Φαγούρα στο σώμα: συχνές αιτίες, τι ανακουφίζει και πότε πρέπει να δείτε γιατρό

Η φαγούρα (κνησμός) είναι ένα από τα πιο συχνά δερματολογικά συμπτώματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται σε κάτι απλό και ακίνδυνο, όπως η ξηρότητα του δέρματος, ένα τσίμπημα ή μια ήπια αλλεργία. Μερικές φορές όμως η φαγούρα στο σώμα είναι το πρώτο σημάδι κάτι πιο σοβαρού. Παρακάτω θα δείτε τις συχνές αιτίες, τι βοηθά να ανακουφιστείτε, τι αποφεύγετε και ποια σημάδια πρέπει να σας οδηγήσουν σε γιατρό.

Συχνές αιτίες φαγούρας

• Ξηροδερμία: η πιο συχνή αιτία, ιδίως τον χειμώνα και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Το δέρμα είναι τραχύ και ξεφλουδίζει.
• Αλλεργία ή ερεθισμός: από απορρυπαντικό, αφρόλουτρο, καλλυντικό, φυτά, μέταλλα ή ρούχα.
• Τσιμπήματα από κουνούπια, ψύλλους, κοριούς, και ακάρεα της ψώρας.
• Εκζέματα και δερματίτιδες, όπως η ατοπική ή η εξ επαφής.
• Κνίδωση: ροζ ή ερυθρά ανασηκωμένα εξογκώματα (πομφοί) που έρχονται και φεύγουν.
• Ζέστη και ιδρώτας (εξάνθημα από ιδρώτα), ήλιος, καυτά ντους.
• Παρασιτικές και μυκητιασικές λοιμώξεις του δέρματος.
• Έγκυες γυναίκες μπορεί να έχουν φαγούρα, συχνά στην κοιλιά, που χρειάζεται εκτίμηση.
• Σπανιότερα, σωματικές παθήσεις: ηπατικές, νεφρικές, θυρεοειδούς, έλλειψη σιδήρου, διαβήτης, αιματολογικές ή ψυχολογικές αιτίες.
• Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν φαγούρα. Μην διακόψετε φάρμακο χωρίς να ρωτήσετε.

Τι ανακουφίζει στο σπίτι

• Ενυδατώστε καθημερινά με παχιά, χωρίς άρωμα κρέμα ή λοσιόν, ιδίως μετά το μπάνιο, ενώ το δέρμα είναι νωπό. Δείτε τις επιλογές στη σελίδα Ξηροδερμία: συμβουλές αντιμετώπισης.
• Κάντε ντους με χλιαρό νερό, 5–10 λεπτά, όχι καυτό. Χρησιμοποιήστε ήπιο καθαριστικό χωρίς σαπούνι.
• Στεγνώστε με μαλακή πετσέτα, ταμποναριστά.
• Φοράτε χαλαρά, βαμβακερά ρούχα και αποφύγετε μάλλινα και τραχιά ύφασμα.
• Δροσίστε την περιοχή με κρύα, υγρή κομπρέσα.
• Κόψτε τα νύχια κοντά και αποφύγετε το ξύσιμο, που ερεθίζει και δημιουργεί φαύλο κύκλο. Τη νύχτα μπορεί να βοηθήσουν βαμβακερά γάντια.
• Διατηρήστε το δωμάτιο δροσερό και, τον χειμώνα, με επαρκή υγρασία.
• Ξεπλένετε καλά τα ρούχα και αποφύγετε τα αρωματικά μαλακτικά ρούχων.
• Για κουνούπια και τσιμπήματα υπάρχουν καταπραϋντικά προϊόντα με γέλη ή κρέμα και απωθητικά για πρόληψη.

Αν υποψιάζεστε αλλεργία, δείτε και τη σελίδα Αλλεργία: συμβουλές αντιμετώπισης. Ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός θα σας προτείνει την κατάλληλη αγωγή. Μη χρησιμοποιείτε σκευάσματα που περίσσεψαν από άλλη φορά.

