Ατοπική δερματίτιδα στο μωρό: καθημερινή φροντίδα και πότε στον γιατρό

Η ατοπική δερματίτιδα (ατοπικό έκζεμα) είναι από τα πιο συχνά δερματικά προβλήματα στα βρέφη. Ξεκινά συνήθως τους πρώτους μήνες της ζωής και σε πολλά παιδιά βελτιώνεται σημαντικά καθώς μεγαλώνουν. Δεν είναι μεταδοτική και δεν οφείλεται σε κακή φροντίδα. Παρακάτω θα βρείτε πώς την αναγνωρίζετε, πώς φροντίζετε το δέρμα του μωρού κάθε μέρα και πότε πρέπει να δείτε παιδίατρο.

Πώς φαίνεται η ατοπική δερματίτιδα στο μωρό

• Ξηρό, τραχύ δέρμα με κόκκινες ή πιο σκούρες κηλίδες (στο πιο σκούρο δέρμα το κοκκίνισμα μπορεί να μοιάζει καφέ ή γκρι).
• Στα βρέφη εμφανίζεται συχνά στα μάγουλα, στο τριχωτό, στον λαιμό και στην εξωτερική πλευρά χεριών και ποδιών. Η περιοχή της πάνας συνήθως δεν προσβάλλεται.
• Στα μεγαλύτερα παιδιά μετακινείται στις πτυχές: αγκώνες, πίσω από τα γόνατα, καρπούς.
• Φαγούρα: το μωρό τρίβεται στο σεντόνι, είναι ανήσυχο και ξυπνά συχνά.

Η κατάσταση έχει «καλές» περιόδους και περιόδους έξαρσης, που μπορεί να εμφανίζονται χωρίς προφανή λόγο.

Καθημερινή φροντίδα: η βάση

Το δέρμα στην ατοπική δερματίτιδα χάνει εύκολα υγρασία και ερεθίζεται. Η σταθερή καθημερινή φροντίδα είναι το πιο σημαντικό μέτρο, ακόμα και όταν το δέρμα φαίνεται καλά.

• Σύντομο, χλιαρό μπάνιο: 5–10 λεπτά, με νερό χλιαρό και όχι ζεστό. Χρησιμοποιήστε ήπιο καθαριστικό χωρίς άρωμα ή υποκατάστατο σαπουνιού και αποφύγετε τα αφρόλουτρα με έντονο άρωμα.
• Σκουπίστε με ελαφριά ταμποναρίσματα, χωρίς τρίψιμο.
• Μαλακτικά (emollients) αμέσως μετά το μπάνιο, όσο το δέρμα είναι ακόμα λίγο νωπό, και συνολικά τουλάχιστον 2 φορές την ημέρα. Απλώνετε γενναιόδωρα, απαλά, προς τη φορά των τριχών.
• Προτιμήστε προϊόντα χωρίς άρωμα, ειδικά για ατοπικό δέρμα.
• Ρούχα βαμβακερά και μαλακά, όχι μάλλινα ή συνθετικά δίπλα στο δέρμα. Πλύσιμο με ήπιο απορρυπαντικό και καλό ξέβγαλμα, χωρίς μαλακτικό ρούχων με άρωμα.
• Νύχια κοντά και λιμαρισμένα· γαντάκια βαμβακερά τη νύχτα, αν το μωρό ξύνεται.
• Δροσερό δωμάτιο (περίπου 18–20 °C) και όχι πολλά ρούχα ή κουβέρτες: η ζέστη και ο ιδρώτας αυξάνουν τη φαγούρα.

Προϊόντα για καθαρισμό και ενυδάτωση θα βρείτε στη σελίδα Προϊόντα για ατοπική δερματίτιδα βρέφους.

Τι μπορεί να πυροδοτήσει μια έξαρση

• Ζέστη, ιδρώτας ή πολύ ξηρός αέρας (θέρμανση τον χειμώνα).
• Αρωματισμένα καλλυντικά, σαπούνια και απορρυπαντικά.
• Σάλιο και φαγητό γύρω από το στόμα· καθαρίστε απαλά με νερό και βάλτε μαλακτικό.
• Ιώσεις και οδοντοφυΐα.
• Σκόνη, κατοικίδια ή γύρη σε ορισμένα παιδιά.

