Συμπληρώματα για αρθρώσεις: γλυκοζαμίνη, κολλαγόνο, υαλουρονικό

«Ποια είναι τα καλύτερα συμπληρώματα για τις αρθρώσεις;» Η ερώτηση είναι πολύ συχνή, και οι επιλογές πολλές: γλυκοζαμίνη, χονδροϊτίνη, κολλαγόνο, υαλουρονικό οξύ, MSM, κουρκουμάς. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε με ειλικρίνεια τι ισχύει για το καθένα, τι μπορεί να περιμένει κανείς, πώς διαλέγει και πότε ο πόνος στις αρθρώσεις χρειάζεται γιατρό.

Πρώτα, τι προκαλεί τον πόνο στις αρθρώσεις;

Ο πόνος ή η δυσκαμψία στις αρθρώσεις έχει πολλές αιτίες: φθορά με την ηλικία (οστεοαρθρίτιδα), τραυματισμό, υπέρχρηση από άθλημα ή δουλειά, αυξημένο βάρος, αλλά και φλεγμονώδεις παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή η ουρική αρθρίτιδα. Η σωστή αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, γι' αυτό ο επίμονος πόνος θέλει διάγνωση από γιατρό. Τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν τη διάγνωση ούτε τη θεραπεία.

Τι ισχύει για τα πιο γνωστά συμπληρώματα

Γλυκοζαμίνη και χονδροϊτίνη

Είναι φυσικά συστατικά του χόνδρου και τα πιο κλασικά συμπληρώματα για τις αρθρώσεις. Οι μελέτες δίνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα και τα δεδομένα δεν επαρκούν για να τεκμηριωθεί όφελος. Στην ΕΕ δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για αυτά. Η γλυκοζαμίνη συχνά προέρχεται από οστρακοειδή.

Κολλαγόνο

Κυκλοφορεί ως υδρολυμένο κολλαγόνο (πεπτίδια) ή μη μετουσιωμένο κολλαγόνο τύπου II. Οι μελέτες είναι ακόμη περιορισμένες και δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για το ίδιο το κολλαγόνο. Πολλά σκευάσματα περιέχουν και βιταμίνη C, η οποία συμβάλλει στον φυσιολογικό σχηματισμό κολλαγόνου για τη φυσιολογική λειτουργία των χόνδρων και των οστών.

Υαλουρονικό οξύ πόσιμο

Είναι συστατικό του αρθρικού υγρού. Τα δεδομένα για τα πόσιμα σκευάσματα είναι λίγα, και δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός. Οι ενέσεις υαλουρονικού στην άρθρωση είναι ιατρική πράξη και αποφασίζονται από τον ορθοπαιδικό.

MSM, κουρκουμάς, βοσβέλια (Boswellia), ωμέγα-3

Συχνά προστίθενται σε σκευάσματα για τις αρθρώσεις. Για κανένα από αυτά δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός για τις αρθρώσεις. Ο κουρκουμάς σε συμπυκνωμένη μορφή μπορεί να αλληλεπιδρά με αντιπηκτικά και σε σπάνιες περιπτώσεις έχει συνδεθεί με επιβάρυνση του ήπατος.

Θρεπτικά συστατικά με εγκεκριμένους ισχυρισμούς

• Βιταμίνη C: συμβάλλει στον φυσιολογικό σχηματισμό κολλαγόνου για τη φυσιολογική λειτουργία των χόνδρων και των οστών. Δείτε τον οδηγό για τη βιταμίνη C.
• Μαγγάνιο: συμβάλλει στον φυσιολογικό σχηματισμό του συνδετικού ιστού και στη διατήρηση φυσιολογικών οστών.
• Βιταμίνη D και ασβέστιο: συμβάλλουν στη διατήρηση της φυσιολογικής κατάστασης των οστών. Η βιταμίνη D συμβάλλει και στη φυσιολογική λειτουργία των μυών, που στηρίζουν τις αρθρώσεις. Δείτε τον οδηγό για τη βιταμίνη D.

Οι ισχυρισμοί αυτοί αφορούν τα συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά (συνδετικό ιστό, οστά, χόνδρους, μύες), όχι τις αρθρώσεις ή τον πόνο τους.

