Ευρυαγγείες ποδιών: αιτίες, κρέμες και πότε στον γιατρό

Οι μικρές κόκκινες, μωβ ή μπλε γραμμές που εμφανίζονται στους μηρούς, στις γάμπες και γύρω από τους αστραγάλους είναι από τα πιο συνηθισμένα θέματα που μας ρωτούν, ειδικά το καλοκαίρι. Πολλοί αναζητούν «την καλύτερη κρέμα για ευρυαγγείες ποδιών». Πριν από την επιλογή προϊόντος αξίζει να ξέρετε τι είναι οι ευρυαγγείες, τι μπορεί πραγματικά να κάνει μια κρέμα και πότε χρειάζεται να εξεταστείτε από γιατρό.

Ευρυαγγείες, κιρσοί και φλεβική ανεπάρκεια: ποια η διαφορά

• Ευρυαγγείες (τελαγγειεκτασίες): πολύ λεπτά, διευρυμένα αγγεία κοντά στην επιφάνεια του δέρματος, συνήθως διαμέτρου κάτω του 1 χιλιοστού, σε σχήμα αράχνης ή κλαδιού. Είναι κατά κανόνα αισθητικό θέμα και σπάνια προκαλούν ενοχλήσεις.
• Κιρσοί: μεγαλύτερες, διογκωμένες και ελικοειδείς φλέβες, συνήθως διαμέτρου πάνω από 3 χιλιοστά, που προεξέχουν από το δέρμα. Μπορεί να συνοδεύονται από βάρος, πόνο, κράμπες ή πρήξιμο.
• Χρόνια φλεβική ανεπάρκεια: οι βαλβίδες των φλεβών δεν λειτουργούν σωστά και το αίμα λιμνάζει στα κάτω άκρα. Εκδηλώνεται με βαριά, κουρασμένα πόδια, πρήξιμο στο τέλος της ημέρας, αλλαγές στο χρώμα του δέρματος και, σε προχωρημένα στάδια, έλκη.

Οι ευρυαγγείες μπορεί να υπάρχουν μόνες τους ή να συνυπάρχουν με κιρσούς και φλεβική ανεπάρκεια. Γι' αυτό, όταν υπάρχουν και ενοχλήσεις, χρειάζεται εκτίμηση από γιατρό.

Ποιοι παράγοντες ευνοούν την εμφάνισή τους

• Κληρονομικότητα: ο πιο σημαντικός παράγοντας.
• Φύλο και ορμόνες: είναι συχνότερες στις γυναίκες, με επιρροή από εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση και ορμονικά σκευάσματα.
• Εγκυμοσύνη: αυξάνει τον όγκο αίματος και την πίεση στις φλέβες της λεκάνης.
• Ορθοστασία ή πολύωρη καθιστική εργασία, όπως σε πωλητές, νοσηλευτές και εργαζόμενους γραφείου.
• Ηλικία και αυξημένο σωματικό βάρος.
• Έκθεση σε ζέστη, όπως πολύωρη ηλιοθεραπεία, ζεστά μπάνια και σάουνα, που διαστέλλει τα αγγεία.

Τι μπορεί να κάνει μια κρέμα ή ένα gel για ευρυαγγείες

Είναι σημαντικό να είμαστε ειλικρινείς: καμία κρέμα δεν εξαφανίζει τις ευρυαγγείες. Τα αγγεία αυτά βρίσκονται στο δέρμα και δεν «κλείνουν» με την εφαρμογή ενός καλλυντικού. Τα καλλυντικά gel και οι κρέμες για τα πόδια μπορούν να προσφέρουν:

• αίσθηση δροσιάς και ελαφρότητας, ιδίως στο τέλος μιας κουραστικής ημέρας ή τις ζεστές μέρες, χάρη σε συστατικά όπως η μενθόλη,
• ενυδάτωση και φροντίδα του δέρματος, που συχνά είναι ξηρό στις γάμπες,
• ένα ευχάριστο μασάζ με φορά από τον αστράγαλο προς τον μηρό.

Στα συστατικά τους μπορεί να βρείτε φυτικά εκχυλίσματα όπως ιπποκαστανιά, κόκκινο αμπέλι, ρούσκο ή centella. Στα καλλυντικά αυτά χρησιμοποιούνται για την αίσθηση φρεσκάδας και φροντίδας και όχι ως θεραπεία. Για την κάλυψη του χρώματος, όταν σας ενοχλεί αισθητικά, υπάρχουν και καλλυντικά καλυπτικά ποδιών. Μπορείτε να δείτε επιλογές στην κατηγορία Φλεβίτιδα & αναζωογόνηση.

Σχετικά με τα συμπληρώματα διατροφής: δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας στην ΕΕ για τις φλέβες ή τις ευρυαγγείες. Ουσίες όπως η διοσμίνη κυκλοφορούν και ως φάρμακα, και η χρήση τους πρέπει να αποφασίζεται από τον γιατρό.

Κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης

Οι κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης ασκούν μεγαλύτερη πίεση στον αστράγαλο, η οποία μειώνεται σταδιακά προς τα πάνω, και διευκολύνουν την επιστροφή του αίματος προς την καρδιά. Διακρίνονται σε κατηγορίες ανάλογα με την πίεση που ασκούν, που εκφράζεται σε mmHg:

• Ελαφριάς συμπίεσης (περίπου 10–15 mmHg): για κουρασμένα πόδια, ταξίδια και πολύωρη ορθοστασία.
• Θεραπευτικές κατηγορίες (από περίπου 18–21 mmHg: Class I, II και άνω): χρησιμοποιούνται σε κιρσούς και φλεβική ανεπάρκεια και πρέπει να επιλέγονται με οδηγία γιατρού, γιατί σε ορισμένες καταστάσεις, όπως η αρτηριακή νόσος των κάτω άκρων, δεν επιτρέπονται.

