Ουλίτιδα: αιτίες, συμπτώματα και καθημερινή φροντίδα

Τα ούλα που αιμορραγούν όταν βουρτσίζουμε τα δόντια είναι από τα πιο συνηθισμένα θέματα που ακούμε στον πάγκο του φαρμακείου. Πολλοί το αγνοούν ή αλλάζουν οδοντόκρεμα, ελπίζοντας ότι θα περάσει. Στις περισσότερες περιπτώσεις το πρόβλημα λέγεται ουλίτιδα (gingivitis): είναι η πρώιμη, αναστρέψιμη φλεγμονή των ούλων, και η καλή φροντίδα της στοματικής υγιεινής είναι το κλειδί. Εδώ βλέπουμε τι πρέπει να ξέρετε, τι κάνουμε στο σπίτι και πότε χρειάζεται οδοντίατρος.

Τι είναι η ουλίτιδα

Η ουλίτιδα είναι φλεγμονή των ούλων, που στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων προκαλείται από την οδοντική πλάκα, ένα λεπτό στρώμα βακτηρίων που σχηματίζεται συνεχώς πάνω στα δόντια. Αν η πλάκα δεν απομακρύνεται καλά, ερεθίζει τα ούλα. Όταν αφαιρεθεί η πλάκα, η ουλίτιδα συνήθως υποχωρεί. Αν παραμείνει για καιρό, μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα, μια πιο σοβαρή κατάσταση που προσβάλλει τους ιστούς στήριξης του δοντιού και χρειάζεται οδοντιατρική θεραπεία.

Συμπτώματα

• ούλα κόκκινα ή σκούρα ροζ αντί για ανοιχτό ροζ,
• πρήξιμο και ευαισθησία των ούλων,
• αιμορραγία κατά το βούρτσισμα ή το νήμα,
• κακοσμία,
• ούλα που φαίνονται να «τραβιούνται» (οπισθοδρόμηση).

Τα υγιή ούλα δεν αιμορραγούν συστηματικά. Η αιμορραγία είναι σημάδι ότι χρειάζονται περισσότερη προσοχή, όχι ότι πρέπει να σταματήσετε το βούρτσισμα.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Τι κάνουμε στο σπίτι

1. Βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα

Οι οδοντιατρικές οδηγίες (FDI, NHS) συνιστούν βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα, για περίπου δύο λεπτά, με οδοντόκρεμα που περιέχει φθόριο, επιλέγοντας μαλακή βούρτσα. Κρατήστε τη βούρτσα με κλίση 45 μοιρών προς τη γραμμή των ούλων και κάντε απαλές κυκλικές κινήσεις, χωρίς πίεση. Η έντονη πίεση βλάπτει τα ούλα. Στο τέλος φτύστε την οδοντόκρεμα χωρίς να ξεπλύνετε με πολύ νερό, ώστε το φθόριο να παραμείνει λίγο περισσότερο. Αλλάζετε βούρτσα κάθε 3 μήνες περίπου ή όταν φθαρούν οι τρίχες. Δείτε τις ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, που βοηθούν όσους δυσκολεύονται με τη σωστή τεχνική.

2. Καθαρισμός ανάμεσα στα δόντια

Η οδοντόβουρτσα δεν φτάνει στους μεσοδόντιους χώρους. Χρησιμοποιήστε μία φορά την ημέρα οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια, επιλέγοντας το κατάλληλο μέγεθος με τη συμβουλή του οδοντιάτρου ή του φαρμακοποιού. Στην αρχή μπορεί να υπάρχει λίγη αιμορραγία, που συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες με σωστή και τακτική χρήση. Δείτε τη σελίδα στοματική υγιεινή.

3. Οδοντόκρεμα και στοματικά διαλύματα

Τα στοματικά διαλύματα μπορούν να συμπληρώσουν την καθημερινή φροντίδα, αλλά δεν αντικαθιστούν το βούρτσισμα και το νήμα. Ορισμένα αντισηπτικά διαλύματα προορίζονται μόνο για βραχεία χρήση· τηρήστε τις οδηγίες της συσκευασίας και ρωτήστε τον οδοντίατρο ή τον φαρμακοποιό σας πριν από παρατεταμένη χρήση, γιατί μπορεί να προκαλέσουν χρώση στα δόντια ή να μην ταιριάζουν σε παιδιά και εγκύους.

4. Διατροφή

Περιορίστε τα ζαχαρούχα σνακ και ροφήματα και τις συχνές «τσίμπιες» μεταξύ των γευμάτων. Μια ισορροπημένη διατροφή με φρούτα, λαχανικά και επαρκή βιταμίνη C στηρίζει τη γενική υγεία των ούλων (σύμφωνα με τον Καν. 432/2012, η βιταμίνη C συμβάλλει στον κανονικό σχηματισμό κολλαγόνου για την κανονική λειτουργία των ούλων· ο ισχυρισμός αφορά τρόφιμα που αποτελούν τουλάχιστον πηγή βιταμίνης C). Σημαντική έλλειψη βιταμίνης C είναι σπάνια, και συμπλήρωμα δεν «θεραπεύει» την ουλίτιδα. Δείτε και το άρθρο μας για το στόμα, τις άφθες και πότε χρειάζεται οδοντίατρος.