Τι αποφεύγετε

• Καυτό νερό και μεγάλα, συχνά λουτρά.
• Σαπούνια και αφρόλουτρα με άρωμα και έντονα απολιπαντικά.
• Το έντονο τρίψιμο και το ξύσιμο.
• Αλκοολούχες λοσιόν και αρωματικά προϊόντα.
• Βαριά θέρμανση και ξηρός αέρας.
• Το ανεξέλεγκτο «δοκιμάζω κρέμες» που μπορεί να ερεθίσουν περισσότερο.

Πότε πρέπει να δείτε γιατρό

Η φαγούρα που εμφανίζεται χωρίς εξάνθημα και επιμένει δεν πρέπει να αγνοείται. Δείτε γιατρό αν:

• Η φαγούρα διαρκεί πάνω από 2 εβδομάδες χωρίς εμφανή αιτία ή δεν βελτιώνεται με τα μέτρα.
• Είναι γενικευμένη (σε όλο το σώμα), χωρίς εξάνθημα.
• Είναι νυχτερινή και σας ξυπνά.
• Συνοδεύεται από απώλεια βάρους χωρίς λόγο, κόπωση, πυρετό ή νυχτερινούς ιδρώτες.
• Παρατηρείτε κίτρινο χρώμα στο δέρμα ή στα μάτια, σκούρα ούρα ή ανοιχτόχρωμα κόπρανα.
• Έχετε αυξημένη δίψα, συχνουρία ή διογκωμένους λεμφαδένες.
• Υπάρχουν πληγές από το ξύσιμο, σημάδια λοίμωξης (πύον, ζέστη, πρήξιμο) ή φαγούρα που αφορά και άλλα μέλη της οικογένειας (πιθανή ψώρα).
• Είστε έγκυος και έχετε έντονη φαγούρα, ειδικά στις παλάμες και στα πέλματα.

Ζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια αν η φαγούρα συνοδεύεται από πρήξιμο προσώπου, χειλιών ή γλώσσας, δυσκολία στην αναπνοή, ζάλη ή γενικευμένη κνίδωση: μπορεί να πρόκειται για σοβαρή αλλεργική αντίδραση (καλέστε 166 ή 112).

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί φαγουρίζω περισσότερο το βράδυ;

Το δέρμα χάνει περισσότερο νερό τη νύχτα και δεν υπάρχουν οι αποσπάσεις της προσοχής της ημέρας. Η ενυδάτωση πριν τον ύπνο και ένα δροσερό δωμάτιο βοηθούν.

Η φαγούρα χωρίς εξάνθημα είναι σοβαρή;

Συνήθως οφείλεται σε ξηροδερμία, αλλά αν επιμένει, χρειάζεται εξέταση για να αποκλειστούν σωματικές αιτίες.

Μπορεί το άγχος να προκαλέσει φαγούρα;

Ναι, το στρες μπορεί να επιδεινώσει ή να πυροδοτήσει φαγούρα, αλλά η διάγνωση αυτή τίθεται αφού αποκλειστούν άλλες αιτίες.

Κάνει το ζεστό νερό καλό στη φαγούρα;

Δίνει προσωρινή ανακούφιση, αλλά στεγνώνει το δέρμα και χειροτερεύει το πρόβλημα. Προτιμήστε χλιαρό.

Πώς ξεχωρίζω την αλλεργία από την ξηροδερμία;

Η ξηροδερμία συνοδεύεται από τραχύ δέρμα που ξεφλουδίζει. Η αλλεργία συχνά εμφανίζεται ξαφνικά, με κοκκίνισμα ή εξογκώματα, μετά από επαφή ή τροφή. Αν δεν είστε σίγουροι, ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Πηγές

• NHS – Itching
• American Academy of Dermatology – Itchy skin: causes and relief
• British Association of Dermatologists – Pruritus
• Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.