Παιδί με κρυολόγημα: τι βοηθά στο σπίτι και πότε στον παιδίατρο

Ένα παιδί μπορεί να κρυολογήσει αρκετές φορές μέσα στον χειμώνα, ιδίως όταν πηγαίνει σε παιδικό σταθμό ή σχολείο. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ίωση που περνά μόνη της. Εδώ θα δείτε πώς να καταλάβετε τι συμβαίνει, τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι για να νιώθει πιο άνετα το παιδί και ποια σημάδια σημαίνουν ότι πρέπει να μιλήσετε με παιδίατρο. Το άρθρο δεν βάζει διάγνωση και δεν αντικαθιστά την εξέταση από γιατρό.

Πώς καταλαβαίνω ότι είναι κρυολόγημα

Το κρυολόγημα εμφανίζεται συνήθως σταδιακά, μέσα σε μία με τρεις ημέρες. Τα πιο συνηθισμένα σημάδια είναι:

• μπουκωμένη ή τρεχούμενη μύτη,
• φτέρνισμα και πονόλαιμος,
• ήπιος βήχας,
• ελαφρύς πυρετός ή και καθόλου πυρετός,
• μειωμένη όρεξη για φαγητό, κάτι που είναι συχνό για λίγες ημέρες.

Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν σταδιακά μέσα σε 7 έως 10 ημέρες, ενώ ο βήχας μπορεί να κρατήσει λίγο περισσότερο. Αν το παιδί έχει υψηλό πυρετό, πολύ έντονη κούραση και πόνους σε όλο το σώμα, μπορεί να πρόκειται για γρίπη· διαβάστε πώς ξεχωρίζουν η γρίπη και το κρυολόγημα.

Τι βοηθά στο σπίτι

Επειδή ο λόγος είναι ιός, δεν υπάρχει κάτι που να τον «κόψει». Στόχος είναι να νιώθει άνετα το παιδί όσο περνά.

• Υγρά. Προσφέρετε συχνά νερό, γάλα ή το συνηθισμένο του ρόφημα, σε μικρές ποσότητες. Τα βρέφη συνεχίζουν το θηλασμό ή το γάλα τους, πιο συχνά και με μικρότερη διάρκεια αν χρειάζεται.
• Ανάπαυση. Αφήστε το παιδί να ξεκουραστεί και μείνετε σπίτι αν έχει πυρετό ή είναι εμφανώς κουρασμένο.
• Ρινικές πλύσεις. Ο φυσιολογικός ορός (αλατούχο διάλυμα) σε σταγόνες ή spray μαλακώνει τις εκκρίσεις. Στα βρέφη και τα μικρά παιδιά που δεν ξέρουν να φυσήξουν τη μύτη τους, ο ρινικός αποφρακτήρας βοηθά να καθαρίσει η μύτη πριν το φαγητό και τον ύπνο.
• Υγρασία στον χώρο. Ένας καθαρός υγραντήρας ψυχρής ατμοποίησης ή ένας αεριζόμενος χώρος χωρίς ξηρό αέρα μπορεί να ανακουφίσει. Μην αφήνετε το παιδί να σκύψει πάνω από μπολ με καυτό νερό, γιατί υπάρχει κίνδυνος εγκαύματος.
• Μέλι για τον βήχα. Μόνο για παιδιά άνω του 1 έτους. Ποτέ μέλι σε βρέφος κάτω των 12 μηνών, λόγω κινδύνου αλλαντίασης.

Ανά ηλικία: τι αλλάζει

Πυρετός και αντιπυρετικά

Ο πυρετός είναι ένας τρόπος που αντιδρά ο οργανισμός σε μια λοίμωξη και στα περισσότερα παιδιά δεν είναι από μόνος του επικίνδυνος. Σημασία έχουν η ηλικία και το πώς φαίνεται το παιδί: σε βρέφος κάτω των 3 μηνών ο πυρετός χρειάζεται πάντα άμεση εκτίμηση από γιατρό. Σε μεγαλύτερο παιδί, αν παίζει, πίνει και ξυπνά εύκολα, είναι καθησυχαστικό. Αν χρειαστεί αντιπυρετικό για να νιώσει πιο άνετα, η δόση υπολογίζεται με βάση το βάρος του παιδιού και όχι την ηλικία. Ρωτήστε τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό για τη σωστή δόση ανά βάρος και μετρήστε με το δοσομετρικό σύστημα της συσκευασίας. Μη συνδυάζετε πολλά σκευάσματα που μπορεί να περιέχουν την ίδια δραστική ουσία.

Αντιβιοτικά και σιρόπια για τον βήχα

Τα αντιβιοτικά δρουν μόνο σε βακτήρια και δεν βοηθούν στις ιώσεις, όπως το κρυολόγημα. Δεν τα δίνουμε χωρίς οδηγία γιατρού. Αν το παιδί έχει συχνά προβλήματα, ο παιδίατρος θα αποφασίσει αν υπάρχει βακτηριακή επιπλοκή.

