Πώς φεύγουν τα αέρια από το έντερο: φυσικοί τρόποι και αίτια

Το φούσκωμα, η αίσθηση βάρους και τα εγκλωβισμένα αέρια είναι από τα πιο συνηθισμένα ενοχλήματα που ακούμε στον πάγκο του φαρμακείου. Συνήθως δεν κρύβουν κάτι σοβαρό, όμως μπορούν να χαλάσουν τη διάθεση και την καθημερινότητα, ιδίως μετά από φαγητό. Στο άρθρο αυτό θα δείτε από πού προέρχονται τα αέρια, ποιοι απλοί τρόποι βοηθούν να αποβληθούν πιο άνετα και ποιες συνήθειες αξίζει να αλλάξουν. Θα δείτε και τα σημάδια για τα οποία πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό.

Από πού προέρχονται τα αέρια

Τα αέρια στο πεπτικό σύστημα έχουν δύο βασικές πηγές. Η πρώτη είναι ο αέρας που καταπίνουμε όταν τρώμε γρήγορα, μιλάμε την ώρα του φαγητού, μασάμε τσίχλα, πίνουμε με καλαμάκι ή καταναλώνουμε ανθρακούχα. Η δεύτερη είναι η ζύμωση: τα βακτήρια του παχέος εντέρου διασπούν υδατάνθρακες και φυτικές ίνες που δεν απορροφήθηκαν νωρίτερα, και παράγουν αέρια όπως υδρογόνο, διοξείδιο του άνθρακα και σε ορισμένους ανθρώπους μεθάνιο.

Είναι φυσιολογικό να αποβάλλουμε αέρια πολλές φορές την ημέρα. Η ενόχληση προκύπτει όταν αυτά δεν βρίσκουν διέξοδο ή παράγονται σε μεγαλύτερη ποσότητα από τη συνηθισμένη.

Συνηθισμένες αιτίες

• Γρήγορο φαγητό και κακό μάσημα.
• Τροφές πλούσιες σε ζυμώσιμους υδατάνθρακες: όσπρια, κρεμμύδι, σκόρδο, κράμβη, μπρόκολο, μήλα, αχλάδια, ολικής άλεσης δημητριακά.
• Ανθρακούχα ποτά και μπύρα.
• Υποκαταστάτες ζάχαρης (π.χ. σορβιτόλη, ξυλιτόλη) σε τσίχλες και προϊόντα «χωρίς ζάχαρη».
• Δυσανεξία στη λακτόζη ή σε άλλους υδατάνθρακες.
• Δυσκοιλιότητα, που καθυστερεί τη διέλευση.
• Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και άλλες λειτουργικές διαταραχές.
• Στρες και άγχος, που επηρεάζουν την κινητικότητα του εντέρου.
• Ξαφνική αύξηση φυτικών ινών στη διατροφή.

Πώς βοηθάμε τα αέρια να φύγουν

Οι παρακάτω κινήσεις είναι απλές, ασφαλείς για τους περισσότερους και δεν απαιτούν τίποτα ιδιαίτερο.

Περπατήστε

Ένας περίπατος 10–15 λεπτών μετά το γεύμα ενισχύει την κινητικότητα του εντέρου και βοηθά την αποβολή αερίων.

Αλλάξτε θέση

Η αλλαγή θέσης βοηθά τη μετακίνηση των αερίων. Δοκιμάστε ήπιες κινήσεις όπως το γόνατο προς το στήθος, τη θέση του παιδιού (γονατιστή με το σώμα προς τα εμπρός) ή ένα ήπιο στρίψιμο του κορμού ξαπλωμένοι ανάσκελα.

Κάντε μασάζ στην κοιλιά

Με ήπιες κυκλικές κινήσεις δεξιόστροφα, γύρω από τον ομφαλό, μπορείτε να ανακουφιστείτε. Σταματήστε αν νιώσετε πόνο.

Ζεστασιά

Μια ζεστή κομπρέσα στην κοιλιά βοηθά στη χαλάρωση των μυών και την αίσθηση της σύσπασης.

Ζεστά ροφήματα βοτάνων

Παραδοσιακά χρησιμοποιούνται το χαμομήλι, ο μάραθος, η μέντα και το τζίντζερ μετά το φαγητό. Η χρήση τους είναι παραδοσιακή και όχι θεραπευτική· προσοχή στην εγκυμοσύνη, τον θηλασμό και τις αλλεργίες (π.χ. στα φυτά της οικογένειας των Σύνθετων), και ρωτήστε σε περίπτωση που λαμβάνετε αγωγή.

