Νεφελοποιητής: πώς λειτουργεί, σωστή χρήση, καθαρισμός και ποιον τύπο να διαλέξω

Ο νεφελοποιητής είναι μια συσκευή που μετατρέπει ένα υγρό σε λεπτό αεροζόλ, ώστε να το εισπνεύσετε μέσω μάσκας ή επιστομίου. Στα σπίτια τον συναντάμε κυρίως σε οικογένειες με παιδιά ή με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Επειδή χρησιμοποιείται με υγρά που ορίζει ο γιατρός, η σωστή χρήση και ο σχολαστικός καθαρισμός είναι εξίσου σημαντικά με την ίδια τη συσκευή. Εδώ θα δείτε πώς λειτουργεί, τι τύποι υπάρχουν και πώς τον χρησιμοποιείτε βήμα-βήμα.

Πώς λειτουργεί

Η συσκευή δημιουργεί σταγονίδια τόσο μικρά ώστε να φτάνουν στους αεραγωγούς όταν αναπνέετε φυσιολογικά. Αυτό βοηθά ιδιαίτερα μικρά παιδιά, ηλικιωμένους ή όσους δυσκολεύονται να συντονίσουν την αναπνοή τους με ένα εισπνεόμενο σκεύασμα σε συσκευή τσέπης (spray).

Τύποι νεφελοποιητών

Ποιος είναι ο καλύτερος εξαρτάται από τη χρήση: για καθημερινή οικιακή χρήση με παιδιά, ο κομπρεσέρ είναι πολύ συνηθισμένη επιλογή· για ταξίδι, ο φορητός mesh. Δείτε ότι το υγρό που σας έχει δώσει ο γιατρός είναι συμβατό με τον τύπο της συσκευής.

Πότε χρησιμοποιείται

Ο νεφελοποιητής χρησιμοποιείται μόνο όταν το έχει ορίσει γιατρός, με το υγρό και τον τρόπο που αυτός έχει συστήσει. Δεν πρέπει να βάζετε μέσα εσείς ουσίες, αιθέρια έλαια ή «φυσικά» σκευάσματα, γιατί μπορεί να ερεθίσουν τους αεραγωγούς. Σε κάποιες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να ορίσει αλατούχο διάλυμα για ενυδάτωση ή καθαρισμό της μύτης και των αεραγωγών, αλλά αυτό είναι δική του απόφαση. Το υγρό για νεφελοποίηση και η δοσολογία του ορίζονται πάντα από τον γιατρό.

Σωστή χρήση βήμα-βήμα

1. Πλύντε καλά τα χέρια με νερό και σαπούνι.
2. Συναρμολογήστε το σετ (φιαλίδιο, σωλήνας, μάσκα ή επιστόμιο) σύμφωνα με το εγχειρίδιο.
3. Ρίξτε στο φιαλίδιο ακριβώς το υγρό που ορίζει ο γιατρός, χωρίς να ξεπεράσετε τη μέγιστη στάθμη.
4. Συνδέστε τον σωλήνα και ανοίξτε τη συσκευή.
5. Καθίστε όρθιοι και ήρεμοι. Για παιδιά, κρατήστε το στην αγκαλιά, όρθιο.
6. Η μάσκα πρέπει να εφαρμόζει στο πρόσωπο, καλύπτοντας μύτη και στόμα χωρίς κενά. Για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες προτιμάται το επιστόμιο, αν το έχει ορίσει ο γιατρός.
7. Αναπνεύστε ήρεμα και βαθιά μέχρι να σταματήσει να βγαίνει ομίχλη ή όσο διαρκεί η ρύθμιση που σας είπε ο γιατρός.
8. Αν χρησιμοποιήσατε μάσκα, ξεπλύντε το πρόσωπο του παιδιού μετά.

Παιδιά

Το κλάμα μειώνει σημαντικά την ποσότητα που φτάνει στους πνεύμονες, γι' αυτό καλύτερα να γίνεται όταν το παιδί είναι ήρεμο, ίσως με παραμύθι ή βίντεο. Μην αφήνετε ποτέ το παιδί μόνο του με τη συσκευή. Για βρέφη η μάσκα πρέπει να είναι του κατάλληλου μεγέθους.

