλλεργία στη μικοναζόλη ή σε άλλα παράγωγα ιμιδαζόλης, ή σε κάποιο έκδοχο (π.χ. βενζοϊκό οξύ στην κρέμα, που μπορεί να ερεθίσει το δέρμα και τους βλεννογόνους).
• Όρια ηλικίας ανά μορφή: σε βρέφη και μικρά παιδιά, και σε αρκετές μορφές σε παιδιά κάτω των 14 ετών, χρειάζεται συμβουλή γιατρού.
• Η τοπική μικοναζόλη απορροφάται ελάχιστα, αλλά όποιος παίρνει αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη) ή άλλα φάρμακα πρέπει να ενημερώσει τον φαρμακοποιό, γιατί η μικοναζόλη γενικά αλληλεπιδρά με ορισμένα ένζυμα του ήπατος.
• Δεν εφαρμόζεται στα μάτια, και δεν συνδυάζεται με άλλο αντιμυκητιασικό στην ίδια περιοχή χωρίς οδηγία.
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: μόνο μετά από συμβουλή.
• Αν η περιοχή δεν βελτιωθεί μέσα σε περίπου 15 ημέρες σωστής χρήσης, το ΠΧΠ προβλέπει επανεξέταση της διάγνωσης.

Γενικές συμβουλές υγιεινής

• Στεγνώστε καλά το δέρμα, ειδικά ανάμεσα στα δάχτυλα και στις πτυχές.
• Βαμβακερά εσώρουχα και κάλτσες, αλλαγή κάθε μέρα, εναλλαγή υποδημάτων.
• Σαγιονάρες σε πισίνες και κοινόχρηστα ντους, δική σας πετσέτα.
• Για το τριχωτό: ήπιο λούσιμο και αποφυγή έντονης τριβής ή «ξυσίματος».

Περισσότερα για τα νύχια, τα πόδια και τις πτυχές θα βρείτε στο άρθρο μας για τους μύκητες του δέρματος και των νυχιών και στις σελίδες μύκητες και μύκητες και κακοσμία ποδιών. Για την πιτυρίδα δείτε τη σελίδα λιπαρή και ξηρή πιτυρίδα, όπου θα βρείτε καλλυντικά σαμπουάν. Για την καθαριότητα της ευαίσθητης περιοχής υπάρχει η σελίδα ευαίσθητη περιοχή.

Πότε στον γιατρό

• Καμία βελτίωση μετά από 2 εβδομάδες σωστής εφαρμογής, ή επιδείνωση.
• Πόνος, πύον, πυρετός, οίδημα ή κοκκινίλα που απλώνεται.
• Μύκητας στα νύχια που αφορά πολλά νύχια ή τη ρίζα του νυχιού, ή αλλαγή του νυχιού που δεν θυμίζει μύκητα.
• Διαβητικοί, άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό και ηλικιωμένοι.
• Βρέφη, παιδιά και έγκυες, και παιδιά με «πιτυρίδα» ή ξεφλούδισμα με τριχόπτωση σε μεμονωμένα σημεία.
• Πιτυρίδα ή κνησμός στο τριχωτό με έντονη ερυθρότητα, κρούστες ή πληγές.
• Επαναλαμβανόμενες μυκητιάσεις της ευαίσθητης περιοχής.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Fungoral;

Φαρμακευτικό σαμπουάν με κετοκοναζόλη 2%, που αναφέρεται σε πιτυρίδα και σμηγματορροϊκή δερματίτιδα του τριχωτού. Η χρήση ορίζεται από το φύλλο οδηγιών ή τον γιατρό. Για το αν διατίθεται με συνταγή, δείτε το φύλλο οδηγιών και ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Τι είναι το Daktarin;

Αντιμυκητιασικό με μικοναζόλη, σε κρέμα, σπρέι, πούδρα και βερνίκι νυχιών. Οι μορφές αυτές διατίθενται χωρίς συνταγή μόνο μέσα στο φαρμακείο (ΜΗΣΥΦΑ), με τους περιορισμούς του φύλλου οδηγιών.

Είναι το ίδιο η κετοκοναζόλη με τη μικοναζόλη;

Όχι. Ανήκουν στην ίδια ευρύτερη οικογένεια αντιμυκητιασικών, αλλά είναι διαφορετικές ουσίες, σε διαφορετικά σκευάσματα. Μην τις συνδυάζετε στην ίδια περιοχή χωρίς οδηγία.

Περιλαμβάνεται το πόδι του αθλητή στις ενδείξεις της μικοναζόλης;

Το ΠΧΠ της περιλαμβάνει το πόδι του αθλητή (tinea pedis) στις ενδείξεις των δερματικών μορφών. Αν η φαγούρα και το ξεφλούδισμα δεν περνούν ή υπάρχουν σκασίματα με πόνο, χρειάζεται εκτίμηση.

Ποια είναι τα όρια ηλικίας του αντιμυκητιασικού σαμπουάν;

Στα παιδιά κάτω των 12 ετών το ΠΧΠ του Fungoral δεν τεκμηριώνει ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Στα παιδιά το ξεφλούδισμα του τριχωτού μπορεί να οφείλεται σε άλλα αίτια, γι' αυτό ρωτήστε τον παιδίατρο.

Σχετικά καλλυντικά

Για τα καλλυντικά που αφορούν το τριχωτό και τα πόδια δείτε τις σελίδες πιτυρίδα (καλλυντικά σαμπουάν) και φροντίδα ποδιών. Είναι καλλυντικά, όχι φάρμακα και όχι θεραπεία· δεν αντικαθιστούν το σκεύασμα ή τον γιατρό. Για οποιαδήποτε απορία ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης και ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.

Πηγές

• Daktarin (κρέμα, εκνέφωμα, κόνις, βερνίκι νυχιών): Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος, Johnson & Johnson Hellas Consumer (έγκριση ΕΟΦ)
• Fungoral shampoo 20 mg/ml: Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος, Janssen-Cilag
• EMA: Ketoconazole-containing medicines, referral (2013)
• Υπουργείο Υγείας: Αναθεώρηση καταλόγου Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.) για το έτος 2025 (Δ3(α) 38203/10-9-2025) και επικαιροποίηση δελτίου τιμών (27/11/2025)
• NHS: Dandruff, Seborrhoeic dermatitis, Athlete's foot, Jock itch
• NICE Clinical Knowledge Summaries: Seborrhoeic dermatitis, Fungal skin infection - body and groin, Fungal skin infection - foot

Οι πληροφορίες είναι γενικές, αναφέρονται πραγματολογικά στα ονόματα σκευασμάτων και δεν αποτελούν σύσταση για συγκεκριμένο προϊόν ούτε αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.