Βρογχίτιδα: συμπτώματα, βήχας που κρατά εβδομάδες και πότε χρειάζεται γιατρός

Η οξεία βρογχίτιδα είναι φλεγμονή των βρόγχων, των αεραγωγών που οδηγούν τον αέρα στους πνεύμονες. Εμφανίζεται συνήθως μετά από κρυολόγημα ή γρίπη και ο χαρακτηριστικός της βήχας μπορεί να κρατήσει εβδομάδες, κάτι που ανησυχεί πολλούς. Στον οδηγό αυτό θα δείτε τι είναι φυσιολογικό, τι ανακουφίζει και ποια σημάδια θέλουν γιατρό.

Τι είναι η οξεία βρογχίτιδα

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων προκαλείται από ιούς (οι ίδιοι που προκαλούν το κρυολόγημα και τη γρίπη), σπανιότερα από βακτήρια ή ερεθιστικά (καπνός, σκόνη, αναθυμιάσεις). Οι βρόγχοι ερεθίζονται, πρήζονται και παράγουν περισσότερη βλέννα, γι' αυτό υπάρχει βήχας. Δεν είναι το ίδιο με την πνευμονία (λοίμωξη των πνευμόνων) ούτε με τη χρόνια βρογχίτιδα (μέρος της ΧΑΠ).

Συμπτώματα

• Βήχας, αρχικά ξηρός και μετά με φλέγμα, διαφανές, λευκό, κίτρινο ή πρασινωπό. Το χρώμα του φλέγματος μόνο του δεν δείχνει αν χρειάζεται αντιβίωση.
• Πονόλαιμος, συμφόρηση, καταρροή.
• Ελαφρύς πυρετός, ρίγος.
• Κόπωση, ενόχληση ή σφίξιμο στο στήθος.
• Ήχος σφυρίγματος ή ρόγχου στην αναπνοή.

Πόσο κρατά ο βήχας;

Τα υπόλοιπα συμπτώματα συνήθως περνούν σε μερικές ημέρες, αλλά ο βήχας από οξεία βρογχίτιδα μπορεί να κρατήσει 2–3 εβδομάδες, επειδή οι βρόγχοι χρειάζονται χρόνο να επουλωθούν. Αν ο βήχας βελτιώνεται σταδιακά, είναι καλό σημάδι. Αν διαρκεί πάνω από 3 εβδομάδες, δείτε γιατρό.

Τι βοηθά στο σπίτι

• Υγρά: αρκετό νερό, ζεστά ροφήματα και ζωμοί, που κρατούν τη βλέννα πιο ρευστή.
• Ξεκούραση και αποφυγή υπερκόπωσης.
• Υγρός αέρας: ένας καθαρός υγραντήρας δροσερής ατμόσφαιρας ή ένα ζεστό ντους με την πόρτα κλειστή μπορεί να ανακουφίσει. Καθαρίζετε τον υγραντήρα σύμφωνα με τις οδηγίες για να μην αναπτύσσονται μικρόβια.
• Κεφάλι ελαφρά ανασηκωμένο στον ύπνο.
• Αερισμός χώρων, αποφυγή σκόνης, αρωμάτων και ερεθιστικών.
• Κάπνισμα: αν καπνίζετε, περιορίστε το όσο γίνεται (ιδανικά σταματήστε) και αποφύγετε τον παθητικό καπνό. Ο καπνός παρατείνει τον βήχα.
• Για μπούκωμα, καθαρισμός της μύτης με φυσιολογικό ορό.
• Για τον πυρετό ή τον πόνο, ή για το είδος του βήχα (ξηρός ή παραγωγικός), ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός θα σας προτείνει την κατάλληλη αγωγή. Τα φάρμακα για βήχα δεν δίνονται σε μικρά παιδιά χωρίς ιατρική οδηγία.
• Για προϊόντα φροντίδας λαιμού και βήχα δείτε τις σελίδες Βήχας και Φλέγμα.

Χρειάζεται αντιβίωση;

Συνήθως όχι: επειδή η οξεία βρογχίτιδα είναι κατά κανόνα ιογενής, τα αντιβιοτικά δεν την επηρεάζουν και η άσκοπη χρήση ενισχύει την ανθεκτικότητα των μικροβίων. Αν ο γιατρός κρίνει ότι υπάρχει βακτηριακή επιπλοκή, θα το αποφασίσει ο ίδιος μετά από εξέταση.

Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

• Βρέφη και μικρά παιδιά.
• Ηλικιωμένοι.
• Άτομα με άσθμα και προβλήματα αναπνοής, ΧΑΠ, καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτη ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
• Έγκυες.
• Καπνιστές.

Για αυτές τις ομάδες, δείτε γιατρό νωρίτερα.

Πρόληψη μετάδοσης

• Πλύσιμο χεριών, κάλυψη στόματος στον βήχα.
• Παραμονή στο σπίτι όσο έχετε πυρετό ή έντονο βήχα.
• Αποφυγή επαφής με ευάλωτα άτομα.

Πότε να δείτε γιατρό

• Δυσκολία στην αναπνοή, λαχάνιασμα ή πόνος στο στήθος.
• Πυρετός πάνω από 38 °C που επιμένει πάνω από 3 ημέρες ή επιστρέφει.
• Αίμα στο φλέγμα.
• Βήχας που διαρκεί πάνω από 3 εβδομάδες.
• Επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση.
• Έντονο σφύριγμα, μπλε χρώμα σε χείλη ή νύχια, σύγχυση.
• Απώλεια βάρους ή νυχτερινοί ιδρώτες μαζί με βήχα.
• Επαναλαμβανόμενες «βρογχίτιδες» ή έντονος βήχας σε καπνιστή.
• Βρέφος, ηλικιωμένος ή άτομο με χρόνιο νόσημα με βήχα και πυρετό.

Σε έντονη δύσπνοια ή πόνο στο στήθος καλέστε το 166 ή το 112.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο κρατά η βρογχίτιδα;

Τα περισσότερα συμπτώματα περνούν σε 1–2 εβδομάδες, ενώ ο βήχας μπορεί να συνεχίσει για 2–3 εβδομάδες. Αν διαρκέσει περισσότερο, δείτε γιατρό.

Είναι μεταδοτική η βρογχίτιδα;

Η ιογενής μορφή μεταδίδεται όπως το κρυολόγημα. Η βρογχίτιδα από καπνό ή ερεθιστικά δεν μεταδίδεται.

Πώς ξεχωρίζει από την πνευμονία;

Στην πνευμονία συνήθως υπάρχει υψηλότερος πυρετός, δύσπνοια και έντονη αδιαθεσία. Η διάγνωση γίνεται από γιατρό.

Βοηθά ο υγραντήρας;

Μπορεί να κάνει την αναπνοή πιο άνετη, αρκεί να καθαρίζεται τακτικά.

Πρέπει να σταματήσω το κάπνισμα;

Ναι, ή τουλάχιστον να το περιορίσετε. Ο καπνός ερεθίζει τους βρόγχους και καθυστερεί την ανάρρωση.

Γιατί πρασινίζει το φλέγμα;

Το χρώμα οφείλεται σε κύτταρα του ανοσοποιητικού και δεν δείχνει από μόνο του βακτηριακή λοίμωξη.

Πηγές

• NHS – Bronchitis
• NICE CKS – Chest infections – adult
• NICE – Cough (acute): antimicrobial prescribing
• CDC – Chest Cold (Acute Bronchitis)
• ΕΟΔΥ – Λοιμώξεις του αναπνευστικού

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.