Ευερέθιστο έντερο: συμπτώματα, διατροφή low FODMAP και τι είναι το Rifacol

Το ευερέθιστο έντερο είναι από τις πιο συχνές αιτίες κοιλιακού πόνου, φουσκώματος και αλλαγών στις κενώσεις. Πολλοί ψάχνουν και το Rifacol, γι' αυτό το εξηγούμε εδώ: περιέχει ριφαξιμίνη, ένα αντιβιοτικό που χορηγείται μόνο με ιατρική συνταγή. Αν θα χρειαστεί και για ποιο λόγο το αποφασίζει ο γιατρός, όχι ο ίδιος ο ασθενής.

Τι είναι το ευερέθιστο έντερο

Είναι λειτουργική διαταραχή: το έντερο δεν έχει βλάβη που φαίνεται στις εξετάσεις, αλλά λειτουργεί «υπερευαίσθητα». Η διάγνωση τίθεται από γιατρό. Με βάση τα κριτήρια Rome IV, ο κοιλιακός πόνος εμφανίζεται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα για τρεις μήνες και συνδέεται με δύο ή περισσότερα από τα εξής: σχέση με την κένωση, αλλαγή στη συχνότητα των κενώσεων, αλλαγή στη μορφή των κοπράνων.

Συμπτώματα

• Κοιλιακός πόνος ή κράμπες που συχνά υποχωρούν μετά την κένωση.
• Φούσκωμα και αέρια.
• Διάρροια, δυσκοιλιότητα ή εναλλαγή των δύο.
• Αίσθημα ατελούς κένωσης.
• Επιδείνωση με το άγχος ή μετά από ορισμένα γεύματα.

Για το φούσκωμα δείτε και τη σελίδα μας για τον τυμπανισμό.

Διατροφή low FODMAP

Οι FODMAP είναι υδατάνθρακες βραχείας αλυσίδας που ζυμώνονται στο έντερο (π.χ. λακτόζη, φρουκτάνες, πολυόλες όπως η σορβιτόλη). Σε ευαίσθητα άτομα μπορούν να επιτείνουν το φούσκωμα και τον πόνο. Η δίαιτα γίνεται σε τρεις φάσεις και κατά προτίμηση με καθοδήγηση διαιτολόγου:

1. Περιορισμός των τροφών υψηλών FODMAP για περίπου 4–6 εβδομάδες.
2. Επανεισαγωγή μιας-μιας ομάδας, για να δείτε ποιες σας ενοχλούν.
3. Εξατομίκευση: διατηρείτε μόνο όσα πράγματι σας ενοχλούν.

Δεν είναι δίαιτα για πάντα. Ο μακροχρόνιος περιορισμός χωρίς λόγο μειώνει την ποικιλία της διατροφής.

Άλλα μέτρα που βοηθούν

• Τακτικά γεύματα, αργό μάσημα, αποφυγή πολύ λιπαρών.
• Λιγότερη καφεΐνη και αλκοόλ.
• Σωματική δραστηριότητα και διαχείριση του άγχους.
• Ημερολόγιο συμπτωμάτων και τροφών για 2–3 εβδομάδες.

Τι κάνει ο γιατρός και τι ο φαρμακοποιός

Ανάλογα με το κυρίαρχο σύμπτωμα, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός μπορεί να συζητήσει κατηγορίες όπως τα αντισπασμωδικά για τον πόνο, τα φάρμακα για τη διάρροια ή τα καθαρτικά για τη δυσκοιλιότητα. Στην πιο επίμονη μορφή, την αγωγή την αποφασίζει αποκλειστικά ο γιατρός. Η ριφαξιμίνη (στο Rifacol) είναι αντιβιοτικό που χορηγείται μόνο με συνταγή· δεν χρησιμοποιείται «δοκιμαστικά», δεν επαναλαμβάνεται χωρίς ιατρική οδηγία και η καταλληλότητά της για τη δική σας περίπτωση κρίνεται μόνο από γιατρό. Για τη λειτουργία του εντέρου δείτε και τη σελίδα ευαίσθητο έντερο.

Πότε να δείτε γιατρό

• Αίμα στα κόπρανα ή μαύρα κόπρανα.
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
• Αναιμία ή επίμονος πυρετός.
• Συμπτώματα που σας ξυπνούν τη νύχτα.
• Νέα συμπτώματα μετά τα 50 ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του εντέρου, των ωοθηκών ή κοιλιοκάκης.
• Επίμονη διάρροια, ιδίως μετά από λήψη αντιβιοτικού.

Τα σημεία αυτά δεν ταιριάζουν στο ευερέθιστο έντερο και χρειάζονται έλεγχο.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Rifacol;

Περιέχει ριφαξιμίνη, αντιβιοτικό που χορηγείται μόνο με συνταγή. Ο γιατρός αποφασίζει αν είναι κατάλληλο για την περίπτωσή σας.

Το ευερέθιστο έντερο γίνεται καρκίνος;

Όχι. Δεν αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου, αλλά τα σημεία συναγερμού που αναφέρθηκαν πρέπει να ελέγχονται.

Ποιες τροφές αποφεύγω;

Διαφέρει από άτομο σε άτομο. Το ημερολόγιο και η low FODMAP με διαιτολόγο βοηθούν να το βρείτε.

Φέρνει το άγχος ευερέθιστο έντερο;

Το άγχος μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα, αλλά δεν είναι η μοναδική αιτία.

Βοηθούν τα προβιοτικά;

Δεν υπάρχουν εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας ΕΕ για τα προβιοτικά. Αν σκέφτεστε να δοκιμάσετε, ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Είναι το ίδιο με τη δυσανεξία στη λακτόζη;

Όχι, αλλά τα δύο μπορεί να συνυπάρχουν. Ο γιατρός μπορεί να διαφοροποιήσει.

Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης.

Πηγές

• NICE: Irritable bowel syndrome in adults, διάγνωση και διαχείριση
• NHS: Irritable bowel syndrome (IBS)
• Κριτήρια Rome IV για τις λειτουργικές γαστρεντερικές διαταραχές
• Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA): πληροφορίες προϊόντων

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.