X-Prep σιρόπι (σεννοσίδες Α+Β): τι είναι, τι αναφέρει το ΠΧΠ και πότε χρειάζεται γιατρός

Το όνομα X-Prep αναζητείται συχνά και με δύο διαφορετικές έννοιες: «X-Prep για δυσκοιλιότητα» και «X-Prep για κολονοσκόπηση». Η σύγχυση έχει εξήγηση: στην Ευρώπη κυκλοφορούν διαφορετικά προϊόντα με το ίδιο όνομα. Εδώ εξηγούμε πραγματολογικά τι είναι το σιρόπι που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, τι αναγράφει το ΠΧΠ του και ποια είναι η σωστή αντιμετώπιση όταν χρειάζεται καθάρισμα του εντέρου για εξέταση. Δεν υποκαθιστούμε τη συμβουλή του γιατρού ή του φαρμακοποιού σας.

Το X-Prep με μια ματιά

Το όνομα αναφέρεται πραγματολογικά και δεν αποτελεί σύσταση. Σε άλλες χώρες της ΕΕ προϊόντα με την ονομασία X-Prep (π.χ. σκόνη σε φακελίσκους ή φιάλες) έχουν στο δικό τους ΠΧΠ ένδειξη προετοιμασίας του εντέρου πριν από ακτινολογικές εξετάσεις ή κολονοσκόπηση. Η ένδειξη κάθε προϊόντος εξαρτάται από τη χώρα και την άδεια που έχει: για το σιρόπι που κυκλοφορεί στην Ελλάδα ισχύει αυτό που αναγράφει το δικό του φύλλο οδηγιών.

Τι είναι οι σεννοσίδες

Οι σεννοσίδες είναι φυτικά γλυκοζίδια από τα φύλλα ή τους καρπούς της σέννας (Cassia senna). Ανήκουν στα διεγερτικά καθαρτικά. Δεν απορροφώνται στο πάνω μέρος του εντέρου· τα βακτήρια του παχέος εντέρου τα μετατρέπουν σε ενεργό μεταβολίτη (ρεΐνη-ανθρόνη), που αυξάνει την κινητικότητα του παχέος εντέρου και μειώνει την επαναρρόφηση νερού και ηλεκτρολυτών. Έτσι η δράση έχει καθυστερημένη έναρξη, όπως περιγράφει το φύλλο οδηγιών.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν

Σύμφωνα με την οδηγία του ΕΟΦ για τα φαρμακευτικά προϊόντα με σεννοσίδες, δεν χρησιμοποιούνται σε:

• γνωστή υπερευαισθησία στη δραστική ουσία·
• εντερική απόφραξη και στένωση, ατονία του εντέρου, σκωληκοειδίτιδα, φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου (π.χ. νόσο του Crohn, ελκώδη κολίτιδα)·
• κοιλιακό άλγος αγνώστου αιτιολογίας·
• σοβαρή αφυδάτωση με έλλειψη ύδατος και ηλεκτρολυτών·
• παιδιά κάτω των 12 ετών.

Επιπλέον:

• Διάρκεια: η παρατεταμένη χρήση απαιτεί ιατρική επίβλεψη. Η μακροχρόνια χρήση πρέπει να αποφεύγεται, γιατί μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές ηλεκτρολυτών (χαμηλό κάλιο), σε επιδείνωση της δυσκοιλιότητας και σε κοιλιακό άλγος.
• Καρδιά και φάρμακα: όσοι παίρνουν καρδιακά γλυκοζίδια, αντιαρρυθμικά, διουρητικά, κορτικοστεροειδή ή γλυκόριζα πρέπει να μιλήσουν πρώτα με τον γιατρό, επειδή η απώλεια καλίου ενισχύει τις επιδράσεις αυτές.
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: η οδηγία αναφέρει ότι τα φύλλα σέννας χρησιμοποιούνται σπάνια και μόνο όταν αποτύχουν άλλα μέτρα (διατροφή, αλλαγή τρόπου ζωής), και ο θηλασμός δεν συνιστάται. Ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό.
• Νεφροί: οι ασθενείς με νεφρικές διαταραχές χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή για το ισοζύγιο ηλεκτρολυτών.
• Ούρα: μπορεί να αλλάξουν χρώμα (κιτρινωπό ή ερυθροκάστανο) χωρίς κλινική σημασία· η μακροχρόνια χρήση μπορεί να προκαλέσει σκοτεινή χρώση του εντερικού βλεννογόνου.
• Ανεπιθύμητες ενέργειες: κοιλιακός πόνος, σπασμοί, διάρροια, μερικές φορές αλλεργικές αντιδράσεις (κνησμός, εξάνθημα). Αν εμφανιστούν, σταματήστε και ρωτήστε.

Δεν δίνουμε εδώ δοσολογία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών ή τον γιατρό. Το σιρόπι περιέχει σάκχαρα και άλλα έκδοχα, γι' αυτό ρωτήστε αν έχετε διαβήτη ή δυσανεξία σε κάποιο συστατικό.