Καθαρισμός και απολύμανση

Οι υγροί σωλήνες και τα φιαλίδια είναι ιδανικό περιβάλλον για μικρόβια. Κανόνες που ισχύουν γενικά:

• Μετά από κάθε χρήση αδειάστε το φιαλίδιο, ξεπλύντε το μαζί με τη μάσκα ή το επιστόμιο με ζεστό νερό και ήπιο απορρυπαντικό, ξεβγάλτε και αφήστε να στεγνώσουν στον αέρα πάνω σε καθαρό χαρτί.
• Ο σωλήνας δεν πλένεται εσωτερικά (εκτός αν το γράφει το εγχειρίδιο)· αν μέσα του υπάρχει υγρασία, λειτουργήστε τη συσκευή για λίγο μέχρι να στεγνώσει.
• Απολυμάνετε τα εξαρτήματα με τον τρόπο και τη συχνότητα που ορίζει ο κατασκευαστής (π.χ. βρασμός ή ειδική διαδικασία). Μην χρησιμοποιείτε μέθοδο που δεν αναγράφεται, γιατί μπορεί να καταστρέψει το πλαστικό.
• Αλλάζετε φίλτρα, μάσκες και φιαλίδια όπως προτείνει το εγχειρίδιο ή όταν φθαρούν.
• Μην μοιράζεστε μάσκες ή επιστόμια μεταξύ ατόμων.

Πώς διαλέγω νεφελοποιητή

Κοιτάξτε τον τύπο (κομπρεσέρ, υπερήχων, mesh), το επίπεδο θορύβου, αν περιλαμβάνει μάσκες για παιδιά και ενήλικες, το μέγεθος των σταγονιδίων που αναγράφει ο κατασκευαστής, το πόσο εύκολα καθαρίζει και τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών. Ένα παράδειγμα συσκευής για οικιακή χρήση είναι ο Microlife NEB 210· δείτε την περιγραφή του για τα χαρακτηριστικά του. Αν δεν είστε σίγουροι ποιος ταιριάζει στην περίπτωσή σας, ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό.

Συμβουλή φαρμακοποιού

Κρατήστε πάντα ένα εφεδρικό σετ εξαρτημάτων, ώστε να μην αναγκάζεστε να χρησιμοποιήσετε υγρά εξαρτήματα. Μην ξεχνάτε να γράψετε στο εγχειρίδιο τον χρόνο που ορίζει ο γιατρός. Αν το σύστημα κάνει περίεργο θόρυβο ή δεν βγάζει ομίχλη, το πιθανότερο είναι φραγμένο φιαλίδιο ή φθαρμένος σωλήνας.

Πότε να δείτε γιατρό

• Βήχας ή συριγμός που επιμένει ή επιδεινώνεται παρά τη θεραπεία που ορίστηκε.
• Πυρετός μαζί με αναπνευστικά συμπτώματα, ειδικά σε βρέφη.
• Αδυναμία να μιλήσει ή να φάει το παιδί λόγω δύσπνοιας.
• Ερεθισμός, βήχας ή ταχυκαρδία μετά τη χρήση.

Αν υπάρχει έντονη δύσπνοια, μπλε χείλη, αδυναμία να ολοκληρώσετε πρόταση ή το παιδί τραβά τα πλευρά του με κάθε αναπνοή, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε χρειάζεται νεφελοποιητής;

Μόνο όταν το ορίσει ο γιατρός, με συγκεκριμένο υγρό και οδηγίες χρήσης.

Μπορώ να βάλω αιθέρια έλαια ή φυσικά σκευάσματα;

Όχι. Μπορεί να ερεθίσουν τους αεραγωγούς και να χαλάσουν τη συσκευή.

Κάθε πότε πλένω τη συσκευή;

Τα εξαρτήματα πλένονται μετά από κάθε χρήση και απολυμαίνονται με τον τρόπο που ορίζει ο κατασκευαστής.

Ποια η διαφορά κομπρεσέρ και mesh;

Ο κομπρεσέρ χρησιμοποιεί αέρα υπό πίεση και είναι ανθεκτικός· ο mesh είναι μικρός, αθόρυβος και φορητός, αλλά ευαίσθητος στον καθαρισμό.

Είναι ασφαλής για βρέφη;

Με οδηγία του παιδιάτρου και σωστό μέγεθος μάσκας. Ποτέ χωρίς επίβλεψη.

Πόσο διαρκεί μία συνεδρία;

Εξαρτάται από τη συσκευή και την ποσότητα υγρού. Ακολουθήστε το εγχειρίδιο και τις οδηγίες του γιατρού.

Πηγές

• NHS – Nebuliser (οδηγίες χρήσης)
• CDC – Cleaning and disinfecting nebulizers
• American Lung Association – Using a nebulizer
• Οδηγίες χρήσης κατασκευαστή συσκευής

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.