5. Κόψτε το κάπνισμα

Το κάπνισμα είναι ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες κινδύνου για προβλήματα των ούλων. Η διακοπή ωφελεί τα ούλα και τη γενική υγεία.

Τι κάνει ο οδοντίατρος

Ο οδοντίατρος ή ο οδοντικός υγιεινολόγος θα αφαιρέσει την τρυγία (η σκληρυμένη πλάκα που δεν φεύγει με το βούρτσισμα) με επαγγελματικό καθαρισμό, και θα σας δείξει την καλύτερη τεχνική. Η συχνότητα ελέγχου και καθαρισμού ορίζεται από τον οδοντίατρο ανάλογα με τον κίνδυνο του κάθε ατόμου. Αν χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή, τη χορηγεί και την ορίζει ο γιατρός ή ο οδοντίατρος.

Ουλίτιδα στην εγκυμοσύνη και στα παιδιά

Στην εγκυμοσύνη οι ορμονικές αλλαγές κάνουν τα ούλα πιο ευαίσθητα και ευάλωτα στην αιμορραγία. Η προσεκτική στοματική υγιεινή και ο οδοντιατρικός έλεγχος είναι ασφαλείς και συνιστώνται. Στα παιδιά, η καθημερινή βοήθεια ενός ενήλικα στο βούρτσισμα, με οδοντόκρεμα κατάλληλη για την ηλικία, είναι σημαντική.

Κακοσμία και ουλίτιδα

Η επίμονη κακοσμία συχνά σχετίζεται με πλάκα στη γλώσσα και στα ούλα. Καθαρίστε και τη γλώσσα και αναζητήστε οδοντιατρικό έλεγχο αν συνεχίζεται. Περισσότερα στη σελίδα κακοσμία στόματος.

Πότε να πάτε στον οδοντίατρο ή στον γιατρό

• τα ούλα αιμορραγούν για περισσότερο από 1–2 εβδομάδες παρά τη σωστή φροντίδα,
• έντονος πόνος, πρήξιμο προσώπου, πύον ή απόστημα στα ούλα,
• κινητικότητα δοντιών ή οπισθοδρόμηση των ούλων,
• επίμονη κακοσμία,
• πυρετός ή γενικά συμπτώματα μαζί με προβλήματα στα ούλα,
• αιμορραγία από τα ούλα χωρίς βούρτσισμα, ή εύκολες μελανιές και αιμορραγίες αλλού: μπορεί να υπάρχει άλλη αιτία και χρειάζεται ιατρικός έλεγχος,
• διαβήτης ή εγκυμοσύνη με ουλίτιδα που δεν βελτιώνεται.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί αιμορραγούν τα ούλα μου όταν βουρτσίζω;

Συνήθως λόγω ουλίτιδας από συσσώρευση πλάκας. Μην σταματήσετε το βούρτσισμα· ενισχύστε τον καθαρισμό με απαλή τεχνική και μεσοδόντιο καθαρισμό. Αν συνεχίζεται πάνω από 1–2 εβδομάδες, επισκεφθείτε οδοντίατρο.

Η ουλίτιδα περνάει μόνη της;

Η ουλίτιδα είναι αναστρέψιμη όταν απομακρυνθεί η πλάκα με σωστή στοματική υγιεινή και επαγγελματικό καθαρισμό. Αν αγνοηθεί, μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα και να βλάψει μόνιμα τους ιστούς στήριξης των δοντιών.

Βοηθά το στοματικό διάλυμα;

Μπορεί να συμπληρώσει την καθημερινή φροντίδα, αλλά δεν αντικαθιστά βούρτσισμα και νήμα. Ρωτήστε τον οδοντίατρο ή τον φαρμακοποιό σας ποιο ταιριάζει και για πόσο, ιδίως αν είστε έγκυος ή αφορά παιδί.

Πόσο συχνά να πηγαίνω στον οδοντίατρο;

Η συχνότητα ορίζεται από τον οδοντίατρο ανάλογα με τον κίνδυνο του κάθε ατόμου.

Πηγές

• Παγκόσμια Οδοντιατρική Ομοσπονδία (FDI): Oral health guidance, Gingivitis
• NHS: Gum disease and Tooth decay, How to keep your teeth clean
• American Dental Association (ADA): Gum disease and Oral health topics
• European Federation of Periodontology (EFP): Gum health and Gingivitis
• Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία: ενημερωτικό υλικό στοματικής υγιεινής
• Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012: εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας για τη βιταμίνη C

Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν υποκαθιστούν την οδοντιατρική ή ιατρική συμβουλή. Για ερωτήσεις σχετικά με προϊόντα στοματικής υγιεινής, Στείλτε μας μήνυμα και θα απαντήσει φαρμακοποιός.