Πώς διαλέγω ένα συμπλήρωμα για τις αρθρώσεις

• Δόση ανά ημέρα: συγκρίνετε τα mg κάθε συστατικού στη συνολική ημερήσια δόση, όχι ανά δισκίο.
• Λιγότερα, αλλά σε ουσιαστική ποσότητα: ένα σκεύασμα με 10 συστατικά σε μικρές ποσότητες δεν είναι απαραίτητα καλύτερο.
• Προέλευση: αν έχετε αλλεργία στα οστρακοειδή, αναζητήστε γλυκοζαμίνη φυτικής προέλευσης ή αποφύγετέ τη.
• Διάρκεια: αν αποφασίσετε να δοκιμάσετε κάποιο συμπλήρωμα, συζητήστε με τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας για πόσο διάστημα, και μην το συνεχίζετε χωρίς λόγο.
• Σκόνη ή δισκία: οι σκόνες κολλαγόνου απαιτούν μεγαλύτερη ποσότητα (γραμμάρια) από ό,τι χωράει σε ένα δισκίο.

Δείτε τα σκευάσματα γλυκοζαμίνης και χονδροϊτίνης, το κολλαγόνο και τη σελίδα μας για τις αρθρώσεις.

Τι βοηθά αποδεδειγμένα τις αρθρώσεις

• Κίνηση: τακτική, ήπια άσκηση (περπάτημα, κολύμπι, ποδήλατο) και ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών γύρω από την άρθρωση.
• Βάρος: κάθε κιλό λιγότερο μειώνει το φορτίο στα γόνατα και τα ισχία.
• Φυσικοθεραπεία, όταν τη συστήσει ο γιατρός.
• Κατάλληλα παπούτσια και διαλείμματα σε επαναλαμβανόμενες κινήσεις.

Ασφάλεια και αλληλεπιδράσεις

• Αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη): η γλυκοζαμίνη, η χονδροϊτίνη και ο κουρκουμάς μπορεί να επηρεάσουν την πήξη. Μιλήστε πρώτα με τον γιατρό.
• Διαβήτης: ελέγχετε το σάκχαρο αν ξεκινήσετε γλυκοζαμίνη.
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: τα περισσότερα σκευάσματα για τις αρθρώσεις δεν συνιστώνται χωρίς ιατρική οδηγία.
• Ενημερώνετε πάντα τον γιατρό για τα συμπληρώματα που παίρνετε.

Πότε να δείτε γιατρό

• Πρησμένη, κόκκινη ή ζεστή άρθρωση, ιδίως με πυρετό.
• Πόνος μετά από πτώση ή χτύπημα, ή αδυναμία να πατήσετε.
• Πρωινή δυσκαμψία που κρατά πάνω από μισή ώρα ή πόνος σε πολλές αρθρώσεις μαζί.
• Πόνος που επιμένει πάνω από λίγες εβδομάδες ή σας ξυπνά τη νύχτα.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιο είναι το καλύτερο συμπλήρωμα για τις αρθρώσεις;

Για κανένα συμπλήρωμα δεν έχει τεκμηριωθεί όφελος για τις αρθρώσεις. Η γλυκοζαμίνη και η χονδροϊτίνη έχουν μελετηθεί περισσότερο, με αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η κίνηση και το σωστό βάρος έχουν την πιο σταθερή τεκμηρίωση.

Υπάρχει εγγυημένο αποτέλεσμα;

Όχι. Για τα συμπληρώματα αυτά δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας ούτε τεκμηριωμένο χρονικό πλαίσιο. Αν ο πόνος επιμένει, δείτε γιατρό.

Κολλαγόνο ή γλυκοζαμίνη;

Και για τα δύο τα δεδομένα είναι περιορισμένα και δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός. Η γλυκοζαμίνη έχει μελετηθεί περισσότερο ειδικά στην οστεοαρθρίτιδα, με αντικρουόμενα αποτελέσματα. Συζητήστε με τον φαρμακοποιό τι ταιριάζει σε εσάς.

Μπορούν να πάρουν αθλητές;

Ναι, εφόσον δεν έχουν αλλεργίες ή αλληλεπιδράσεις με φάρμακα. Για τους αθλητές, η σωστή προπόνηση, η ανάπαυση και η ενδυνάμωση μετράνε περισσότερο από οποιοδήποτε συμπλήρωμα.

Έχει νόημα το πόσιμο υαλουρονικό;

Τα δεδομένα είναι λίγα. Δεν είναι επικίνδυνο για τους περισσότερους, αλλά δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός ότι βοηθά τις αρθρώσεις.

Πηγές

• Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012 – Κατάλογος επιτρεπόμενων ισχυρισμών υγείας για τρόφιμα
• EFSA – Scientific Opinions on health claims related to glucosamine and chondroitin (2009–2012)
• NICE – Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226, 2022)
• NIH National Center for Complementary and Integrative Health – Glucosamine and Chondroitin for Osteoarthritis

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών και δεν υποκαθιστούν μια ισορροπημένη διατροφή. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.