Strepsils, Tantum Verde και Iovir: τι είναι, τι περιέχουν και πότε ο πονόλαιμος θέλει γιατρό

Ο πονόλαιμος είναι από τα συμπτώματα που ταλαιπωρούν περισσότερο το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Στην αναζήτηση του φαρμακείου εμφανίζονται συχνά τα ονόματα Strepsils, Tantum Verde και Iovir. Εδώ εξηγούμε πραγματολογικά τι είναι το καθένα, σε τι διαφέρουν και τι να προσέξετε, χωρίς να υποκαθιστούμε τη συμβουλή του γιατρού ή του φαρμακοποιού σας.

Γιατί πονά ο λαιμός

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο πονόλαιμος οφείλεται σε ιό (κρυολόγημα, γρίπη) και υποχωρεί μόνος του μέσα σε περίπου μία εβδομάδα. Πιο σπάνια προκαλείται από βακτήρια, όπως ο στρεπτόκοκκος, ή από ερεθισμό (ξηρός αέρας, καπνός, παλινδρόμηση, αλλεργία). Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν στις ιώσεις και δεν παίρνονται από μόνα τους· την απόφαση την παίρνει ο γιατρός.

Τι είναι το καθένα

Τα ονόματα αναφέρονται πραγματολογικά, ως παραδείγματα σκευασμάτων που αναζητούνται. Υπάρχουν και άλλα προϊόντα με παρόμοιο ρόλο και η σωστή επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, την υγεία και τα φάρμακα που παίρνετε. Το «χωρίς συνταγή» δεν σημαίνει «χωρίς κινδύνους»: ισχύουν οι ηλικίες και οι προφυλάξεις του φύλλου οδηγιών.

Παστίλιες: τι να προσέξετε

• Παιδιά: οι παστίλιες δεν δίνονται σε μικρά παιδιά, λόγω κινδύνου πνιγμού. Η ελάχιστη ηλικία αναγράφεται στο φύλλο οδηγιών.
• Παστίλιες με φλουρμπιπροφαίνη (π.χ. Strepfen): ανήκουν στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Δεν ταιριάζουν σε όσους έχουν έλκος, άσθμα που επιδεινώνεται με ΜΣΑΦ, σοβαρά νεφρικά ή καρδιακά προβλήματα ή αντιπηκτική αγωγή, ούτε στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Μην τις συνδυάζετε με άλλο ΜΣΑΦ.
• Σάκχαρα: πολλές παστίλιες έχουν ζάχαρη ή γλυκαντικά. Αν έχετε διαβήτη, διαβάστε τη σύνθεση.
• Η παραμονή τους στο στόμα για πολλές ημέρες δεν είναι λύση: αν ο πόνος συνεχίζεται, χρειάζεται εκτίμηση.

Σπρέι και στοματικά διαλύματα

• Το διάλυμα για γαργάρες δεν καταπίνεται· το φτύνετε μετά τη χρήση.
• Η βενζυδαμίνη μπορεί να ερεθίσει τον βλεννογόνο και, σε άτομα με ιστορικό άσθματος, το σπρέι μπορεί να προκαλέσει βρογχόσπασμο. Αν έχετε άσθμα, ρωτήστε πρώτα.
• Στα παιδιά κάθε μορφή έχει δικό της όριο ηλικίας και οδηγίες: ελέγξτε το φύλλο οδηγιών ή ρωτήστε τον παιδίατρο.
• Για το Iovir ακολουθήστε την ετικέτα ως προς την ηλικία, την εγκυμοσύνη και τη συχνότητα χρήσης. Η ιώτα-καραγγενάνη δεν υποκαθιστά την ιατρική εκτίμηση όταν υπάρχει πυρετός ή επιδείνωση.

Τι βοηθά ανεξάρτητα από το σκεύασμα

• Άφθονα υγρά, ζεστά ροφήματα και ξεκούραση της φωνής.
• Γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο σε ενήλικες και μεγαλύτερα παιδιά.
• Μέλι σε ζεστό ρόφημα, όχι κάτω του ενός έτους.
• Υγρασία στον χώρο και αποφυγή καπνού.
• Παστίλιες χωρίς φαρμακευτική δράση, που διατηρούν τον λαιμό υγρό.

