Αμυγδαλίτιδα και φαρυγγίτιδα: συμπτώματα, ιογενής ή βακτηριακή και πώς ανακουφίζεται ο πονόλαιμος

Πονόλαιμος, δυσκολία στην κατάποση, ίσως και πυρετός: συχνά ακούμε «αμυγδαλίτιδα» ή «φαρυγγίτιδα». Στην πράξη, και οι δύο είναι φλεγμονές του λαιμού. Ο λόγος που έχει σημασία να ξέρουμε τη διαφορά είναι ότι οι περισσότερες οφείλονται σε ιούς, όπου τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν, ενώ ένα μικρό μέρος οφείλεται σε στρεπτόκοκκο και χρειάζεται εκτίμηση από γιατρό.

Φαρυγγίτιδα και αμυγδαλίτιδα: τι είναι

• Φαρυγγίτιδα: φλεγμονή του φάρυγγα, δηλαδή του πίσω μέρους του λαιμού. Ο λαιμός είναι κόκκινος και «καίει».
• Αμυγδαλίτιδα: φλεγμονή των αμυγδαλών, που μπορεί να είναι πρησμένες, κόκκινες και με λευκές ή κίτρινες κηλίδες ή επικαλύψεις.

Μπορούν να εμφανιστούν μαζί ή η μία μετά την άλλη.

Συμπτώματα

• Πονόλαιμος, χειρότερος στην κατάποση.
• Ξηρότητα, κάψιμο ή «γρατζούνισμα» στον λαιμό.
• Πυρετός, ρίγος, αδιαθεσία.
• Πρησμένοι, ευαίσθητοι λεμφαδένες στον τράχηλο.
• Βραχνάδα, βήχας, καταρροή (πιο χαρακτηριστικά στις ιογενείς).
• Πονοκέφαλος, δυσάρεστη αναπνοή, στα παιδιά και κοιλιακός πόνος ή ναυτία.

Ιογενής ή βακτηριακή;

Οι περισσότερες περιπτώσεις είναι ιογενείς και συνοδεύονται από κρυολόγημα: καταρροή, βήχας, βραχνάδα. Ο στρεπτόκοκκος (βακτηριακή αμυγδαλίτιδα) εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά σχολικής ηλικίας και συνήθως δεν έχει βήχα ή καταρροή, αλλά έχει υψηλότερο πυρετό, έντονο πόνο και επικαλύψεις στις αμυγδαλές. Όμως δεν μπορούμε να τις ξεχωρίσουμε με το μάτι: χρειάζεται εξέταση από τον γιατρό (και μερικές φορές γρήγορο τεστ ή καλλιέργεια). Μόνο ο γιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται αντιβίωση, και αν δοθεί, πρέπει να ολοκληρώνεται όπως συνταγογραφήθηκε.

Πόσο κρατά

Ο πονόλαιμος από ίωση συνήθως βελτιώνεται μέσα σε 3–7 ημέρες. Αν ο πονόλαιμος διαρκεί πάνω από μία εβδομάδα, χρειάζεται γιατρός.

Τι ανακουφίζει στο σπίτι

• Υγρά: νερό, χλιαρά τσάι, ζωμούς. Η καλή ενυδάτωση κρατά τον βλεννογόνο υγρό.
• Δροσερές ή μαλακές τροφές όταν η κατάποση πονά: γιαούρτι, παγωτό, κρέμες, πουρέδες.
• Γαργάρες με χλιαρό αλατισμένο νερό (περίπου μισό κουταλάκι αλάτι σε ένα ποτήρι), για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες.
• Παστίλιες ή σπρέι λαιμού: υπάρχουν διάφορα προϊόντα, ορισμένα φάρμακα και άλλα όχι, και ο φαρμακοποιός θα σας συμβουλεύσει ποιο ταιριάζει στην ηλικία και την κατάστασή σας. Οι παστίλιες δεν δίνονται σε μικρά παιδιά (κίνδυνος πνιγμού). Διαβάστε την ετικέτα. Δείτε την κατηγορία πονόλαιμος.
• Ξεκούραση και ύπνος· αποφυγή καπνίσματος και παθητικού καπνίσματος.
• Υγρασία στον χώρο και αερισμός.
• Για πυρετό και πόνο, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός θα σας προτείνει την κατάλληλη αγωγή ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό σας.

Αν ο πονόλαιμος συνοδεύεται από καταρροή και βήχα, δείτε και την ενότητα κρυολόγημα.

Πρόληψη μετάδοσης

• Πλύσιμο χεριών, κάλυψη στόματος στον βήχα.
• Ξεχωριστά ποτήρια και μαχαιροπήρουνα.
• Αλλαγή οδοντόβουρτσας όταν υποχωρήσει η λοίμωξη.
• Παραμονή στο σπίτι όσο υπάρχει πυρετός και, αν δοθεί αντιβίωση από τον γιατρό, για όσο χρόνο συστήσει ο γιατρός.

Πότε να δείτε γιατρό

• Πονόλαιμος που διαρκεί πάνω από 5–7 ημέρες ή επιδεινώνεται.
• Υψηλός πυρετός (38,5 °C και άνω) που επιμένει πάνω από 2–3 ημέρες.
• Πολύ έντονος πόνος, μονόπλευρο πρήξιμο στον λαιμό ή «πνιγμένη» φωνή.
• Δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση, σιελόρροια στα παιδιά, αδυναμία να ανοίξει το στόμα.
• Δεν μπορεί κανείς να πιει υγρά, σημάδια αφυδάτωσης.
• Εξάνθημα που συνοδεύει τον πονόλαιμο.
• Βρέφη και παιδιά με συχνές λοιμώξεις, άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, διαβήτη ή ιστορικό ρευματικού πυρετού.
• Επαναλαμβανόμενες αμυγδαλίτιδες μέσα στη χρονιά.

Σε δυσκολία στην αναπνοή ή πολύ έντονη σιελόρροια με αδυναμία κατάποσης καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια η διαφορά αμυγδαλίτιδας και φαρυγγίτιδας;

Η φαρυγγίτιδα αφορά τον φάρυγγα, η αμυγδαλίτιδα τις αμυγδαλές. Συχνά συνυπάρχουν και έχουν παρόμοια συμπτώματα.

Πώς καταλαβαίνω αν χρειάζομαι αντιβίωση;

Δεν μπορείτε να το καταλάβετε μόνοι σας. Το κρίνει ο γιατρός, με εξέταση και, όταν χρειάζεται, τεστ για στρεπτόκοκκο.

Είναι μεταδοτικές;

Ναι, και οι δύο μεταδίδονται με σταγονίδια και κοινά αντικείμενα.

Βοηθούν οι παστίλιες λαιμού;

Ο φαρμακοποιός μπορεί να σας συμβουλεύσει για την κατάλληλη επιλογή. Δεν θεραπεύουν τη λοίμωξη και δεν είναι για μικρά παιδιά· ελέγξτε την ηλικία στην ετικέτα.

Πότε ένα παιδί γυρνά στο σχολείο;

Όταν δεν έχει πυρετό και νιώθει καλά. Αν δόθηκε αντιβίωση, ρωτήστε τον γιατρό.

Πρέπει να βγουν οι αμυγδαλές;

Μόνο όταν υπάρχουν πολύ συχνά επεισόδια ή επιπλοκές και το κρίνει ο ΩΡΛ.

Πηγές

• NHS – Sore throat
• NHS – Tonsillitis
• NICE – Sore throat (acute): antimicrobial prescribing
• CDC – Strep Throat
• ΕΟΔΥ – Λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.