Ψείρες στο σχολείο: πώς τις καταλαβαίνω και πώς τις αντιμετωπίζω σωστά

Με το άνοιγμα των σχολείων, οι ψείρες επιστρέφουν σε πολλά σπίτια. Δεν είναι θέμα καθαριότητας και δεν μεταδίδουν ασθένειες, αλλά είναι ενοχλητικές και χρειάζονται σωστή αντιμετώπιση για να μην επανέρχονται. Ακολουθεί ένας πρακτικός οδηγός για γονείς.

Μερικά πράγματα που καλό είναι να ξέρετε

• Οι ψείρες του κεφαλιού δεν πηδούν και δεν πετούν. Μεταδίδονται κυρίως με άμεση επαφή κεφαλιού με κεφάλι, σπανιότερα από κοινές χτένες, σκουφιά ή μαξιλάρια.
• Δεν είναι σημάδι κακής υγιεινής: προτιμούν και τα καθαρά μαλλιά.
• Τα κατοικίδια δεν μεταδίδουν ψείρες του ανθρώπου.
• Η ψείρα ζει λίγες μέρες έξω από το κεφάλι. Γεννά αυγά (κόνιδες) κολλημένα στη βάση της τρίχας, που εκκολάπτονται σε περίπου 7–10 ημέρες.

Πώς καταλαβαίνω ότι το παιδί έχει ψείρες

• Φαγούρα στο κεφάλι, κυρίως πίσω από τα αυτιά και στον αυχένα. Σε μια πρώτη προσβολή, η φαγούρα μπορεί να αργήσει να εμφανιστεί ακόμα και αρκετές εβδομάδες.
• Μικρές κοκκινίλες ή γρατζουνιές από το ξύσιμο.
• Κόνιδες: μικρά λευκά ή γκριζοκαφέ «σημαδάκια» κολλημένα στην τρίχα, κοντά στο δέρμα. Σε αντίθεση με την πιτυρίδα, δεν φεύγουν με ένα απλό τίναγμα.
• Ζωντανές ψείρες: μικρές, γκριζωπές, κινούνται γρήγορα και αποφεύγουν το φως.

Ο σωστός έλεγχος: υγρό χτένισμα

Ο πιο αξιόπιστος τρόπος είναι το υγρό χτένισμα με πυκνή χτένα για ψείρες:

• Λούστε τα μαλλιά και βάλτε άφθονο conditioner, για να «ακινητοποιηθούν» οι ψείρες.
• Ξεμπερδέψτε με απλή χτένα.
• Περάστε την πυκνή χτένα από τη ρίζα ως τις άκρες, τούφα-τούφα, και σκουπίζετε τη χτένα σε χαρτί μετά από κάθε πέρασμα.
• Αν βρείτε ζωντανή ψείρα, υπάρχει ενεργή προσβολή.

Κόνιδες που βρίσκονται πάνω από 1 εκατοστό από το δέρμα συνήθως είναι παλιές και άδειες. Μόνες τους δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η προσβολή είναι ενεργή.

Αντιμετώπιση βήμα-βήμα

• Επιλέξτε το προϊόν: σήμερα προτιμώνται συχνά τα προϊόντα με φυσική δράση (π.χ. με διμεθικόνη), που «τυλίγουν» την ψείρα και την ακινητοποιούν. Επειδή δεν είναι εντομοκτόνα, δεν αναμένεται να δημιουργήσουν αντοχή. Υπάρχουν και εντομοκτόνα σκευάσματα, όμως σε πολλές περιοχές οι ψείρες έχουν αναπτύξει αντοχή σε αυτά.
• Ακολουθήστε ακριβώς τις οδηγίες για ποσότητα και χρόνο. Η πιο συχνή αιτία αποτυχίας είναι η λίγη ποσότητα ή ο λίγος χρόνος.
• Χτενίστε με την πυκνή χτένα μετά την εφαρμογή, για να απομακρύνετε ψείρες και κόνιδες.
• Επαναλάβετε την εφαρμογή μετά από 7–10 ημέρες (ή όπως λέει η συσκευασία), για να «πιάσετε» όσες εκκολάφθηκαν στο μεταξύ.
• Υγρό χτένισμα κάθε 3–4 ημέρες για 2 εβδομάδες, για να βεβαιωθείτε ότι τελείωσαν.

