Πώς μετράμε σωστά την πίεση στο σπίτι: φυσιολογικές τιμές και συχνά λάθη

Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο σπίτι είναι από τα πιο χρήσιμα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για την υγεία της καρδιάς σας. Δίνει στον γιατρό μια πιο αληθινή εικόνα από τη μία μέτρηση στο ιατρείο, όπου πολλοί έχουν υψηλότερη πίεση από το άγχος. Για να είναι όμως αξιόπιστη, η μέτρηση πρέπει να γίνεται σωστά.

Τι σημαίνουν οι δύο αριθμοί

Η πίεση γράφεται με δύο αριθμούς, για παράδειγμα 125/80 mmHg:

• Ο πρώτος είναι η συστολική («μεγάλη»): η πίεση όταν η καρδιά συσπάται.
• Ο δεύτερος είναι η διαστολική («μικρή»): η πίεση όταν η καρδιά χαλαρώνει.

Φυσιολογικές τιμές στη μέτρηση στο σπίτι

Στη μέτρηση στο σπίτι τα όρια είναι λίγο χαμηλότερα από του ιατρείου. Γενικά, για ενήλικες:

• Κάτω από 120/80: φυσιολογική πίεση.
• Μέσος όρος συστολικής 135 ή περισσότερο ή/και διαστολικής 85 ή περισσότερο σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στο σπίτι: πιθανή υπέρταση. Χρειάζεται επίσκεψη στον γιατρό.
• Ανάμεσα σε αυτά: «αυξημένη» πίεση, που αξίζει παρακολούθηση και αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Η διάγνωση και οι στόχοι για εσάς (ανάλογα με την ηλικία και άλλα νοσήματα) ορίζονται μόνο από τον γιατρό, με βάση πολλές μετρήσεις και όχι μία.

Πώς μετράμε σωστά, βήμα-βήμα

• 30 λεπτά πριν: όχι καφές, κάπνισμα ή άσκηση. Αδειάστε την ουροδόχο κύστη.
• Καθίστε σε καρέκλα με την πλάτη ακουμπισμένη, τα πόδια στο πάτωμα και όχι σταυρωμένα.
• Ξεκουραστείτε 5 λεπτά πριν την πρώτη μέτρηση.
• Ακουμπήστε το χέρι σε τραπέζι, ώστε η περιχειρίδα να είναι στο ύψος της καρδιάς.
• Η περιχειρίδα μπαίνει σε γυμνό μπράτσο, 2–3 εκατοστά πάνω από τον αγκώνα. Όχι πάνω από σηκωμένο μανίκι που σφίγγει.
• Μη μιλάτε και μην κινείστε την ώρα της μέτρησης.
• Κάντε 2 μετρήσεις με 1–2 λεπτά διαφορά και σημειώστε και τις δύο.

Πότε και πόσο συχνά

• Πριν από ένα ραντεβού με τον γιατρό: 7 συνεχόμενες ημέρες, πρωί και βράδυ.
• Το πρωί, πριν το πρωινό και πριν τα φάρμακα. Το βράδυ, πριν το φαγητό.
• Γράψτε ημερομηνία, ώρα και τιμές, ή χρησιμοποιήστε πιεσόμετρο με μνήμη ή εφαρμογή. Πάρτε τις σημειώσεις μαζί σας στον γιατρό.
• Όταν η πίεση είναι ρυθμισμένη, συνήθως αρκούν λίγες μετρήσεις την εβδομάδα ή όπως σας πει ο γιατρός.

Τα πιο συχνά λάθη

• Λάθος μέγεθος περιχειρίδας: αν είναι μικρή για το μπράτσο, η μέτρηση βγαίνει ψηλότερα. Μετρήστε την περίμετρο του μπράτσου και διαλέξτε το σωστό μέγεθος.
• Μέτρηση αμέσως μετά από σκάλες, φαγητό ή καφέ.
• Χέρι που κρέμεται ή είναι πολύ ψηλά.
• Ομιλία ή κινητό στο χέρι κατά τη μέτρηση.
• Πολλές μετρήσεις στη σειρά «μέχρι να βγει καλή»· η πρώτη συχνά είναι λίγο ψηλότερη, γι' αυτό κάνουμε δύο.
• Μέτρηση κάθε φορά σε διαφορετικό χέρι. Την πρώτη φορά μετρήστε και στα δύο: αν υπάρχει μεγάλη διαφορά, πείτε το στον γιατρό, και στο εξής μετράτε στο χέρι με την ψηλότερη τιμή.

