Βιταμίνες για παιδιά: ποιες χρειάζονται, ανά ηλικία, και πότε στον παιδίατρο

Τα περισσότερα παιδιά που τρώνε ποικίλα φαγητά παίρνουν τις βιταμίνες που χρειάζονται από τη διατροφή τους. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που ένα συμπλήρωμα βοηθά να καλυφθούν οι ανάγκες: η βιταμίνη D τον χειμώνα, ένα παιδί που τρώει πολύ περιορισμένα φαγητά, μια χορτοφαγική ή vegan διατροφή. Εδώ εξηγούμε ποιες βιταμίνες σχετίζονται με το ανοσοποιητικό, τι χρειάζεται ένα παιδί ανά ηλικία, πώς διαλέγετε μορφή και πότε μιλάτε πρώτα με τον παιδίατρο.

Βιταμίνες και ανοσοποιητικό: τι ισχύει

Κανένα συμπλήρωμα δεν «θωρακίζει» ένα παιδί από ιώσεις. Αυτό που μπορούμε να πούμε, σύμφωνα με τους εγκεκριμένους ισχυρισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Καν. 432/2012), είναι ότι ορισμένα θρεπτικά συστατικά συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος:

• η βιταμίνη C,
• η βιταμίνη D,
• η βιταμίνη A,
• οι βιταμίνες B6, B12 και το φυλλικό οξύ,
• ο ψευδάργυρος, ο σίδηρος και το σελήνιο.

Ο ισχυρισμός ισχύει όταν το προϊόν περιέχει αρκετή ποσότητα από το συστατικό. Αν το παιδί παίρνει ήδη αρκετά από τη διατροφή, μια επιπλέον ποσότητα δεν σημαίνει «περισσότερη άμυνα». Ο ύπνος, η κίνηση, η ποικίλη διατροφή, το πλύσιμο των χεριών και τα εμβόλια σύμφωνα με το πρόγραμμα του παιδιάτρου μετρούν περισσότερο.

Ποιες βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά χρειάζονται συχνότερα τα παιδιά

Βιταμίνη D

Είναι η πιο συχνή περίπτωση όπου ένα συμπλήρωμα έχει νόημα, γιατί σχηματίζεται κυρίως στο δέρμα με τον ήλιο και λίγες τροφές την περιέχουν. Η EFSA ορίζει επαρκή πρόσληψη 10 μg (400 IU) την ημέρα για βρέφη 7–11 μηνών και 15 μg (600 IU) για παιδιά από 1 έτους. Η ποσότητα αυτή αφορά τη συνολική πρόσληψη (τροφή και συμπλήρωμα, μαζί με την έκθεση στον ήλιο), όχι μόνο το συμπλήρωμα. Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική ανάπτυξη και εξέλιξη των οστών στα παιδιά. Για τα βρέφη, η ποσότητα και η διάρκεια ορίζονται από τον παιδίατρο. Δείτε τις σταγόνες και τα συμπληρώματα βιταμίνης D.

Βιταμίνη C

Τη βρίσκουμε σε πορτοκάλια, μανταρίνια, ακτινίδια, φράουλες, πιπεριές και μπρόκολο. Ένα παιδί που τρώει καθημερινά φρούτα και λαχανικά συνήθως την καλύπτει. Αν δεν τρώει, ένα συμπλήρωμα βιταμίνης C σε παιδική μορφή είναι μια επιλογή.

Σίδηρος

Ο σίδηρος συμβάλλει στη φυσιολογική γνωστική ανάπτυξη των παιδιών. Χρειάζεται προσοχή: συμπλήρωμα σιδήρου δίνουμε μόνο αν το συστήσει ο παιδίατρος, συνήθως μετά από εξέταση αίματος. Η υπερβολική ποσότητα σιδήρου είναι επικίνδυνη για τα μικρά παιδιά· φυλάτε κάθε προϊόν με σίδηρο μακριά τους.

Ωμέγα-3 (DHA)

Τα ωμέγα-3 βρίσκονται κυρίως στα λιπαρά ψάρια. Αν το παιδί δεν τρώει ψάρι, ρωτήστε τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό για ένα συμπλήρωμα ωμέγα-3 κατάλληλο για την ηλικία του.

Πολυβιταμίνη

Μια παιδική πολυβιταμίνη μπορεί να βοηθήσει όταν η διατροφή είναι πολύ περιορισμένη, για παράδειγμα σε παιδιά που τρώνε ελάχιστα φαγητά ή ακολουθούν vegan διατροφή. Δεν χρειάζεται «για σιγουριά» σε παιδί που τρώει καλά. Μην δίνετε δύο πολυβιταμίνες μαζί ή πολυβιταμίνη και ξεχωριστή βιταμίνη A ή σίδηρο χωρίς να το ελέγξετε, γιατί οι ποσότητες αθροίζονται.

