Έρπης ζωστήρας: πώς φαίνεται, αρχικό στάδιο και συμπτώματα

Ο έρπης ζωστήρας φαίνεται συνήθως ως επώδυνη κοκκίνιση που μέσα σε λίγες ημέρες γίνεται ομάδες μικρών φυσαλίδων, σε μορφή ζώνης στη μία πλευρά του σώματος. Στο αρχικό στάδιο μπορεί να υπάρχει μόνο κάψιμο ή μυρμήγκιασμα, χωρίς εξάνθημα. Παρακάτω θα βρείτε πίνακα με την εμφάνιση ανά στάδιο και πότε χρειάζεται γιατρός.

Τι είναι ο έρπης ζωστήρας

Προκαλείται από τον ίδιο ιό που προκαλεί την ανεμοβλογιά (ιός ανεμευλογιάς-ζωστήρα). Μετά την ανεμοβλογιά, ο ιός μένει «κοιμισμένος» σε νευρικά γάγγλια και σε κάποιους ανθρώπους ενεργοποιείται ξανά, συχνότερα μετά τα 50, σε περιόδους στρες, κόπωσης ή όταν το ανοσοποιητικό είναι εξασθενημένο.

Έρπης ζωστήρας: φωτογραφίες ή περιγραφή;

Δεν προσθέτουμε φωτογραφίες, γιατί η εικόνα διαφέρει πολύ ανάλογα με το χρώμα του δέρματος, την περιοχή και το στάδιο, και η σύγκριση με εικόνες από το διαδίκτυο μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπέρασμα. Στη θέση τους, ο παρακάτω πίνακας περιγράφει με λέξεις τι βλέπει κανείς σε κάθε στάδιο. Η διάγνωση γίνεται πάντα από γιατρό.

Πώς φαίνεται ο έρπης ζωστήρας ανά στάδιο

Οι χρονικές αναφορές είναι ενδεικτικές. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Πώς ξεκινά: το αρχικό στάδιο

Πριν εμφανιστεί οποιοδήποτε εξάνθημα, για 1–5 ημέρες μπορεί να υπάρχουν:

• Κάψιμο, μυρμήγκιασμα, αιμωδία ή ευαισθησία του δέρματος σε μια περιοχή στη μία πλευρά (συχνά στον κορμό, ανάμεσα στα πλευρά και τη μέση, αλλά και στο πρόσωπο).
• Πόνος σαν τράβηγμα, σουβλιά ή κνησμός.
• Ήπιος πυρετός, πονοκέφαλος, αδιαθεσία.

Στο αρχικό στάδιο πολλοί νομίζουν ότι πρόκειται για μυϊκό πόνο ή πρόβλημα στο στομάχι ή στην καρδιά, ανάλογα με το σημείο. Αν ο πόνος είναι στη μία πλευρά και συνοδεύεται από ευαισθησία του δέρματος, αξίζει να το δει γιατρός.

Γιατί να δείτε γιατρό στις πρώτες 72 ώρες

Αν υποψιάζεστε έρπητα ζωστήρα, επικοινωνήστε με γιατρό όσο πιο νωρίς γίνεται, ιδανικά μέσα σε 72 ώρες από την εμφάνιση του εξανθήματος. Ο γιατρός είναι εκείνος που αποφασίζει αν χρειάζεται αγωγή. Τα αντιιικά φάρμακα, όταν κριθούν απαραίτητα, χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή και είναι πιο χρήσιμα όταν ξεκινούν νωρίς. Η έγκαιρη εκτίμηση βοηθά επίσης να αποκλειστούν επιπλοκές, ιδίως όταν εμπλέκεται το πρόσωπο ή το μάτι.

Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης.

Είναι μεταδοτικός;

Ο ζωστήρας δεν μεταδίδεται ως ζωστήρας. Όμως ο ιός στις υγρές φυσαλίδες μπορεί να προκαλέσει ανεμοβλογιά σε άτομο που δεν έχει νοσήσει ή εμβολιαστεί. Είναι μεταδοτικός μέχρι να σχηματιστούν κρούστες σε όλες τις βλάβες. Μέχρι τότε:

• Καλύψτε το εξάνθημα με καθαρό, στεγνό επίδεσμο ή ρούχο.
• Αποφύγετε την επαφή με έγκυες που δεν έχουν ανοσία, νεογέννητα και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
• Πλένετε συχνά τα χέρια και μην μοιράζεστε πετσέτες.