Ποιο πιεσόμετρο να διαλέξω

• Ψηφιακό πιεσόμετρο μπράτσου: είναι η πρώτη επιλογή για τους περισσότερους.
• Προτιμήστε συσκευή που έχει κλινικά επικυρωθεί (validated) για ακρίβεια.
• Σωστό μέγεθος περιχειρίδας. Για πολύ μεγάλο ή πολύ μικρό μπράτσο υπάρχουν ειδικές περιχειρίδες.
• Χρήσιμα: ανίχνευση αρρυθμίας, μνήμη για δύο χρήστες, υπολογισμός μέσου όρου.
• Πιεσόμετρο καρπού: μόνο όταν το μπράτσο δεν ταιριάζει (π.χ. πολύ μεγάλη περίμετρος). Πρέπει ο καρπός να είναι ακριβώς στο ύψος της καρδιάς.
• Ελέγξτε την ακρίβεια της συσκευής σας μία φορά τον χρόνο, συγκρίνοντάς τη με το πιεσόμετρο του γιατρού.

Δείτε τα πιεσόμετρα του φαρμακείου. Για την παρακολούθηση σακχάρου και χοληστερίνης, δείτε τις ταινίες σακχάρου και χοληστερίνης.

Πότε χρειάζεστε άμεση βοήθεια

Αν έχετε πόνο στο στήθος, δύσπνοια, έντονο πονοκέφαλο, αδυναμία ή μούδιασμα σε χέρι ή πόδι, δυσκολία στην ομιλία ή θόλωση της όρασης, καλέστε αμέσως το 166, ανεξάρτητα από την τιμή της πίεσης. Αν η πίεση είναι 180/110 ή υψηλότερη χωρίς συμπτώματα, ξεκουραστείτε 5 λεπτά και μετρήστε ξανά· αν παραμένει, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας την ίδια μέρα.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί η πίεσή μου είναι πιο ψηλή στο ιατρείο;

Πολλοί έχουν υψηλότερη πίεση στο ιατρείο από το άγχος, το λεγόμενο «φαινόμενο λευκής μπλούζας». Γι' αυτό οι μετρήσεις στο σπίτι είναι τόσο χρήσιμες για τον γιατρό.

Είναι αξιόπιστα τα πιεσόμετρα καρπού;

Μπορεί να είναι, αλλά είναι πιο ευαίσθητα στη θέση του χεριού. Τα πιεσόμετρα μπράτσου προτιμώνται, εκτός αν υπάρχει λόγος να μη χρησιμοποιηθούν.

Πρέπει να μετρώ την πίεση κάθε μέρα;

Όχι πάντα. Καθημερινές μετρήσεις χρειάζονται συνήθως μια εβδομάδα πριν το ραντεβού ή όταν αλλάζει η αγωγή. Οι πολύ συχνές μετρήσεις μπορεί να προκαλέσουν άγχος χωρίς λόγο.

Ο καφές ανεβάζει την πίεση;

Ο καφές μπορεί να ανεβάσει προσωρινά την πίεση για μία-δύο ώρες. Γι' αυτό δεν μετράμε πίεση αμέσως μετά τον καφέ.

Τι μπορώ να κάνω για να πέσει η πίεση;

Λιγότερο αλάτι, περισσότερα λαχανικά και φρούτα, τακτική άσκηση, απώλεια βάρους αν χρειάζεται, λιγότερο αλκοόλ και διακοπή του καπνίσματος. Αν έχετε συνταγογραφημένη αγωγή, μην τη διακόπτετε χωρίς τον γιατρό, ακόμα κι αν οι μετρήσεις είναι καλές.

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.