Το σωστό μέγεθος μετριέται στον αστράγαλο, στη γάμπα και, για καλσόν, στον μηρό, ιδανικά το πρωί που τα πόδια δεν είναι πρησμένα. Οι κάλτσες δεν εξαφανίζουν τις υπάρχουσες ευρυαγγείες, αλλά μπορεί να ανακουφίσουν το αίσθημα βάρους.

Καθημερινές συνήθειες που βοηθούν

• Περπάτημα και κολύμβηση: η σύσπαση των μυών της γάμπας λειτουργεί σαν αντλία για τις φλέβες.
• Σε πολύωρη ορθοστασία ή καθιστική εργασία, μικρά διαλείμματα κάθε ώρα και ασκήσεις αστραγάλων.
• Ανύψωση των ποδιών πάνω από το επίπεδο της καρδιάς για λίγα λεπτά στο τέλος της ημέρας.
• Διατήρηση φυσιολογικού βάρους και διατροφή με αρκετές φυτικές ίνες για αποφυγή της δυσκοιλιότητας.
• Λιγότερη έκθεση σε έντονη ζέστη και λιγότερο πολύωρα ψηλά τακούνια.
• Αντηλιακή προστασία στα πόδια, γιατί ο ήλιος επιβαρύνει το δέρμα.

Σκληροθεραπεία και laser

Όταν οι ευρυαγγείες σας ενοχλούν αισθητικά, οι μέθοδοι που μπορούν να τις αντιμετωπίσουν είναι ιατρικές πράξεις:

• Σκληροθεραπεία: έγχυση ειδικού διαλύματος μέσα στο αγγείο, που οδηγεί σταδιακά στο κλείσιμό του. Συνήθως χρειάζονται περισσότερες από μία συνεδρίες.
• Laser επιφανειακών αγγείων: κατάλληλο κυρίως για πολύ λεπτά αγγεία.

Τις πράξεις αυτές τις κάνει αγγειοχειρουργός ή δερματολόγος, συχνά μετά από υπερηχογράφημα φλεβών (triplex), ώστε να αποκλειστεί υποκείμενη φλεβική ανεπάρκεια. Νέες ευρυαγγείες μπορεί να εμφανιστούν με τα χρόνια, γιατί η προδιάθεση παραμένει.

Πότε να δείτε γιατρό

Άμεσα, ακόμα και την ίδια μέρα, αν:

• το ένα πόδι, συνήθως η γάμπα, είναι ξαφνικά πρησμένο, ζεστό, κόκκινο και επώδυνο. Μπορεί να πρόκειται για εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση,
• εμφανιστεί δύσπνοια ή πόνος στο στήθος, που χρειάζεται επείγουσα αντιμετώπιση,
• μια φλέβα γίνει σκληρή, κόκκινη και πονάει (επιπολής θρομβοφλεβίτιδα),
• υπάρξει αιμορραγία από κιρσό.

Κλείστε ραντεβού με αγγειοχειρουργό αν έχετε βάρος και πόνο στα πόδια, πρήξιμο που επιμένει, κράμπες τη νύχτα, σκούρες καφέ κηλίδες ή σκλήρυνση του δέρματος γύρω από τον αστράγαλο, ή πληγή που δεν κλείνει, γιατί μπορεί να είναι φλεβικό έλκος.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η καλύτερη κρέμα για ευρυαγγείες ποδιών;

Καμία κρέμα δεν εξαφανίζει τις ευρυαγγείες. Ένα καλλυντικό gel ή μια κρέμα μπορεί να δώσει δροσιά, αίσθηση ελαφρότητας και ενυδάτωση. Επιλέξτε υφή που σας ευχαριστεί και εφαρμόστε με μασάζ προς τα πάνω.

Οι ευρυαγγείες είναι επικίνδυνες;

Οι μεμονωμένες ευρυαγγείες συνήθως είναι αισθητικό θέμα. Αν όμως συνοδεύονται από βάρος, πόνο, πρήξιμο ή κιρσούς, χρειάζεται εκτίμηση για φλεβική ανεπάρκεια.

Οι κάλτσες συμπίεσης εξαφανίζουν τις ευρυαγγείες;

Όχι. Μπορούν να ανακουφίσουν το αίσθημα βάρους και κούρασης. Οι θεραπευτικές κατηγορίες επιλέγονται με οδηγία γιατρού.

Υπάρχουν βιταμίνες ή συμπληρώματα για ευρυαγγείες;

Δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας στην ΕΕ για συμπληρώματα που αφορούν τις φλέβες ή τις ευρυαγγείες. Σκευάσματα όπως η διοσμίνη κυκλοφορούν και ως φάρμακα, και η χρήση τους αποφασίζεται από τον γιατρό.

Μπορώ να κάνω σκληροθεραπεία το καλοκαίρι;

Πολλοί γιατροί προτιμούν φθινόπωρο και χειμώνα, λόγω ήλιου και ζέστης και επειδή μετά την πράξη συχνά συνιστώνται κάλτσες συμπίεσης. Τη χρονική στιγμή θα την ορίσει ο γιατρός σας.

Πηγές

• NICE – Varicose veins: diagnosis and management (CG168)
• NHS – Varicose veins
• NHS – Deep vein thrombosis (DVT)
• American Academy of Dermatology (AAD) – Spider veins: diagnosis and treatment
• European Society for Vascular Surgery (ESVS) – Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease
• Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012 – Κατάλογος επιτρεπόμενων ισχυρισμών υγείας για τρόφιμα

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα καλλυντικά δεν θεραπεύουν παθήσεις των φλεβών. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.