Για τα σιρόπια για τον βήχα και τα σκευάσματα για το κρυολόγημα, ρωτήστε πρώτα τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό, ιδίως στα μικρά παιδιά. Τα φάρμακα για βήχα και κρυολόγημα χωρίς συνταγή δεν ενδείκνυνται σε μικρά παιδιά και το όριο ηλικίας διαφέρει ανά ουσία. Για περισσότερα, δείτε το άρθρο για τον βήχα και τα σιρόπια για παιδιά.

Όταν ο πόνος είναι στο αυτί

Ένα κρυολόγημα μπορεί να συνοδεύεται από ωτίτιδα. Αν το παιδί τραβά το αυτί του, κλαίει περισσότερο από το συνηθισμένο ή ξυπνά τη νύχτα από πόνο, μιλήστε με τον παιδίατρο. Περισσότερα στο άρθρο για τον πόνο στο αυτί στα παιδιά.

Αμέσως στον παιδίατρο ή στα επείγοντα

Επικοινωνήστε αμέσως με παιδίατρο ή πηγαίνετε στα επείγοντα αν το παιδί:

• είναι βρέφος κάτω των 3 μηνών και έχει πυρετό ή φαίνεται άρρωστο,
• αναπνέει γρήγορα ή με δυσκολία, με τράβηγμα των πλευρών ή «γκρίνιασμα» στην εκπνοή,
• έχει μπλε ή πολύ χλωμά χείλη ή δέρμα,
• είναι νωθρό, δύσκολο να ξυπνήσει ή δεν αντιδρά όπως συνήθως,
• δεν πίνει υγρά, δεν έχει ουρήσει για 8 ώρες ή περισσότερο ή, αν είναι βρέφος, βρέχει πολύ λιγότερες πάνες από το συνηθισμένο (σημάδια αφυδάτωσης),
• έχει πυρετό που κρατά πάνω από 3 ημέρες ή υποχωρεί και επανέρχεται,
• έχει πόνο στο αυτί ή κλαίει ασταμάτητα,
• έχει εξάνθημα που δεν ξεθωριάζει με πίεση, δυσκαμψία στον αυχένα ή κρίση σπασμών.

Μιλήστε επίσης με τον παιδίατρο αν η μύτη ή ο βήχας κρατούν πάνω από 10 ημέρες, αν το παιδί δεν βελτιώνεται καθημερινά ή αν έχει χρόνιο νόσημα. Αν ανησυχείτε, ακόμα κι αν δεν ταιριάζει με τη λίστα, ζητήστε βοήθεια.

Και τα συμπληρώματα;

Κανένα συμπλήρωμα δεν θεραπεύει ούτε προλαμβάνει το κρυολόγημα. Η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, όταν το προϊόν περιέχει αρκετή ποσότητα. Αν σας ενδιαφέρει, δείτε τις βιταμίνες για το παιδικό ανοσοποιητικό και, πριν ξεκινήσετε, ρωτήστε τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο κρατά ένα κρυολόγημα στα παιδιά;

Συνήθως 7 έως 10 ημέρες, με τα συμπτώματα να υποχωρούν σταδιακά. Ο βήχας μπορεί να κρατήσει περισσότερο. Αν δεν υπάρχει βελτίωση ή τα συμπτώματα επιδεινώνονται, μιλήστε με τον παιδίατρο.

Πότε μπορεί να πάει το παιδί σχολείο;

Όταν δεν έχει πυρετό και νιώθει αρκετά καλά για να παίξει και να φάει. Το κρυολόγημα μεταδίδεται όσο υπάρχουν συμπτώματα, γι' αυτό πλύνετε συχνά τα χέρια.

Μπορώ να δώσω μέλι σε βρέφος;

Όχι. Το μέλι δεν δίνεται σε παιδιά κάτω του 1 έτους, γιατί υπάρχει κίνδυνος αλλαντίασης βρεφών. Μετά το πρώτο έτος, το NHS αναφέρει το ζεστό ρόφημα με μέλι και λεμόνι ως απλό μέτρο ανακούφισης για τον βήχα· δεν είναι θεραπεία.

Χρειάζεται αντιβιοτικό για το κρυολόγημα;

Όχι. Το κρυολόγημα το προκαλούν ιοί και τα αντιβιοτικά δεν επηρεάζουν τους ιούς. Αντιβιοτικό δίνεται μόνο αν ο γιατρός βρει βακτηριακή λοίμωξη.

Πώς ξεχωρίζω το κρυολόγημα από τη γρίπη;

Η γρίπη ξεκινά συνήθως απότομα, με υψηλό πυρετό, πόνους και έντονη κούραση. Το κρυολόγημα είναι ηπιότερο και ξεκινά με μύτη και λαιμό. Δείτε αναλυτικά το άρθρο γρίπη ή κρυολόγημα.

Πηγές

• NHS, Common cold και When to get urgent medical help for babies and children under 5
• American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org), Children and Colds
• CDC, Antibiotics and colds / Common colds: protect yourself and others
• Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012, Μητρώο ισχυρισμών υγείας της ΕΕ

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή. Ρωτήστε τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό σας πριν δώσετε οποιοδήποτε σκεύασμα σε παιδί.

Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.