Η υπόλοιπη οικογένεια και το σπίτι

• Ελέγξτε όλα τα μέλη της οικογένειας με υγρό χτένισμα, αλλά θεραπεύστε μόνο όσους έχουν ψείρες. Τα αντιφθειρικά δεν προλαμβάνουν μια μελλοντική προσβολή.
• Πλύνετε μαξιλαροθήκες, σκουφιά και πετσέτες που χρησιμοποιήθηκαν τις τελευταίες 2 μέρες στους 60 °C.
• Βάλτε τις χτένες και τα κοκαλάκια σε ζεστό νερό για 10 λεπτά.
• Λούτρινα που δεν πλένονται: σε κλειστή σακούλα για 2 εβδομάδες.
• Δεν χρειάζεται απολύμανση του σπιτιού ούτε σπρέι σε καναπέδες και χαλιά.
• Ενημερώστε το σχολείο, ώστε να ελέγξουν και οι άλλοι γονείς.

Πρόληψη

• Μακριά μαλλιά πιασμένα (κοτσίδα, κότσος) στο σχολείο.
• Όχι κοινές χτένες, βούρτσες, σκουφιά και κράνη.
• Τακτικό υγρό χτένισμα μία φορά την εβδομάδα σε περιόδους κρουσμάτων.
• Η αποτελεσματικότητα των απωθητικών προϊόντων δεν είναι καλά τεκμηριωμένη· δεν αντικαθιστούν τον τακτικό έλεγχο.

Πότε ρωτάμε φαρμακοποιό ή γιατρό

• Για βρέφη και πολύ μικρά παιδιά: πολλά προϊόντα έχουν όριο ηλικίας.
• Στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό.
• Σε παιδιά με άσθμα, έκζεμα ή ερεθισμένο τριχωτό.
• Αν οι ψείρες επιμένουν μετά από δύο σωστές θεραπείες.
• Αν υπάρχει μόλυνση από το ξύσιμο (πύον, πρησμένοι αδένες).

Δείτε τα αντιφθειρικά για παιδιά (σαμπουάν, λοσιόν, χτένες, απωθητικά) και τη σελίδα Αντιψειρικά: πρόβλημα και αντιμετώπιση.

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει το παιδί να μείνει σπίτι από το σχολείο;

Συνήθως όχι. Ξεκινήστε τη θεραπεία το ίδιο βράδυ και το παιδί μπορεί να πάει κανονικά στο σχολείο την επόμενη μέρα. Ενημερώστε το σχολείο για να γίνει έλεγχος στην τάξη.

Γιατί οι ψείρες ξαναγυρίζουν;

Οι πιο συχνοί λόγοι είναι ότι δεν έγινε η δεύτερη εφαρμογή, ότι χρησιμοποιήθηκε λίγο προϊόν ή ότι το παιδί κόλλησε ξανά από συμμαθητή. Το υγρό χτένισμα τις επόμενες 2 εβδομάδες δείχνει αν η θεραπεία πέτυχε.

Πρέπει να βγάλω όλες τις κόνιδες;

Η απομάκρυνσή τους με πυκνή χτένα βοηθά, κυρίως όσων είναι κοντά στο δέρμα. Η δεύτερη εφαρμογή μετά από 7–10 ημέρες είναι αυτή που αντιμετωπίζει όσες εκκολάφθηκαν.

Βοηθούν το ξύδι ή τα αιθέρια έλαια;

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι σκοτώνουν τις ψείρες. Ορισμένα αιθέρια έλαια μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα ή να προκαλέσουν αλλεργία, ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά.

Χρειάζεται να κόψω τα μαλλιά του παιδιού;

Όχι. Με σωστή θεραπεία και χτένισμα οι ψείρες αντιμετωπίζονται και σε μακριά μαλλιά.

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.