Πιτυρίδα: λιπαρή ή ξηρή, πώς τις ξεχωρίζετε και πώς τις φροντίζετε

Τα λευκά «πιτυράκια» στους ώμους είναι ενοχλητικά, αλλά σπάνια σοβαρά. Το σημαντικό είναι να καταλάβετε τι είδους πιτυρίδα έχετε, γιατί η λιπαρή και η ξηρή θέλουν διαφορετική φροντίδα. Παρακάτω θα δείτε πώς τις ξεχωρίζετε, πώς χρησιμοποιείτε σωστά ένα αντιπιτυριδικό σαμπουάν, τι τη χειροτερεύει και πότε πρέπει να δείτε δερματολόγο.

Λιπαρή ή ξηρή πιτυρίδα: πώς τις ξεχωρίζω

Λιπαρή πιτυρίδα:

• Λέπια μεγαλύτερα, κιτρινωπά, που κολλάνε στο τριχωτό και στα μαλλιά.
• Τα μαλλιά λαδώνουν γρήγορα, συχνά από την επόμενη μέρα.
• Φαγούρα και μερικές φορές κοκκίνισμα του δέρματος.

Ξηρή πιτυρίδα:

• Λέπια μικρά, λευκά και λεπτά, που πέφτουν εύκολα στα ρούχα.
• Το τριχωτό «τραβάει» και φαγουρίζει, χωρίς λιπαρότητα.
• Χειροτερεύει τον χειμώνα, με το κρύο, τη θέρμανση και το πολύ ζεστό νερό.
• Συχνά συνυπάρχει ξηρό δέρμα και σε άλλα σημεία του σώματος.

Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα: η «μεγάλη αδελφή» της πιτυρίδας

Η λιπαρή πιτυρίδα θεωρείται ήπια μορφή της σμηγματορροϊκής δερματίτιδας. Σε αυτήν, ένας μύκητας που ζει φυσιολογικά στο δέρμα (Malassezia) σε συνδυασμό με το σμήγμα προκαλεί φλεγμονή. Δεν οφείλεται σε κακή υγιεινή και δεν είναι μεταδοτική. Εκτός από το τριχωτό, μπορεί να εμφανιστεί:

• Στα φρύδια και στη γραμμή των μαλλιών.
• Στις πτυχές δίπλα στη μύτη.
• Πίσω από τα αυτιά και μέσα στον έξω ακουστικό πόρο.
• Στο στήθος, ανάμεσα στους ώμους, στα γένια.

Έχει διακυμάνσεις: χειροτερεύει με το άγχος, την κούραση και τον χειμώνα και βελτιώνεται συχνά το καλοκαίρι. Δεν «φεύγει» οριστικά, αλλά ελέγχεται καλά με σωστή φροντίδα.

Πώς χρησιμοποιώ σωστά το αντιπιτυριδικό σαμπουάν

Συχνά η έλλειψη αποτελέσματος οφείλεται στον τρόπο χρήσης και όχι στο προϊόν.

• Χρόνος επαφής: κάντε μασάζ στο τριχωτό (όχι μόνο στα μαλλιά) και αφήστε το σαμπουάν 3–5 λεπτά πριν το ξεβγάλετε. Αλλιώς δεν προλαβαίνει να δράσει.
• Συχνότητα: στην αρχή 2–3 φορές την εβδομάδα για 3–4 εβδομάδες. Όταν βελτιωθεί, 1 φορά την εβδομάδα ή κάθε δεύτερη εβδομάδα για συντήρηση.
• Εναλλαγή: αν μετά από κάποιους μήνες σας φαίνεται ότι «δεν πιάνει», εναλλάξτε δύο σαμπουάν με διαφορετικά συστατικά. Τις υπόλοιπες μέρες χρησιμοποιήστε ένα ήπιο σαμπουάν.
• Στη λιπαρή πιτυρίδα θα δείτε συχνά συστατικά όπως piroctone olamine, climbazole ή σαλικυλικό οξύ, που περιορίζουν τον μύκητα Malassezia ή βοηθούν στην απολέπιση.
• Στην ξηρή πιτυρίδα ταιριάζουν πιο ήπιες, ενυδατικές συνθέσεις, χωρίς έντονα απολιπαντικά.
• Διαβάζετε τις οδηγίες του προϊόντος: κάποια σαμπουάν δεν συστήνονται σε βαμμένα μαλλιά ή σε παιδιά.

