Zovirax και Fenivir κρέμα για τον έρπη των χειλιών: τι είναι ακυκλοβίρη και πενσικλοβίρη

Όταν εμφανιστεί το γνωστό «μυρμήγκιασμα» στο χείλος, πολλοί ψάχνουν Zovirax ή Fenivir. Είναι δύο κρέμες με διαφορετική δραστική ουσία: η πρώτη περιέχει ακυκλοβίρη, η δεύτερη πενσικλοβίρη. Και οι δύο περιλαμβάνονται στον κατάλογο των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ) του Υπουργείου Υγείας για το 2025. Στο άρθρο εξηγούμε πραγματολογικά τι αναφέρει το φύλλο οδηγιών τους, ποιοι πρέπει να προσέχουν και πότε ο έρπης θέλει γιατρό. Για τα ίδια τα συμπτώματα και τη μετάδοση, δείτε τον οδηγό μας έρπης χειλιών· εδώ εστιάζουμε στα δύο σκευάσματα.

Τα δύο ονόματα με μια ματιά

Τα ονόματα αναφέρονται πραγματολογικά, ως σκευάσματα που αναζητούνται, και δεν αποτελούν σύσταση. Η ακυκλοβίρη και η πενσικλοβίρη είναι διαφορετικές ουσίες και δεν είναι εναλλάξιμες χωρίς συμβουλή. Το «χωρίς συνταγή» δεν σημαίνει «χωρίς προφυλάξεις».

Zovirax: ακυκλοβίρη

Η ακυκλοβίρη είναι αντιϊκή ουσία που δρα ειδικά πάνω στους ιούς του έρπητα. Από το ΠΧΠ προκύπτουν τα εξής:

• Αντένδειξη: γνωστή υπερευαισθησία στην ακυκλοβίρη, τη βαλακυκλοβίρη ή την προπυλενογλυκόλη (η κρέμα περιέχει προπυλενογλυκόλη, που μπορεί να ερεθίσει το δέρμα).
• Μάτια: η κρέμα δεν συνιστάται για εφαρμογή στα μάτια. Για έρπη που αγγίζει το μάτι χρειάζεται οφθαλμίατρος, όχι κρέμα.
• Ανοσοκαταστολή: σε βαριά ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς (π.χ. AIDS, μεταμόσχευση μυελού των οστών), ο γιατρός εξετάζει συστηματική θεραπεία.
• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: στην εγκυμοσύνη η χρήση σταθμίζεται από τον γιατρό· στον θηλασμό η χρήση δεν συνιστάται εκτός αν το όφελος για τη μητέρα υπερβαίνει τον πιθανό κίνδυνο για το βρέφος. Η απόφαση ανήκει στον γιατρό.

Fenivir: πενσικλοβίρη

• Ένδειξη: μόνο ο έρπης στα χείλη και στο γύρω δέρμα του προσώπου (επιχείλιος έρπης), σε ανοσοεπαρκείς, ηλικίας 12 ετών και άνω. Δεν υπάρχουν δεδομένα για κάτω των 12.
• Αντένδειξη: υπερευαισθησία στην πενσικλοβίρη ή σε κάποιο έκδοχο.
• Πού δεν εφαρμόζεται: το ΠΧΠ ορίζει ότι η κρέμα χρησιμοποιείται μόνο στον επιχείλιο έρπητα· αποφεύγονται τα μάτια, το στόμα, η μύτη και οι γεννητικές περιοχές.
• Ανοσοκαταστολή: δεν συνιστάται σε βαριά ανοσοκατεσταλμένους (AIDS, μεταμόσχευση)· χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
• Εγκυμοσύνη: η συστηματική απορρόφηση είναι ελάχιστη, αλλά, όπως με όλα τα φάρμακα, οι έγκυες και οι θηλάζουσες ρωτούν πρώτα τον γιατρό.

Η δοσολογία και η διάρκεια ορίζονται από το φύλλο οδηγιών ή τον γιατρό και δεν αναφέρονται εδώ.

Κρέμα ή τίποτα: τι δεν κάνει καμία από τις δύο

Καμία από τις δύο κρέμες δεν «σκοτώνει» τον ιό ούτε εξαλείφει τον έρπητα. Ο ιός παραμένει στον οργανισμό και μπορεί να επανέρχεται. Οι ενδείξεις των ΠΧΠ αναφέρονται στην αντιμετώπιση των εξάρσεων. Δεν είναι κοσμητικό για να καλυφθεί η φλύκταινα, και εφαρμόζονται μόνο όπως ορίζει το φύλλο οδηγιών.