Σε μια έξαρση συνεχίστε κανονικά τα μαλακτικά και ενημερώστε τον παιδίατρο. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει για λίγες ημέρες μια αγωγή με συνταγή, που, όταν χρησιμοποιείται όπως σας έχει εξηγήσει ο γιατρός, ελέγχει συνήθως τις εξάρσεις.

Μύθοι για τις τροφές

Πολλοί γονείς φοβούνται ότι κάποια τροφή «φταίει» για το έκζεμα. Στα περισσότερα μωρά η τροφή δεν είναι η αιτία. Μην αφαιρείτε τροφές από τη διατροφή του μωρού ή από τη δική σας, αν θηλάζετε, χωρίς οδηγία γιατρού: οι άσκοποι αποκλεισμοί μπορεί να στερήσουν θρεπτικά συστατικά χωρίς να βελτιώσουν το δέρμα. Ο παιδίατρος θα κρίνει αν χρειάζεται αλλεργιολογικός έλεγχος, για παράδειγμα όταν το έκζεμα είναι έντονο από πολύ νωρίς ή όταν εμφανίζεται κνίδωση, πρήξιμο ή έμετος λίγο μετά από κάποια τροφή. Μιλήστε του και πριν από την εισαγωγή στερεών τροφών.

Πότε πρέπει να δείτε παιδίατρο

• Το δέρμα έχει υγρές, κιτρινωπές κρούστες, πύον ή πονά: πιθανή μικροβιακή λοίμωξη.
• Το μωρό δεν κοιμάται από τη φαγούρα ή είναι συνεχώς ανήσυχο.
• Υπάρχει πυρετός μαζί με επιδείνωση του δέρματος.
• Το έκζεμα δεν βελτιώνεται παρά την καθημερινή φροντίδα ή απλώνεται γρήγορα.
• Το μωρό δεν παίρνει βάρος όπως αναμένεται.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια (166 ή 112 αν δεν βρίσκετε γιατρό) αν εμφανιστούν ξαφνικά πολλές μικρές φουσκάλες ή πληγές σαν τρυπούλες, που επεκτείνονται γρήγορα, με πυρετό ή αδιαθεσία: μπορεί να είναι σοβαρή ιογενής λοίμωξη του δέρματος.

Περισσότερες συμβουλές θα βρείτε στη σελίδα μας Ατοπική δερματίτιδα: φροντίδα και συμβουλές.

Συχνές ερωτήσεις

Θα περάσει η ατοπική δερματίτιδα όταν μεγαλώσει;

Σε πολλά παιδιά βελτιώνεται σημαντικά ή υποχωρεί μέχρι την ηλικία του σχολείου. Σε κάποια όμως συνεχίζει ή επανέρχεται, γι' αυτό η σταθερή φροντίδα του δέρματος παραμένει σημαντική.

Μπορώ να κάνω μπάνιο στο μωρό κάθε μέρα;

Ναι, αρκεί το μπάνιο να είναι σύντομο και χλιαρό, με ήπιο καθαριστικό, και να ακολουθεί αμέσως μαλακτικό. Αν το δέρμα σας φαίνεται να ξηραίνεται, κάντε μπάνιο μέρα παρά μέρα.

Πόσο μαλακτικό πρέπει να βάζω;

Αρκετό ώστε το δέρμα να γυαλίζει ελαφρά μετά την εφαρμογή. Οι γονείς συνήθως βάζουν λιγότερο από όσο χρειάζεται· ρωτήστε τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό για την ποσότητα που ταιριάζει στην ηλικία του μωρού.

Είναι μεταδοτική;

Όχι. Η ατοπική δερματίτιδα δεν μεταδίδεται σε άλλα παιδιά ή μέλη της οικογένειας. Μεταδοτική μπορεί να είναι μόνο μια λοίμωξη που έχει επιμολύνει το δέρμα.

Τι κάνω τη νύχτα που ξύνεται;

Κρατήστε το δωμάτιο δροσερό, ντύστε το μωρό με ελαφριά βαμβακερά ρούχα, κόψτε τα νύχια του και βάλτε μαλακτικό πριν τον ύπνο. Αν ο ύπνος διαταράσσεται συχνά, μιλήστε με τον παιδίατρο.

Πηγές

• NHS – Atopic eczema
• NICE – Atopic eczema in under 12s: diagnosis and management
• American Academy of Dermatology – Eczema in children
• National Eczema Society – Emollients

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.