Βιταμίνες για παιδιά ανά ηλικία

Ζελεδάκια, σιρόπι ή σταγόνες;

• Σταγόνες: για βρέφη και μικρά παιδιά. Μετράτε με το σταγονόμετρο της συσκευασίας.
• Σιρόπι: εύκολο για παιδιά που δεν μασούν καλά. Χρησιμοποιείτε τη δοσομετρική κουτάλα της συσκευασίας, όχι κουτάλι του σπιτιού.
• Ζελεδάκια και μασώμενα: αρέσουν στα παιδιά, γι' αυτό ακριβώς χρειάζονται προσοχή. Τα παιδιά τα περνούν για καραμέλες. Φυλάτε τα ψηλά, μην τα λέτε «καραμέλες» και δίνετε μόνο τη δόση της ετικέτας. Ελέγξτε και πόση ζάχαρη περιέχουν.

Πώς διαλέγετε ένα παιδικό συμπλήρωμα

• Να είναι για την ηλικία του παιδιού σας: η ηλικία γράφεται στη συσκευασία.
• Να έχει αριθμό γνωστοποίησης ΕΟΦ.
• Κοιτάξτε την ποσότητα ανά δόση και το ποσοστό της προτεινόμενης ημερήσιας πρόσληψης. Περισσότερο δεν σημαίνει καλύτερο.
• Ελέγξτε για αλλεργιογόνα (π.χ. γλουτένη, γάλα, σόγια, ξηρούς καρπούς), για ζάχαρη ή γλυκαντικά, και για ζελατίνη αν το παιδί ακολουθεί vegan ή χορτοφαγική διατροφή.
• Αν το παιδί παίρνει φάρμακα ή έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας, ρωτήστε πρώτα τον παιδίατρο.

Στη σελίδα βιταμίνες για το παιδικό ανοσοποιητικό θα βρείτε τα συμπληρώματα που έχουμε για παιδιά, με ηλικία και μορφή για το καθένα. Ένα παράδειγμα παιδικής πολυβιταμίνης σε ζελεδάκια είναι το Altion Kids Polyvitamins, για παιδιά από 3 ετών σύμφωνα με τη συσκευασία, με επίβλεψη ενήλικα και μόνο τη δόση της ετικέτας.

Πότε στον παιδίατρο

• Αν το παιδί αρρωσταίνει πολύ συχνά, οι λοιμώξεις κρατούν πολύ ή χρειάζεται συχνά αντιβίωση.
• Αν είναι συνέχεια κουρασμένο, χλωμό ή δεν παίρνει βάρος και ύψος όπως αναμένεται.
• Αν τρώει πολύ λίγα είδη φαγητού ή ακολουθεί vegan ή χορτοφαγική διατροφή.
• Πριν δώσετε σίδηρο, βιταμίνη A ή συμπλήρωμα σε βρέφος.
• Αμέσως, αν το παιδί καταπιεί πολλά ζελεδάκια ή δισκία, ιδίως με σίδηρο: καλέστε το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή το 112, ή πηγαίνετε στα επείγοντα, και μην προκαλέσετε εμετό.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται βιταμίνες ένα παιδί που τρώει καλά;

Συνήθως όχι, με εξαίρεση τη βιταμίνη D, που μπορεί να χρειαστεί ανάλογα με την ηλικία και την έκθεση στον ήλιο. Ρωτήστε τον παιδίατρο.

Ποια θρεπτικά συστατικά συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού;

Σύμφωνα με τους εγκεκριμένους ισχυρισμούς της ΕΕ, οι βιταμίνες C, D, A, B6, B12, το φυλλικό οξύ, ο ψευδάργυρος, ο σίδηρος και το σελήνιο συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Κανένα συμπλήρωμα δεν προλαμβάνει τις ιώσεις.

Από ποια ηλικία δίνουμε ζελεδάκια βιταμινών;

Μόνο από την ηλικία που γράφει η συσκευασία, συνήθως 3 ή 4 ετών, λόγω κινδύνου πνιγμού· το παιδί να κάθεται και να το παίρνει με επίβλεψη ενήλικα. Για μικρότερα παιδιά προτιμάτε σταγόνες ή σιρόπι.

Μπορώ να δίνω βιταμίνες όλο τον χρόνο;

Εξαρτάται από τη βιταμίνη και το παιδί. Τη βιταμίνη D συχνά τη χρειάζονται τους μήνες με λιγότερο ήλιο. Για συνεχή χρήση άλλων συμπληρωμάτων, ρωτήστε τον παιδίατρο.

Μπορώ να δώσω τη δική μου βιταμίνη στο παιδί;

Όχι. Τα συμπληρώματα ενηλίκων έχουν ποσότητες για ενήλικες. Δίνετε μόνο προϊόντα για την ηλικία του παιδιού.

Πηγές

• Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012 – Κατάλογος επιτρεπόμενων ισχυρισμών υγείας για τρόφιμα
• EFSA – Dietary Reference Values for vitamin D (2016) και Dietary Reference Values Finder
• NHS – Vitamins for children
• American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org) – Vitamin Supplements and Children

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή παιδιάτρου ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών και δεν υποκαθιστούν μια ποικίλη διατροφή. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.