Για προϊόντα που αποτελούν πηγή της αντίστοιχης ουσίας, η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος (εγκεκριμένοι ισχυρισμοί, Καν. ΕΕ 432/2012). Δεν θεραπεύουν ούτε προλαμβάνουν τον πονόλαιμο. Για μη φαρμακευτικές επιλογές δείτε τη σελίδα πονόλαιμος και τον οδηγό μας γρίπη ή κρυολόγημα.

Πότε στον γιατρό

• Δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση, σάλιασμα, «πνιγμένη» φωνή.
• Πόνος μόνο στη μία πλευρά με έντονο πρήξιμο ή αδυναμία να ανοίξετε το στόμα.
• Υψηλός πυρετός ή πυρετός πάνω από 3 ημέρες.
• Πονόλαιμος που κρατά πάνω από μία εβδομάδα ή επανέρχεται συχνά.
• Εξάνθημα, πρησμένοι λεμφαδένες που μεγαλώνουν, βραχνάδα πάνω από 3 εβδομάδες.
• Παιδιά που αρνούνται υγρά, βρέφη, έγκυες, και άτομα με διαβήτη, καρδιοπάθεια ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Strepsils;

Είναι παστίλιες για τον λαιμό και ανήκουν στα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΗΣΥΦΑ), δηλαδή διατίθενται από το φαρμακείο χωρίς συνταγή. Η σύνθεση διαφέρει ανά παραλλαγή (αντισηπτικές ουσίες και, στο Strepsils Plus, επιπλέον τοπικό αναισθητικό), γι' αυτό διαβάστε τη συσκευασία και ρωτήστε τον φαρμακοποιό ποια ταιριάζει σε εσάς.

Τι περιέχει το Tantum Verde;

Βενζυδαμίνη, μια ουσία με τοπική αντιφλεγμονώδη και αναλγητική δράση, σε μορφές όπως σπρέι, διάλυμα για γαργάρες και παστίλιες. Οι μορφές αυτές περιλαμβάνονται στον κατάλογο ΜΗΣΥΦΑ. Η ηλικία και η χρήση ορίζονται ανά μορφή στο φύλλο οδηγιών.

Τι είναι το Iovir;

Σπρέι με ιώτα-καραγγενάνη από φύκια. Διατίθεται ως ιατροτεχνολογικό προϊόν και όχι ως φάρμακο. Δείτε στην ετικέτα την ηλικία και τον τρόπο χρήσης.

Πόσες ημέρες μπορώ να περιμένω πριν πάω στον γιατρό;

Αν δεν υπάρχουν σημεία συναγερμού, συνήθως περίπου μία εβδομάδα. Νωρίτερα, αν ο πόνος είναι έντονος, υπάρχει υψηλός πυρετός ή δυσκολία στην κατάποση.

Χρειάζομαι αντιβιοτικό για τον πονόλαιμο;

Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι, γιατί η αιτία είναι ιός. Μόνο ο γιατρός αποφασίζει, συχνά με τεστ στρεπτόκοκκου, και δεν χρησιμοποιούμε περισσεύματα από παλιές αγωγές.

Διαθέσιμα παραφαρμακευτικά για τον πονόλαιμο

Στον κατάλογό μας θα βρείτε ενδεικτικά παραφαρμακευτικά και προϊόντα φροντίδας του λαιμού, όπως παστίλιες χωρίς φαρμακευτική δράση και σπρέι: προϊόντα φροντίδας του λαιμού, περισσότερες επιλογές και πρόσθετη ομάδα προϊόντων. Δεν αντικαθιστούν την ιατρική εκτίμηση όταν υπάρχουν σημεία συναγερμού· για την επιλογή ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Διαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης και το φύλλο οδηγιών και συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας. Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού.

Πηγές

• NHS: Sore throat
• NICE Clinical Knowledge Summaries: Sore throat - acute
• Υπουργείο Υγείας: Πίνακας αναθεώρησης καταλόγου μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.) 2025 (δημοσίευση 10/9/2025)
• Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ): ενημέρωση για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (2025) και φύλλα οδηγιών χρήσης σκευασμάτων
• Unither Pharmaceuticals: Carragelose, προϊόντα πιστοποιημένα ως ιατροτεχνολογικά
• Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012, Ευρωπαϊκή Επιτροπή / EFSA (ισχυρισμοί για βιταμίνες C, D και ψευδάργυρο)
• Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA): περιλήψεις χαρακτηριστικών προϊόντος

Οι πληροφορίες είναι γενικές, αναφέρονται πραγματολογικά στα ονόματα σκευασμάτων και δεν αποτελούν σύσταση για συγκεκριμένο προϊόν ούτε αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.