Γρίπη ή κρυολόγημα; Πώς τα ξεχωρίζουμε και πότε χρειάζεται γιατρός

Το φθινόπωρο και τον χειμώνα, οι ιώσεις του αναπνευστικού είναι παντού. Η γρίπη και το κρυολόγημα έχουν κοινά συμπτώματα, αλλά δεν είναι το ίδιο: η γρίπη είναι συνήθως πιο βαριά και μπορεί να έχει επιπλοκές, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με χρόνια νοσήματα. Δείτε πώς θα τα ξεχωρίσετε.

Οι βασικές διαφορές

Κρυολόγημα

• Ξεκινά σταδιακά, μέσα σε 1–2 μέρες.
• Κυριαρχούν η καταρροή, το μπούκωμα, το φτάρνισμα και ο πονόλαιμος.
• Χαμηλός ή καθόλου πυρετός.
• Ήπια κούραση. Συνήθως μπορείτε να κάνετε τις δουλειές σας.
• Διαρκεί περίπου 7–10 ημέρες. Ο βήχας μπορεί να κρατήσει λίγο ακόμα.

Γρίπη

• Ξεκινά απότομα, μέσα σε λίγες ώρες: «ήμουν καλά το πρωί και το απόγευμα έπεσα».
• Υψηλός πυρετός (38–40 °C) με ρίγη.
• Έντονοι μυϊκοί πόνοι και πόνοι στις αρθρώσεις, πονοκέφαλος.
• Μεγάλη εξάντληση, ανάγκη να μείνετε στο κρεβάτι.
• Ξηρός βήχας. Η μύτη επηρεάζεται λιγότερο.
• Ο πυρετός πέφτει σε 3–5 ημέρες, αλλά η κόπωση μπορεί να κρατήσει 1–2 εβδομάδες.

Η COVID-19 μπορεί να μοιάζει και με τα δύο. Τα rapid test του φαρμακείου (για COVID-19 ή συνδυαστικά για γρίπη και COVID-19) βοηθούν στις πρώτες μέρες, αλλά ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει πάντα τη λοίμωξη. Αν υπάρχει αμφιβολία, ρωτήστε τον γιατρό.

Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν

Γρίπη και κρυολόγημα προκαλούνται από ιούς. Τα αντιβιοτικά δρουν μόνο σε βακτήρια, άρα δεν βοηθούν και μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες και αντοχή. Για τη γρίπη υπάρχουν ειδικά αντιικά φάρμακα, που τα αποφασίζει ο γιατρός, κυρίως για άτομα υψηλού κινδύνου και όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Τι βοηθά στο σπίτι

• Ξεκούραση και ύπνος.
• Πολλά υγρά: νερό, ζεστά ροφήματα, σούπες.
• Ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα ή θαλασσινό νερό για το μπούκωμα, κατάλληλες και για παιδιά.
• Μέλι για τον βήχα: μια κουταλιά πριν τον ύπνο. Όχι σε βρέφη κάτω του ενός έτους.
• Παστίλιες ή σπρέι για τον πονόλαιμο, γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο.
• Υγραντήρας ή ατμός από ζεστό ντους.
• Για πυρετό και πόνους, αντιπυρετικό ή παυσίπονο σύμφωνα με τις οδηγίες. Προσοχή: πολλά σκευάσματα για το κρυολόγημα περιέχουν ήδη παρακεταμόλη, οπότε μην τα συνδυάζετε χωρίς να ρωτήσετε.

Η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Βρείτε τα στις σελίδες βιταμίνη C για το ανοσοποιητικό και συμπληρώματα για το ανοσοποιητικό.

Πρόληψη: το εμβόλιο της γρίπης

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης είναι το αντιγριπικό εμβόλιο, που γίνεται κάθε χρόνο, ιδανικά τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Συνιστάται ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 60, σε όσους έχουν χρόνια νοσήματα (καρδιά, πνεύμονες, διαβήτη, νεφρά), σε εγκύους, σε επαγγελματίες υγείας και σε όσους φροντίζουν ευπαθή άτομα. Ρωτήστε τον γιατρό σας αν το χρειάζεστε. Βοηθούν επίσης:

• Συχνό πλύσιμο των χεριών ή αντισηπτικό.
• Βήχας και φτάρνισμα σε χαρτομάντιλο ή στον αγκώνα.
• Καλός αερισμός των χώρων.
• Παραμονή στο σπίτι όταν έχετε πυρετό, για να μην κολλήσετε άλλους.

Πότε πρέπει να δείτε γιατρό

• Δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή ή πόνος στο στήθος.
• Σύγχυση, έντονη υπνηλία, λιποθυμία.
• Πυρετός που κρατά πάνω από 3 ημέρες, ή βελτίωση και μετά ξανά πυρετός και χειρότερος βήχας (πιθανή επιπλοκή, π.χ. πνευμονία).
• Σημάδια αφυδάτωσης: πολύ λίγα ούρα, ξηρό στόμα, ζάλη.
• Βρέφη, ηλικιωμένοι, έγκυες και άτομα με χρόνια νοσήματα: ενημερώστε τον γιατρό νωρίς.
• Στα παιδιά: δυσκολία στην αναπνοή, μελάνιασμα, άρνηση για υγρά, ή αν το παιδί «δεν είναι καλά» και δεν ξυπνά εύκολα.

Δείτε επίσης τη σελίδα Κρυολόγημα: τι βοηθά, καθώς και τις σελίδες για πονόλαιμο και καταρροή και μπούκωμα.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες μέρες είναι κανείς μεταδοτικός;

Στη γρίπη, συνήθως από μία μέρα πριν τα συμπτώματα έως περίπου 5–7 μέρες μετά. Στα παιδιά μπορεί να κρατήσει περισσότερο. Στο κρυολόγημα, η μετάδοση είναι μεγαλύτερη τις πρώτες 2–3 μέρες.

Μπορώ να κάνω το εμβόλιο της γρίπης αν είμαι κρυωμένος;

Σε ένα ήπιο κρυολόγημα χωρίς πυρετό συνήθως μπορείτε. Αν έχετε πυρετό, το εμβόλιο αναβάλλεται μέχρι να γίνετε καλά. Ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός που θα σας εμβολιάσει θα σας πει.

Το εμβόλιο μπορεί να μου προκαλέσει γρίπη;

Όχι. Τα αντιγριπικά εμβόλια με ένεση δεν περιέχουν ζωντανό ιό και δεν μπορούν να προκαλέσουν γρίπη. (Το ρινικό εμβόλιο για παιδιά περιέχει εξασθενημένο ιό που επίσης δεν προκαλεί γρίπη, αλλά μπορεί να δώσει ήπια καταρροή.) Μπορεί να έχετε πόνο στο σημείο της ένεσης ή λίγη δέκατα για μία-δύο μέρες.

Πότε στέλνω το παιδί ξανά στο σχολείο;

Όταν δεν έχει πυρετό για τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς αντιπυρετικό και νιώθει αρκετά καλά για να συμμετέχει.

Βοηθά η βιταμίνη C αν την πάρω όταν έχω ήδη κρυώσει;

Η βιταμίνη C συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι θεραπεύει το κρυολόγημα. Η ξεκούραση, τα υγρά και η ανακούφιση των συμπτωμάτων παραμένουν τα βασικά.

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.