Φροντίδα του δέρματος στο σπίτι

• Κρατήστε την περιοχή καθαρή και στεγνή. Πλύσιμο με νερό και απαλό καθαριστικό, στέγνωμα με ταμπόν, όχι τρίψιμο.
• Φορέστε χαλαρά ρούχα από βαμβάκι.
• Δροσερές, υγρές κομπρέσες για λίγα λεπτά μπορεί να καταπραΰνουν. Η κομπρέσα να είναι καθαρή και να μην επαναχρησιμοποιείται.
• Μην σπάτε τις φυσαλίδες και μην ξύνετε.
• Μην βάζετε στις ανοιχτές βλάβες κρέμες, αλοιφές ή «σπιτικές» λύσεις χωρίς οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού.
• Για τον πόνο, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός θα σας προτείνει την κατάλληλη αγωγή.
• Αφού πέσουν οι κρούστες και αφού το επιτρέψει ο γιατρός, μπορείτε να φροντίζετε το δέρμα με ήπια ενυδατικά προϊόντα (δείτε φροντίδα δέρματος).

Ο απλός έρπητας των χειλιών είναι διαφορετική κατάσταση από τον ζωστήρα. Αν σας αφορά, δείτε τη σελίδα μας Αντιμετώπιση έρπητα και ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Πότε είναι επείγον

• Εξάνθημα ή πόνος κοντά στο μάτι, στο μέτωπο ή στη μύτη, ή οποιαδήποτε αλλαγή στην όραση: χρειάζεται άμεση εξέταση, ενδεχομένως από οφθαλμίατρο.
• Εξάνθημα στο αυτί, με πόνο, ζάλη, εμβοές ή αδυναμία στο πρόσωπο.
• Άτομο με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, έγκυος ή ηλικιωμένος.
• Εκτεταμένο εξάνθημα ή που βγαίνει σε περισσότερες περιοχές.
• Σημάδια λοίμωξης στο δέρμα: αυξανόμενη ερυθρότητα, πύον, οίδημα, πυρετός.
• Πόνος που επιμένει ή γίνεται ανυπόφορος και μετά την επούλωση (νευραλγία).
• Σύγχυση, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία του αυχένα.

Αν ο πόνος στο στήθος συνοδεύεται από δύσπνοια ή πίεση, καλέστε το 112.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς φαίνεται ο έρπης ζωστήρας στο αρχικό στάδιο;

Συχνά το δέρμα φαίνεται φυσιολογικό και υπάρχει μόνο κάψιμο, μυρμήγκιασμα ή πόνος στη μία πλευρά. Όταν ξεκινά το εξάνθημα, εμφανίζονται κοκκινωπές κηλίδες που σε 1–3 ημέρες γίνονται ομάδες μικρών φυσαλίδων. Η διάγνωση γίνεται από γιατρό.

Μπορώ να καταλάβω από φωτογραφίες αν είναι ζωστήρας;

Οι φωτογραφίες βοηθούν μόνο να έχετε μια γενική ιδέα. Το χρώμα και η εμφάνιση αλλάζουν ανάλογα με το δέρμα και το στάδιο, και άλλες παθήσεις μοιάζουν (ερεθισμός, τσιμπήματα, απλός έρπητας). Για βεβαιότητα χρειάζεται εξέταση από γιατρό.

Πώς καταλαβαίνω ότι είναι έρπης ζωστήρας στην αρχή;

Συνήθως ως κάψιμο ή πόνος στη μία πλευρά του σώματος πριν βγει το εξάνθημα. Η διάγνωση γίνεται από γιατρό, κυρίως με την κλινική εικόνα.

Πόσο κρατά;

Το εξάνθημα συνήθως 2–4 εβδομάδες. Ο πόνος μπορεί να επιμείνει περισσότερο σε ορισμένους ανθρώπους.

Μεταδίδεται από άτομο σε άτομο;

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως με επαφή με τις υγρές φυσαλίδες και μπορεί να προκαλέσει ανεμοβλογιά, όχι ζωστήρα, σε όσους δεν έχουν ανοσία.

Μπορώ να κάνω μπάνιο;

Ναι, με χλιαρό νερό και ήπιο καθαριστικό, στεγνώνοντας απαλά. Αποφύγετε σφουγγάρια και έντονο τρίψιμο.

Υπάρχει εμβόλιο;

Υπάρχει εμβόλιο για ορισμένες ομάδες ενηλίκων. Αν σας αφορά, συζητήστε το με τον γιατρό σας.

Είναι κάτι σοβαρό;

Συνήθως υποχωρεί, αλλά μπορεί να έχει επιπλοκές, γι' αυτό η έγκαιρη εκτίμηση από γιατρό είναι σημαντική.

Πηγές

• NHS – Shingles
• CDC – Shingles (Herpes Zoster)
• NICE CKS – Shingles
• ΕΟΔΥ – Ανεμευλογιά και έρπης ζωστήρας
• American Academy of Dermatology – Shingles: signs and symptoms

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.