Διατροφικές συνήθειες που κάνουν διαφορά

Αν υποψιάζεστε ότι κάποιο τρόφιμο σας ενοχλεί, κρατήστε ένα ημερολόγιο διατροφής και συμπτωμάτων για δύο εβδομάδες. Βοηθά τον διαιτολόγο ή τον γιατρό να βρει το μοτίβο. Μη βγάζετε μόνοι σας ομάδες τροφών για μεγάλο διάστημα χωρίς καθοδήγηση.

Συμπληρώματα και προϊόντα φαρμακείου

Στο φαρμακείο υπάρχουν συμπληρώματα διατροφής, όπως προβιοτικά ή φυτικά σκευάσματα. Δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ για τα προβιοτικά ως προς τα αέρια, τα συμπληρώματα δεν θεραπεύουν ούτε προλαμβάνουν κάποια πάθηση και η ανταπόκριση διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν θέλετε να τα εξετάσετε, δείτε τις σελίδες φούσκωμα και προβιοτικά, και ρωτήστε τον φαρμακοποιό για το κατάλληλο ανά περίπτωση. Για το φούσκωμα σε γιορτινές περιόδους διαβάστε και το άρθρο 7 τρόποι για άμεσο ξεφούσκωμα.

Μη δίνετε συμπληρώματα σε παιδιά, εγκύους ή θηλάζουσες χωρίς να ρωτήσετε πρώτα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό.

Πότε να πάτε στον γιατρό

Τα περιστασιακά αέρια είναι συνήθως αβλαβή. Επισκεφθείτε γιατρό αν παρουσιάσετε:

• έντονο ή επίμονο κοιλιακό άλγος,
• ακούσια απώλεια βάρους,
• αίμα στα κόπρανα ή μαύρα κόπρανα,
• επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα, ή αλλαγή στη συνήθη λειτουργία του εντέρου,
• επίμονους εμέτους, δυσκολία στην κατάποση,
• πυρετό ή αναιμία,
• συμπτώματα που ξεκίνησαν μετά τα 50 ή που σας ξυπνούν τη νύχτα,
• φούσκωμα που αυξάνει προοδευτικά, ιδίως στις γυναίκες.

Άμεση ιατρική βοήθεια χρειάζεται αν ο κοιλιακός πόνος είναι ξαφνικός και έντονος, η κοιλιά είναι σκληρή ή αδυνατείτε να αποβάλλετε αέρια και κόπρανα. Ο πόνος στο στήθος δεν πρέπει να αποδίδεται σε αέρια χωρίς εξέταση.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς φεύγουν γρήγορα τα αέρια;

Βοηθούν ο περίπατος, η αλλαγή θέσης (γόνατα προς το στήθος), το ήπιο μασάζ στην κοιλιά και η ζεστασιά. Μην κρατάτε τα αέρια, γιατί η αποβολή τους είναι φυσιολογική.

Γιατί φουσκώνω μετά το φαγητό;

Συχνά λόγω γρήγορου φαγητού, ανθρακούχων ή τροφών που ζυμώνονται εύκολα, όπως όσπρια και κράμβη. Αν συμβαίνει συνεχώς ή συνοδεύεται από πόνο, ρωτήστε γιατρό.

Πόσες φορές την ημέρα είναι φυσιολογικό να αποβάλλω αέρια;

Οι περισσότεροι άνθρωποι αποβάλλουν αέρια αρκετές φορές την ημέρα, χωρίς αυτό να σημαίνει πρόβλημα. Σημασία έχει η αλλαγή σε σχέση με τα δικά σας συνηθισμένα.

Βοηθούν τα προβιοτικά;

Η ανταπόκριση διαφέρει ανά άτομο και ανά στέλεχος. Δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ για τα προβιοτικά ως προς τα αέρια, οπότε ζητήστε προσωπική συμβουλή από τον φαρμακοποιό.

Τα αέρια μπορούν να προκαλέσουν πόνο στο στήθος;

Μπορεί να προκαλέσουν δυσφορία, αλλά ο πόνος στο στήθος χρειάζεται πάντα αξιολόγηση από γιατρό, ώστε να αποκλειστούν καρδιολογικά αίτια.

Πηγές

• NHS: Bloating and wind
• Mayo Clinic: Gas and gas pains, Symptoms and causes
• NIDDK (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases): Gas in the Digestive Tract
• Ελληνική Γαστρεντερολογική Εταιρεία: πληροφορίες για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου
• BDA (British Dietetic Association): Irritable bowel syndrome and diet

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή. Για απορίες, Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.