Μετάδοση και καθημερινή φροντίδα

• Ο έρπης μεταδίδεται με επαφή, ιδιαίτερα όσο υπάρχουν φλύκταινες.
• Πλένετε τα χέρια πριν και μετά το άγγιγμα της περιοχής· μην αγγίζετε τα μάτια.
• Μη μοιράζεστε κραγιόν, ποτήρια, πετσέτες και μη φιλάτε βρέφη όταν υπάρχει έξαρση.
• Ο ήλιος, η κόπωση και το στρες συχνά συνδέονται με υποτροπές· χρησιμοποιήστε προστασία χειλιών με δείκτη SPF στον ήλιο. Δείτε τον οδηγό για τα σκασμένα χείλη και το lip balm.

Πότε χρειάζεστε γιατρό

• Έρπης κοντά στο μάτι, ή κάθε ενόχληση στο μάτι, με πόνο ή θολή όραση: επείγουσα εκτίμηση από γιατρό.
• Έρπης σε βρέφος ή νεογέννητο, σε εγκυμοσύνη, ή σε άτομο με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
• Εκτεταμένες, επώδυνες ή πυώδεις βλάβες, πυρετός.
• Η έξαρση δεν υποχωρεί σε περίπου 10 ημέρες ή υποτροπιάζει συχνά.
• Έκζεμα που επιμολύνεται από τον ιό (πρηξίματα, σοβαρή ερυθρότητα).
• Ζωστήρας ή εξάνθημα που δεν μοιάζει με επιχείλιο έρπητα: δείτε και το άρθρο έρπης ζωστήρας.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Zovirax;

Αντιϊκή κρέμα με ακυκλοβίρη 5% για δερματικές λοιμώξεις από τον ιό του απλού έρπητα. Περιλαμβάνεται στον κατάλογο ΜΗΣΥΦΑ 2025: είναι ΜΗΣΥΦΑ (χωρίς ιατρική συνταγή).

Τι είναι το Fenivir;

Κρέμα με πενσικλοβίρη 1% για τον επιχείλιο έρπητα σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους από 12 ετών. Είναι ΜΗΣΥΦΑ (χωρίς ιατρική συνταγή), σύμφωνα με τον κατάλογο 2025.

Είναι το ίδιο η ακυκλοβίρη με την πενσικλοβίρη;

Όχι. Είναι διαφορετικές ουσίες, με διαφορετικά ΠΧΠ.

Μπορούν να το χρησιμοποιήσουν παιδιά;

Το Fenivir όχι κάτω των 12 ετών, σύμφωνα με το ΠΧΠ. Για το Zovirax και για μικρότερα παιδιά ο έρπης θέλει πάντα εξέταση από γιατρό.

Μπορώ να βάλω κρέμα στα μάτια;

Όχι. Τα ΠΧΠ αποκλείουν την εφαρμογή στα μάτια. Ο έρπης στο μάτι είναι ιατρικό ζήτημα.

Τι βοηθά χωρίς φάρμακο

Για προστασία των χειλιών και φροντίδα του δέρματος του προσώπου δείτε τη σελίδα περιποίηση χειλιών. Είναι καλλυντικά, όχι φάρμακα και όχι θεραπεία για τον έρπητα. Για οποιαδήποτε απορία ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού. Διαβάστε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών χρήσης.

Πηγές

• Υπουργείο Υγείας: Πίνακας αναθεώρησης καταλόγου ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. 2025 (Δ3(α) 38203/10-9-2025), moh.gov.gr (Zovirax cream 5% 2 g, Fenivir cream 1% και Fenivir tinted cream 1%)
• Περιλήψεις Χαρακτηριστικών Προϊόντος (ΕΟΦ): Zovirax κρέμα 5%, Fenivir κρέμα 1%
• NHS: Cold sores (nhs.uk/conditions/cold-sores)
• NICE Clinical Knowledge Summaries: Herpes simplex - oral (cks.nice.org.uk/topics/herpes-simplex-oral)

Οι πληροφορίες είναι γενικές, αναφέρονται πραγματολογικά στα ονόματα σκευασμάτων και δεν αποτελούν σύσταση για συγκεκριμένο προϊόν ούτε αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.