Αν χρειάζεστε προετοιμασία εντέρου για εξέταση

Η προετοιμασία πριν από κολονοσκόπηση είναι ιατρική διαδικασία: το σχήμα (ποιο προϊόν, πότε, με ποια διατροφή και πόσα υγρά) ορίζεται από το ιατρείο που κάνει την εξέταση, ανάλογα με την ηλικία, τα νεφρά, την καρδιά και τα φάρμακά σας. Μην αντικαθιστάτε το σχήμα που σας δόθηκε με άλλο σκεύασμα, γιατί μια ελλιπής προετοιμασία μπορεί να οδηγήσει σε επανάληψη της εξέτασης. Αν έχετε απορία, ρωτήστε το ιατρείο ή τον φαρμακοποιό.

Τι βοηθά στη δυσκοιλιότητα ανεξάρτητα από το σκεύασμα

• Φυτικές ίνες (φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής) με σταδιακή αύξηση.
• Επαρκή υγρά και καθημερινή κίνηση.
• Σταθερή ώρα τουαλέτας, χωρίς να αναβάλλετε την ανάγκη.

Περισσότερα στον οδηγό μας δυσκοιλιότητα: τροφές που βοηθούν και πότε ανησυχούμε και στη σελίδα δυσκοιλιότητα. Για την ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στα είδη καθαρτικών δείτε και το άρθρο για τη μακρογόλη (PEG 3350).

Πότε χρειάζεστε γιατρό

• Αίμα στα κόπρανα ή μαύρα κόπρανα.
• Έντονος ή επίμονος κοιλιακός πόνος, εμετοί, φούσκωμα με αδυναμία αποβολής αερίων.
• Δυσκοιλιότητα που επιμένει παρά τα μέτρα, ή που επανέρχεται συχνά.
• Αλλαγή στη συνήθεια του εντέρου μετά τα 50, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή αναιμία.
• Παιδιά κάτω των 12 ετών, έγκυες και θηλάζουσες.
• Καρδιοπαθείς, νεφροπαθείς και όσοι παίρνουν διουρητικά ή κορτικοστεροειδή.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το X-Prep;

Στην Ελλάδα, το X-Prep σιρόπι είναι φυτικό φαρμακευτικό προϊόν με σεννοσίδες Α+Β, που αναφέρεται στο ΠΧΠ για βραχυχρόνια χρήση σε περιστασιακή δυσκοιλιότητα. Διατίθεται χωρίς συνταγή μόνο μέσα στο φαρμακείο (ΜΗΣΥΦΑ).

Το X-Prep είναι για κολονοσκόπηση;

Άλλα προϊόντα με το όνομα X-Prep σε άλλες χώρες έχουν τέτοια ένδειξη. Για το σιρόπι της ελληνικής αγοράς η ένδειξη είναι αυτή του δικού του ΠΧΠ. Η προετοιμασία πριν από κολονοσκόπηση γίνεται πάντα με το σχήμα του ιατρείου που κάνει την εξέταση.

Πότε ξεκινά η δράση;

Οι σεννοσίδες έχουν καθυστερημένη έναρξη δράσης, όπως περιγράφει το φύλλο οδηγιών.

Μπορούν να το πάρουν παιδιά;

Όχι κάτω των 12 ετών, σύμφωνα με την οδηγία του ΕΟΦ για τις σεννοσίδες. Για οποιαδήποτε δυσκοιλιότητα σε παιδί ρωτήστε τον παιδίατρο.

Μπορώ να το παίρνω συχνά;

Όχι. Η παρατεταμένη χρήση απαιτεί ιατρική επίβλεψη και η μακροχρόνια χρήση πρέπει να αποφεύγεται. Αν χρειάζεστε καθαρτικό τακτικά, χρειάζεται να βρεθεί η αιτία.

Σελίδες για το πεπτικό σύστημα

Για παραφαρμακευτικά και μη φαρμακευτικά προϊόντα που αναζητούνται σε θέματα εντέρου δείτε τη σελίδα δυσκοιλιότητα. Δεν αντικαθιστούν την ιατρική εκτίμηση· για την επιλογή ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης.

Πηγές

• ΕΟΦ: Καθορισμός Περίληψης Χαρακτηριστικών Προϊόντος για φαρμακευτικά προϊόντα φυτικής προέλευσης που περιέχουν σεννοσίδες Α+Β (ΔΔΥΕΠ-Ε.4250-110/2, 15-5-2012)
• X-Prep 10 mg/5 ml σιρόπι, Lavipharm: καταχώριση στον κατάλογο ΜΗΣΥΦΑ 2025 του Υπουργείου Υγείας (σιρόπι 75 ml)
• X-Prep (σκόνη σε φακελίσκους), Résumé des Caractéristiques du Produit, Γαλλία (για τη διαφορά ενδείξεων μεταξύ χωρών)
• Υπουργείο Υγείας: Αναθεώρηση καταλόγου Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.) για το έτος 2025 (Δ3(α) 38203/10-9-2025)
• NHS: Constipation

Οι πληροφορίες είναι γενικές, αναφέρονται πραγματολογικά στα ονόματα σκευασμάτων και δεν αποτελούν σύσταση για συγκεκριμένο προϊόν ούτε αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.