Λαρυγγίτιδα: συμπτώματα, διάρκεια και τι μπορείτε να κάνετε

Ξυπνάτε με βραχνή φωνή, ο λαιμός «γρατζουνάει» και η φωνή σας κόβεται στη μέση της πρότασης. Αυτή είναι η κλασική εικόνα της λαρυγγίτιδας, μιας πάθησης που βλέπουμε πολύ συχνά στο φαρμακείο, ιδίως στις αλλαγές του καιρού. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αθώα και περνάει μόνη της, αλλά υπάρχουν και σημεία που δεν πρέπει να αγνοούμε. Στο άρθρο θα δούμε τι είναι, πόσο διαρκεί, πώς την περιποιούμαστε και πότε χρειάζεται γιατρός.

Τι είναι η λαρυγγίτιδα

Είναι ο ερεθισμός ή η φλεγμονή του λάρυγγα, δηλαδή του οργάνου που περιέχει τις φωνητικές χορδές. Όταν οι χορδές πρηστούν, δεν πάλλονται φυσιολογικά και η φωνή γίνεται βραχνή, εξασθενημένη ή και χάνεται εντελώς. Διακρίνουμε:

• Οξεία λαρυγγίτιδα: εμφανίζεται απότομα και διαρκεί λίγες ημέρες. Συνήθως οφείλεται σε ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού (κρυολόγημα, γρίπη) ή σε υπερβολική χρήση της φωνής (φωνές, τραγούδι, ομιλία σε θορυβώδες περιβάλλον).
• Χρόνια λαρυγγίτιδα: κρατά πάνω από τρεις εβδομάδες και σχετίζεται με παράγοντες όπως το κάπνισμα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οι ερεθιστικές ουσίες, η αλλεργία ή η συνεχής καταπόνηση της φωνής. Χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

Συμπτώματα

• βραχνάδα ή απώλεια φωνής·
• ξηρότητα, γαργάλημα ή πόνος στον λαιμό·
• ξηρός ερεθιστικός βήχας·
• συχνό καθάρισμα του λαιμού·
• αίσθημα ότι κάτι «κολλάει» στον λαιμό·
• ήπιος πυρετός ή γενική αδιαθεσία, όταν υπάρχει λοίμωξη.

Πόσες μέρες κρατάει η λαρυγγίτιδα

Η οξεία λαρυγγίτιδα από ιογενή αιτία συνήθως υποχωρεί μόνη της μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες. Αν η βραχνάδα επιμένει πάνω από τρεις εβδομάδες, χρειάζεται εξέταση από γιατρό, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Ωτορινολαρυγγολογίας (AAO-HNS) για τη βραχνάδα συνιστούν ιατρική εκτίμηση και, εφόσον χρειάζεται, ενδοσκόπηση του λάρυγγα όταν η δυσφωνία κρατά περισσότερο από τέσσερις εβδομάδες ή υπάρχουν ανησυχητικά σημεία νωρίτερα.

Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι

Κεντρικό ρόλο παίζει η ξεκούραση της φωνής. Μερικές πρακτικές συμβουλές, που συμφωνούν με τις οδηγίες του NHS και της Mayo Clinic:

• Αναπαύστε τη φωνή. Μιλήστε όσο λιγότερο γίνεται, χωρίς να ψιθυρίζετε. Ο ψίθυρος καταπονεί τις χορδές περισσότερο από την ήρεμη ομιλία.
• Πίνετε άφθονα υγρά. Νερό και ζεστά, όχι καυτά, ροφήματα. Αποφύγετε το αλκοόλ και την υπερβολική καφεΐνη που αφυδατώνουν.
• Υγραίνετε τον αέρα. Ένας υγραντήρας ή μια λεκάνη με νερό στο δωμάτιο βοηθά αν ο αέρας είναι ξηρός.
• Μην καπνίζετε και αποφύγετε τον παθητικό καπνό, τις σκόνες και τις ισχυρές οσμές.
• Αποφύγετε το επιτηδευμένο καθάρισμα του λαιμού. Προτιμήστε μια γουλιά νερό ή ένα ελαφρύ ήπιο βήξιμο.
• Ζητήστε ανάπαυση από τη δουλειά. Αν η εργασία σας βασίζεται στη φωνή, συζητήστε με τον εργοδότη σας λίγες ημέρες χαμηλής χρήσης.
• Παστίλιες ή σπρέι για τον λαιμό. Υπάρχουν προϊόντα για ανακούφιση από την ξηρότητα και τον ερεθισμό, χωρίς όμως να επιταχύνουν την ίαση. Δείτε τον οδηγό μας για τον πονόλαιμο και τα προϊόντα για την αντιμετώπιση του πονόλαιμου, και ρωτήστε τον φαρμακοποιό για την κατάλληλη επιλογή.
• Για τον βήχα δείτε τη σελίδα μας για τον βήχα.

Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν στις ιογενείς λαρυγγίτιδες και δεν χρησιμοποιούνται χωρίς ιατρική οδηγία. Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης.

Παιδιά και λαρυγγίτιδα

Στα μικρά παιδιά ο λάρυγγας και η τραχεία είναι στενότερα, και το οίδημα μπορεί να προκαλέσει βραχνό «γαυγιστό» βήχα και θορυβώδη αναπνοή, εικόνα που ονομάζεται κρούπ και πρέπει να εκτιμάται από παιδίατρο. Αν το παιδί δυσκολεύεται να αναπνεύσει, παρουσιάζει συριγμό κατά την εισπνοή, σάλιασμα ή αδυναμία κατάποσης, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.

Πρόληψη της ενόχλησης

• Ενυδατωθείτε καλά καθημερινά.
• Αποφύγετε το κάπνισμα και τα ερεθιστικά.
• Αν έχετε παλινδρόμηση, συζητήστε την με τον γιατρό και αποφύγετε τα βαριά γεύματα αργά το βράδυ.
• Μην φωνάζετε και μην υπερφορτώνετε τη φωνή σε θορυβώδη περιβάλλοντα.
• Πλένετε τα χέρια σας για να μειώσετε τον κίνδυνο λοιμώξεων.

Πότε να πάτε στον γιατρό

Συμβουλευτείτε γιατρό (ωτορινολαρυγγολόγο ή παθολόγο) αν:

• η βραχνάδα διαρκεί πάνω από τρεις εβδομάδες, ιδίως αν καπνίζετε ή έχετε καπνίσει·
• χάσατε τη φωνή σας χωρίς προφανή αιτία ή μετά από τραυματισμό ή εγχείρηση στον λαιμό·
• έχετε επίμονο πόνο ή δυσκολία στην κατάποση, ή ψηλαφητό εξόγκωμα στον λαιμό·
• βήχετε αίμα·
• έχετε υψηλό πυρετό ή αδιαθεσία που επιδεινώνεται.

Πηγαίνετε άμεσα σε νοσοκομείο ή καλέστε το 112 αν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, θορυβώδης αναπνοή, σάλιασμα ή αδυναμία να καταπιείτε τα σάλια σας, ή κυάνωση στα χείλη, ιδίως σε παιδί.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες μέρες κρατάει η λαρυγγίτιδα;

Η οξεία λαρυγγίτιδα από ιό συνήθως περνά σε μία έως δύο εβδομάδες. Αν η βραχνάδα κρατά πάνω από τρεις εβδομάδες, χρειάζεται εξέταση από γιατρό.

Είναι μεταδοτική;

Όταν οφείλεται σε ιογενή λοίμωξη, ναι, ο ιός μπορεί να μεταδοθεί με σταγονίδια. Όταν οφείλεται σε υπερχρήση της φωνής ή σε παλινδρόμηση, δεν μεταδίδεται.

Πρέπει να ψιθυρίζω για να ξεκουράσω τη φωνή;

Συνήθως όχι· οι οδηγίες (NHS, Mayo Clinic) συστήνουν αποφυγή του ψιθύρου, γιατί μπορεί να καταπονεί τις χορδές. Προτιμήστε να μιλάτε όσο το δυνατόν λιγότερο και χαμηλόφωνα.

Χρειάζονται αντιβιοτικά;

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η αιτία είναι ιογενής και τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν. Αν ο γιατρός κρίνει ότι υπάρχει βακτηριακή λοίμωξη, θα ορίσει την κατάλληλη αγωγή.

Μπορεί η παλινδρόμηση να προκαλέσει βραχνάδα;

Ναι, η παλινδρόμηση οξέων προς τον λάρυγγα μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό και επίμονη βραχνάδα. Αν υποψιάζεστε κάτι τέτοιο, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Πηγές

• NHS: Laryngitis
• Mayo Clinic: Laryngitis, Symptoms and causes
• American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery (AAO-HNS): Clinical Practice Guideline, Hoarseness (Dysphonia), Update 2018
• ΕΟΔΥ: Ενημερωτικό υλικό για τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού

Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση. Για ερωτήσεις σχετικά με προϊόντα φροντίδας του λαιμού, Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.