Σαμπουάν για κάθε τύπο θα βρείτε στη σελίδα μας Σαμπουάν για λιπαρή και ξηρή πιτυρίδα.

Τι χειροτερεύει την πιτυρίδα

• Πολύ ζεστό νερό και πιστολάκι σε υψηλή θερμοκρασία.
• Αραιό λούσιμο στη λιπαρή πιτυρίδα: το σμήγμα που μαζεύεται ευνοεί τα λέπια.
• Υπερβολικό λούσιμο με επιθετικά σαμπουάν στην ξηρή.
• Λάδια και πλούσια προϊόντα styling πάνω στο τριχωτό, όταν η πιτυρίδα είναι λιπαρή.
• Ξύσιμο με τα νύχια, που ερεθίζει περισσότερο το δέρμα.
• Άγχος, έλλειψη ύπνου και κρύος, ξηρός καιρός.

Πότε πρέπει να δείτε δερματολόγο

• Δεν βλέπετε βελτίωση μετά από 4 εβδομάδες σωστής χρήσης αντιπιτυριδικού σαμπουάν.
• Έχετε παχιές, ασημόλευκες πλάκες με σαφή όρια, που ξεπερνούν τη γραμμή των μαλλιών ή εμφανίζονται και σε αγκώνες, γόνατα ή νύχια: μπορεί να είναι ψωρίαση.
• Υπάρχει έντονη φλεγμονή: κοκκίνισμα, πόνος, υγρό ή κρούστες.
• Παρατηρείτε τριχόπτωση ή περιοχές χωρίς μαλλιά, ιδίως σε παιδί (μπορεί να είναι μυκητίαση του τριχωτού, που χρειάζεται αγωγή από γιατρό).
• Η φαγούρα σας ξυπνά τη νύχτα ή το πρόβλημα επεκτείνεται στο πρόσωπο και στο σώμα.
• Έχετε εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή η κατάσταση ξεκίνησε ξαφνικά και είναι έντονη.

Ο δερματολόγος μπορεί, αν χρειαστεί, να συστήσει αγωγή με συνταγή.

Συχνές ερωτήσεις

Η πιτυρίδα είναι μεταδοτική;

Όχι. Ο μύκητας που συμμετέχει υπάρχει φυσιολογικά στο δέρμα όλων. Η πιτυρίδα δεν μεταδίδεται από χτένες, μαξιλάρια ή καπέλα.

Κάθε πόσο πρέπει να λούζομαι αν έχω λιπαρή πιτυρίδα;

Συνήθως βοηθά το συχνότερο λούσιμο, ακόμα και καθημερινά, με ήπιο σαμπουάν, ενώ το αντιπιτυριδικό μπαίνει 2–3 φορές την εβδομάδα. Το συχνό λούσιμο με ήπιο σαμπουάν δεν χειροτερεύει την πιτυρίδα.

Γιατί η πιτυρίδα επιστρέφει όταν σταματώ το σαμπουάν;

Η τάση για πιτυρίδα συχνά παραμένει, γι' αυτό τα λέπια επανέρχονται όταν σταματάτε. Η χρήση 1 φορά την εβδομάδα ή κάθε δεύτερη εβδομάδα για συντήρηση κρατά συνήθως την κατάσταση υπό έλεγχο.

Βοηθά το λάδι στο τριχωτό στην ξηρή πιτυρίδα;

Μπορεί να μαλακώσει τα λέπια στην καθαρά ξηρή πιτυρίδα. Αν όμως πρόκειται για λιπαρή πιτυρίδα ή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, τα λάδια μπορεί να τη χειροτερέψουν. Αν δεν είστε σίγουροι για τον τύπο, ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Προκαλεί η πιτυρίδα τριχόπτωση;

Η απλή πιτυρίδα δεν προκαλεί μόνιμη τριχόπτωση. Το έντονο ξύσιμο και η φλεγμονή μπορεί να αυξήσουν προσωρινά την πτώση. Αν χάνετε μαλλιά σε συγκεκριμένα σημεία, δείτε δερματολόγο.

Πηγές

• American Academy of Dermatology – Dandruff: how to treat
• NHS – Dandruff
• NHS – Seborrhoeic dermatitis
• British Association of Dermatologists – Seborrhoeic dermatitis

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.